Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Poli(O-2-hydroksyetylo)skrobia

Poli(O-2-hydroksyetylo)skrobia (HES) o średniej masie cząsteczkowej 130 000 Da i stopniu podstawienia 0,38-0,45, pozyskiwana ze skrobi kukurydzianej, jest stosowana jako środek uzupełniający objętość płynów. Ze względu na ryzyko działań niepożądanych, w tym reakcji anafilaktycznych, terapia wymaga ścisłego monitorowania stanu hemodynamicznego, parametrów krzepnięcia, funkcji nerek oraz stężeń elektrolitów. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, wątroby, układu krzepnięcia oraz u osób z chorobami płuc i układu krążenia. Produkty zawierające HES są przeciwwskazane u pacjentów z niewydolnością nerek lub poddawanych terapii nerkozastępczej, a w przypadku pojawienia się objawów uszkodzenia nerek należy natychmiast przerwać podawanie preparatu. Zaleca się monitorowanie funkcji nerek przez co najmniej 90 dni po zakończeniu terapii ze względu na zwiększone ryzyko konieczności terapii nerkozastępczej.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania poli(O-2-hydroksyetylo)skrobi

Poli(O-2-hydroksyetylo)skrobia (HES) o średniej masie cząsteczkowej 130 000 Da i stopniu podstawienia 0,38-0,45, wytwarzana ze skrobi kukurydzianej, jest substancją czynną stosowaną w leczeniu uzupełniającym objętość płynów. Ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, stosowanie tej substancji wymaga szczególnej uwagi i zachowania odpowiednich środków ostrożności.1 2 3

Monitorowanie pacjenta podczas terapii

Podczas stosowania produktów zawierających poli(O-2-hydroksyetylo)skrobię, należy prowadzić ścisłe monitorowanie pacjenta ze względu na możliwość wystąpienia reakcji alergicznych (anafilaktycznych/anafilaktoidalnych). Infuzja powinna być prowadzona z zastosowaniem najmniejszej skutecznej dawki, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.4 5 6

Bezpieczeństwo stosowania u pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym i po urazach

Brak jest wystarczających długoterminowych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania poli(O-2-hydroksyetylo)skrobi u pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym oraz u pacjentów po urazach. Przed rozpoczęciem terapii należy dokładnie rozważyć oczekiwane korzyści w stosunku do potencjalnych zagrożeń związanych z długookresowym bezpieczeństwem stosowania. Istotne jest również rozważenie innych dostępnych metod leczenia.7 8 9

Kontrola objętości płynów i dawkowanie

Wskazanie do leczenia uzupełniającego objętość płynów z użyciem poli(O-2-hydroksyetylo)skrobi powinno być dokładnie przeanalizowane. Terapia wymaga starannego monitorowania hemodynamiki w celu zapewnienia właściwej kontroli objętości podawanych płynów oraz odpowiedniego dostosowania dawki.10 11 12

Należy bezwzględnie unikać przeciążenia płynami wynikającego z przedawkowania lub zbyt szybkiej infuzji. Dawkowanie musi być precyzyjnie dostosowane, szczególnie u pacjentów z chorobami płuc i układu krążenia. W trakcie terapii konieczne jest ścisłe monitorowanie stężeń elektrolitów, równowagi płynów oraz funkcji nerek.13 14 15

Bezpieczeństwo nerkowe podczas stosowania poli(O-2-hydroksyetylo)skrobi

Produkty zawierające poli(O-2-hydroksyetylo)skrobię są bezwzględnie przeciwwskazane do stosowania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub u pacjentów poddawanych terapii nerkozastępczej. W przypadku pojawienia się pierwszych objawów uszkodzenia nerek, stosowanie HES należy natychmiast przerwać.16 17 18

Istotnym aspektem jest fakt, że po podawaniu roztworów HES zgłaszano zwiększone zapotrzebowanie na terapię nerkozastępczą w okresie do 90 dni po infuzji. W związku z tym zaleca się monitorowanie czynności nerek u pacjentów przez okres co najmniej 90 dni od ostatniego podania produktu.19 20 21

Środki ostrożności dotyczące zaburzeń krzepnięcia i funkcji wątroby

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Podczas leczenia pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia krwi konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności. Wymagane jest dokładne monitorowanie stanu klinicznego w trakcie terapii oraz odpowiednie dostosowanie dawkowania.22 23 24

Ryzyko hemodylucji

U pacjentów z hipowolemią leczonych poli(O-2-hydroksyetylo)skrobią należy unikać ciężkiej hemodylucji wynikającej z zastosowania dużych dawek preparatu. Przewodnienie i związane z nim powikłania mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta.25 26 27

Monitorowanie parametrów krzepnięcia

W przypadku wielokrotnego podawania poli(O-2-hydroksyetylo)skrobi niezbędne jest dokładne monitorowanie parametrów krzepnięcia krwi. Jeżeli wystąpią pierwsze zaburzenia krzepnięcia, stosowanie HES należy natychmiast przerwać, aby zapobiec poważnym powikłaniom krwotocznym.28 29 30

Przeciwwskazania szczególne i populacje specjalne

Operacje kardiochirurgiczne

Nie zaleca się stosowania poli(O-2-hydroksyetylo)skrobi u pacjentów poddawanych operacjom na otwartym sercu i podłączonych do płuco-serca. Zastosowanie HES w tej grupie pacjentów wiąże się ze zwiększonym ryzykiem nadmiernego krwawienia, co może prowadzić do poważnych powikłań.31 32 33

Zaburzenia elektrolitowe

Szczególna ostrożność jest wymagana podczas stosowania poli(O-2-hydroksyetylo)skrobi u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami elektrolitowymi, takimi jak hiperkaliemia, hipernatremia, hipermagnezemia oraz hiperchloremia. Zaburzenia te mogą ulec nasileniu podczas terapii roztworami HES.34

Zasadowica metaboliczna

U pacjentów z zasadowicą metaboliczną oraz w innych stanach klinicznych, w których należy unikać alkalizacji, zamiast roztworów alkalizujących, takich jak Volulyte 6% zaleca się podawanie roztworów soli fizjologicznej w produktach zawierających HES 130/0,4 w 0,9% roztworze chlorku sodu.35

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Ze względu na ograniczone dane dotyczące stosowania poli(O-2-hydroksyetylo)skrobi u dzieci i młodzieży, nie zaleca się stosowania produktów zawierających HES w tej grupie wiekowej. Bezpieczeństwo i skuteczność w populacji pediatrycznej nie zostały w pełni ustalone.36 37 38

Kluczowe parametry monitorowania podczas terapii poli(O-2-hydroksyetylo)skrobią

W trakcie terapii poli(O-2-hydroksyetylo)skrobią konieczne jest systematyczne monitorowanie następujących parametrów w celu zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta:

  • Stan hemodynamiczny pacjenta – dla oceny skuteczności leczenia i zapobiegania przeciążeniu płynami39 40
  • Parametry krzepnięcia krwi – szczególnie przy wielokrotnym podawaniu, w celu wczesnego wykrycia zaburzeń krzepnięcia41 42
  • Funkcja nerek – przez co najmniej 90 dni po zakończeniu terapii43 44
  • Stężenia elektrolitów – dla wykrycia i korekcji zaburzeń elektrolitowych45 46
  • Równowaga płynów – dla zapobiegania przewodnieniu lub odwodnieniu47 48
  • Występowanie objawów reakcji alergicznych – ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych/anafilaktoidalnych49 50
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl