CYP2E1

CYP2E1 (Cytochrom P450 2E1) to enzym z rodziny cytochromów P450, odgrywający kluczową rolę w metabolizmie wielu leków, toksyn i substancji endogennych. Jest kodowany przez gen CYP2E1, zlokalizowany na chromosomie 10 (10q26.3).

Ekspresja CYP2E1 występuje głównie w wątrobie, choć enzym ten można znaleźć również w innych tkankach, jak płuca, mózg czy nerki. CYP2E1 odpowiada za metabolizm alkoholu etylowego, acetonu, benzenu, paracetamolu oraz wielu innych związków o niskiej masie cząsteczkowej, w tym halogenowanych węglowodorów i nitrozamin.

Z klinicznego punktu widzenia, CYP2E1 ma istotne znaczenie w patogenezie alkoholowego uszkodzenia wątroby. Długotrwałe spożywanie alkoholu indukuje ekspresję CYP2E1, co prowadzi do zwiększonej produkcji reaktywnych form tlenu (ROS) i nasilenia stresu oksydacyjnego. Ponadto, polimorfizmy genu CYP2E1 mogą wpływać na indywidualną podatność na hepatotoksyczność paracetamolu i choroby związane z alkoholem.

Aktywność CYP2E1 może być hamowana przez niektóre leki (np. disulfiram) i indukowana przez inne substancje (np. izoniazyd, etanol). Zrozumienie funkcji i regulacji CYP2E1 ma istotne znaczenie w farmakogenetyce, toksykologii i medycynie klinicznej, szczególnie w kontekście interakcji lekowych i indywidualizacji terapii.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lenalidomide Glenmark 10 mg

Lenalidomid jest lekiem o szybkim wchłanianiu po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym w ciągu 0,5-2 godzin. Występuje jako mieszanina racemiczna enancjomerów S(-) i R(+), z przewagą S(-) (56% vs 44%). Lek charakteryzuje się niskim wiązaniem z białkami osocza (23-29%) i jest eliminowany głównie przez nerki (90% dawki w postaci niezmienionej w moczu), z okresem półtrwania około 3-5 godzin. Lenalidomid nie jest metabolizowany przez enzymy cytochromu P450 i nie wykazuje istotnych interakcji z transporterami leków, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Podawanie leku z pokarmem, zwłaszcza wysokotłuszczowym, zmniejsza AUC o około 20% i Cmax o 50%, jednak w praktyce klinicznej lek może być stosowany niezależnie od posiłków. Wchłanianie i farmakokinetyka lenalidomidu są podobne u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, zespołami mielodysplastycznymi i chłoniakiem z komórek płaszcza.
białka oporności wielolekowej, bilirubina całkowita, chłoniak z komórek płaszcza, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A, cytochrom P450, filtracja kłębuszkowa, interakcja metaboliczna, klirens kreatyniny, lenalidomid, mieszanina racemiczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie w osoczu, szpiczak mnogi, transportery leków, UGT1A1, wchłanianie doustne, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wzór Cockcrofta-Gaulta, zespół mielodysplastyczny
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Levosimendan Zentiva 2,5 mg/ml

Lewozymendan wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach terapeutycznych 0,05-0,2 µg/kg mc./min, z objętością dystrybucji około 0,2 L/kg i wysokim wiązaniem z białkami osocza (97-98%). Lek jest całkowicie metabolizowany, a niezmieniona forma wydalana jest w śladowych ilościach (<0,05% dawki). Główne metabolity aktywne, OR-1855 i OR-1896, osiągają maksymalne stężenia około 2 dni po zakończeniu 24-godzinnej infuzji, z okresem półtrwania 75-80 godzin, co odpowiada za przedłużone działanie hemodynamiczne trwające do 7-9 dni. Metabolizm leku przebiega głównie przez sprzężenie z cysteiną i redukcję w jelicie, a proces acetylacji jest uwarunkowany genetycznie, jednak nie wpływa na efekty hemodynamiczne w zalecanych dawkach.
acetylacja, analiza populacyjna, CYP1A1, CYP1A2, CYP2A6, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A, CYP3A4, działanie hemodynamiczne, farmakokinetyka liniowa, izoenzymy cytochromu P450, klirens, klirens dializacyjny, lewozymendan, metabolit OR-1855, metabolit OR-1896, metabolizm całkowity, N-acetylotransferaza 2, niewydolność serca, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężeń, skala Child-Pugh, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sojourn 100%

Sewofluran jest anestetykiem wziewnym o niskiej rozpuszczalności w krwi, co umożliwia szybkie osiągnięcie i utrzymanie stężenia pęcherzykowego anestetyku (współczynnik wash-in FA/FI = 0,85 po 30 minutach) oraz jego szybką eliminację po zakończeniu podawania (współczynnik wash-out FA/FAO = 0,15 po 5 minutach). Metabolizm sewofluranu jest ograniczony (<5%), głównie zachodzi w wątrobie przez izoformę CYP2E1, prowadząc do powstania heksafluoroizopropanolu (HFIP), nieorganicznych fluorków oraz CO2. HFIP ulega szybkiemu sprzęganiu z kwasem glukuronowym, a metabolity są wydalane przez nerki. Eliminacja leku odbywa się przede wszystkim przez płuca, co minimalizuje ryzyko toksyczności metabolitów.
anestetyk wziewny, barbiturat, CYP2E1, cytochrom P450, fluorki nieorganiczne, heksafluoroizopropanol, indukcja znieczulenia, induktor enzymatyczny, izoniazyd, kinetyka tkankowa, kwas glukuronowy, metabolizm sewofluranu, podtrzymanie znieczulenia, stężenie fluorków, stężenie pęcherzykowe, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Interakcje leku – Noacid 20 mg

Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej (IPP), znacząco obniża wydzielanie kwasu solnego w żołądku, co wpływa na farmakokinetykę leków zależnych od pH żołądka. Szczególnie istotne są interakcje z azolami przeciwgrzybiczymi (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol) oraz erlotynibem, gdzie podwyższone pH zmniejsza ich biodostępność, co może prowadzić do niepowodzenia terapii. Również inhibitory proteazy HIV, zwłaszcza atazanawir, wykazują istotne zmniejszenie wchłaniania przy jednoczesnym stosowaniu z pantoprazolem, co wymaga ścisłego monitorowania wiremii i ograniczenia dawki pantoprazolu do 20 mg/dobę. Ponadto, pantoprazol może zwiększać wartości INR i wydłużać czas protrombinowy u pacjentów stosujących pochodne kumaryny (warfaryna, fenprokumon), co wiąże się z ryzykiem krwawień i wymaga regularnego monitorowania parametrów krzepnięcia. W przypadku wysokich dawek metotreksatu (np. 300 mg) stosowanie pantoprazolu może prowadzić do zwiększenia stężenia metotreksatu w surowicy, co wymaga rozważenia czasowego odstawienia IPP.
amoksycylina, azole przeciwgrzybicze, biodostępność, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4, czas protrombinowy, ekspozycja systemowa, eradykacja H. pylori, erlotynib, farmakokinetyka, fenprokumon, fluwoksamina, induktor CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, klarytromycyna, leki zobojętniające, metotreksat, metronidazol, niepowodzenie terapeutyczne, P-glikoproteina, pH żołądka, refluks żołądkowo-przełykowy, ryfampicyna, warfaryna, wydzielanie kwasu solnego, ziele dziurawca

CYP2E1

Powiązane wpisy

Właściwości farmakokinetyczne – Lenalidomide Glenmark 10 mg

Właściwości farmakokinetyczne – Levosimendan Zentiva 2,5 mg/ml

Właściwości farmakokinetyczne – Sojourn 100%

Interakcje leku – Noacid 20 mg