Dawkowanie i sposób podawania
Rytonawir

Dawkowanie i sposób podawania rytonawiru

Rytonawir jest substancją stosowaną w leczeniu zakażeń HIV, która może pełnić dwie podstawowe funkcje: jako lek przeciwretrowirusowy w monoterapii lub jako substancja wzmacniająca właściwości farmakokinetyczne innych inhibitorów proteazy. Rytonawir powinien być przepisywany wyłącznie przez lekarzy posiadających doświadczenie w leczeniu zakażeń HIV.^{1 2}

Sposób podawania

Tabletki powlekane zawierające rytonawir podaje się doustnie, zazwyczaj z jedzeniem dla poprawy wchłaniania substancji.^{3 4}

Bardzo ważne jest, aby tabletki powlekane zawierające rytonawir połykać w całości. Nie należy ich żuć, łamać ani rozkruszać, co ma szczególne znaczenie dla zachowania odpowiednich właściwości farmakokinetycznych leku.^{5 6 7}

Rytonawir jako wzmacniacz farmakokinetyczny

Gdy rytonawir stosowany jest jako substancja wzmacniająca właściwości farmakokinetyczne innych inhibitorów proteazy, dawkowanie zależy od specyfiki leku podstawowego, z którym jest podawany. Poniższa tabela przedstawia zalecane dawkowanie dla poszczególnych inhibitorów proteazy stosowanych w skojarzeniu z rytonawirem u dorosłych pacjentów:^{8 9}

Rytonawir jako lek przeciwretrowirusowy

Gdy rytonawir stosowany jest jako samodzielny lek przeciwretrowirusowy, zalecane dawkowanie jest następujące:

Dorośli: Zalecana dawka rytonawiru w postaci tabletek powlekanych wynosi 600 mg (6 tabletek po 100 mg) dwa razy na dobę, co daje całkowitą dawkę dobową 1200 mg. Lek należy przyjmować doustnie.^{10 11}

W celu poprawy tolerancji leku, zaleca się stopniowe zwiększanie dawki rytonawiru w początkowym okresie leczenia według następującego schematu:^{12 13}

• Rozpoczęcie od dawki 300 mg (3 tabletki) dwa razy na dobę przez pierwsze 3 dni
• Następnie zwiększanie dawki o 100 mg (1 tabletka) dwa razy na dobę co kilka dni
• Kontynuacja zwiększania dawki przez okres nie dłuższy niż 14 dni, aż do osiągnięcia docelowej dawki 600 mg dwa razy na dobę

¹⁴

Ważne jest, aby pacjenci nie otrzymywali dawki 300 mg dwa razy na dobę dłużej niż przez 3 dni, aby zapobiec rozwojowi oporności.^{15 16}

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Rytonawir jest zalecany do stosowania u dzieci w wieku 2 lat i starszych.^{17 18}

Rytonawir jako lek przeciwretrowirusowy dla dzieci: Zalecana dawka wynosi 350 mg/m² pc. (powierzchni ciała) doustnie, dwa razy na dobę i nie więcej niż 600 mg dwa razy na dobę.^{19 20}

Leczenie należy rozpocząć od dawki 250 mg/m² pc. dwa razy na dobę, a następnie zwiększać ją co 2-3 dni o 50 mg/m² pc. dwa razy na dobę, do osiągnięcia dawki docelowej.^{21 22}

Dla starszych dzieci możliwe jest przejście z proszku do sporządzania zawiesiny doustnej na stosowanie tabletek. Poniższa tabela przedstawia dawkowanie przy zmianie postaci leku:²³

²⁴

Dawkowanie rytonawiru u dzieci w produkcie złożonym lopinawir/rytonawir: W przypadku tabletek lopinawiru z rytonawirem (400 mg + 100 mg) dawka dorosłych może być podana dzieciom o masie ciała 40 kg lub większej lub o powierzchni ciała (pc.) większej niż 1,4 m².²⁵

Alternatywnie, w przypadku jednoczesnego stosowania lopinawiru i rytonawiru z efawirenzem lub newirapiną u dzieci, dawkowanie ustala się według powierzchni ciała:²⁶

²⁷

* W celu zastosowania dawek 300 mg + 75 mg oraz 500 mg + 125 mg należy użyć produktów o mocy 100 mg + 25 mg dostępnych na rynku od innych producentów.²⁸

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Zaburzenia czynności wątroby

Rytonawir jest metabolizowany i wydalany głównie przez wątrobę, dlatego szczególne zalecenia dotyczą pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby:^{29 30}

• U pacjentów z lekkim do umiarkowanego zaburzeniem czynności wątroby nie jest konieczna zmiana dawkowania
• Pacjentom z niewyrównaną chorobą wątroby nie należy podawać rytonawiru jako środka wzmacniającego właściwości farmakokinetyczne innych leków
• Rytonawiru nie wolno podawać pacjentom z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby
• U pacjentów ze stabilną ciężką niewydolnością wątroby (stopień C w klasyfikacji Childa-Pugha) bez dekompensacji, należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu rytonawiru jako środka wzmacniającego właściwości farmakokinetyczne, ze względu na ryzyko zwiększenia stężenia podawanego w skojarzeniu inhibitora proteazy

^{31 32}

Zaburzenia czynności nerek

Klirens nerkowy rytonawiru jest nieistotny, dlatego nie oczekuje się zmniejszenia całkowitego klirensu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.^{33 34}

Ze względu na to, że rytonawir w znacznym stopniu wiąże się z białkami, mało prawdopodobne jest jego znaczące usunięcie z organizmu podczas hemodializy lub dializy otrzewnowej.^{35 36}

Pacjenci w podeszłym wieku

Dane farmakokinetyczne wykazują, że u pacjentów w podeszłym wieku nie ma konieczności modyfikowania dawki rytonawiru.^{37 38}

Dawkowanie w ciąży i okresie po porodzie

W okresie ciąży i po porodzie nie ma konieczności zmiany dawkowania lopinawiru z rytonawirem.³⁹ Jednakże nie zaleca się podawania lopinawiru z rytonawirem raz na dobę kobietom w ciąży ze względu na brak danych farmakokinetycznych i klinicznych dla tego schematu dawkowania.⁴⁰

Obliczanie powierzchni ciała

Powierzchnię ciała (pc.) można obliczyć za pomocą następującego wzoru:⁴¹

pc. (m²) = √ [wzrost (cm) × masa ciała (kg) / 3600]

Szczególne ostrzeżenia dotyczące dawkowania

Gdy rytonawir stosowany jest jako część produktu złożonego lopinawir/rytonawir:⁴²

• Podawanie produktu lopinawir/rytonawir w schemacie raz na dobę (800 mg + 200 mg) należy ograniczyć tylko do dorosłych pacjentów z bardzo małą liczbą mutacji opornych na inhibitor proteazy (PI) – mniej niż 3 mutacje oporne na PI
• Należy wziąć pod uwagę ryzyko słabszego utrzymywania się zahamowania replikacji wirusa oraz większe ryzyko wystąpienia biegunki w przypadku schematu dawkowania raz na dobę w porównaniu do zalecanego zwykle dawkowania dwa razy na dobę
• Na podstawie obecnie dostępnych danych produktu lopinawir/rytonawir nie należy stosować raz na dobę u dzieci i młodzieży

⁴³