Przedawkowanie
Poli(O-2-hydroksyetylo)skrobia

Poli(O-2-hydroksyetylo)skrobia (HES) jest składnikiem aktywnym w płynach osoczozastępczych takich jak Volulyte 6% (60 g/1000 ml), Voluven 6% (60 g/1000 ml) oraz Voluven 10% (100 g/1000 ml). Przedawkowanie HES prowadzi do przeciążenia układu krążenia poprzez nadmierne zatrzymanie płynów w łożysku naczyniowym, co skutkuje wzrostem objętości krwi krążącej. Główne objawy kliniczne to obrzęk płuc, niewydolność serca oraz zaburzenia elektrolitowe, które wynikają z przeciążenia objętościowego i osmotycznych właściwości HES. W przypadku rozpoznania przedawkowania konieczne jest natychmiastowe przerwanie infuzji oraz wdrożenie leczenia moczopędnego, tlenoterapii i, w razie potrzeby, wsparcia inotropowego i wentylacji mechanicznej.

Przedawkowanie poli(O-2-hydroksyetylo)skrobi

Poli(O-2-hydroksyetylo)skrobia (HES) jest substancją czynną stosowaną w płynach osoczozastępczych takich jak Volulyte 6%, Voluven i Voluven 10%. Podobnie jak inne płyny stosowane w terapii substytucyjnej, nadmierne podanie tej substancji może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne zagrożenia związane z przeciążeniem układu krążenia, które stanowi główne niebezpieczeństwo przy przedawkowaniu produktów zawierających HES.123

Mechanizm przedawkowania

Przedawkowanie poli(O-2-hydroksyetylo)skrobi wiąże się z nadmiernym obciążeniem objętościowym układu krążenia. HES, jako koloid o właściwościach osmotycznych, powoduje zatrzymanie płynów w łożysku naczyniowym, co przy nadmiernym podaniu może prowadzić do znacznego wzrostu objętości krwi krążącej. W produktach takich jak Volulyte 6%, Voluven czy Voluven 10%, substancja ta występuje odpowiednio w stężeniach 60 g/1000 ml, 60 g/1000 ml oraz 100 g/1000 ml, co przy nieprawidłowym dawkowaniu może skutkować poważnymi konsekwencjami klinicznymi.456

Objawy przedawkowania

Głównym objawem przedawkowania poli(O-2-hydroksyetylo)skrobi jest przeciążenie układu krążenia, które może manifestować się poprzez różne symptomy kliniczne. Najbardziej charakterystycznym objawem jest obrzęk płuc, będący bezpośrednim następstwem przeciążenia krążenia płucnego. W przypadku preparatów takich jak Volulyte 6%, Voluven i Voluven 10%, objawy przedawkowania są identyczne i wynikają z podobnego mechanizmu działania substancji czynnej.789

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W sytuacji rozpoznania przedawkowania poli(O-2-hydroksyetylo)skrobi, zalecane jest natychmiastowe przerwanie infuzji. Postępowanie terapeutyczne powinno obejmować zastosowanie środków moczopędnych, które ułatwią eliminację nadmiaru płynów z organizmu. Takie postępowanie dotyczy wszystkich produktów zawierających HES jako substancję czynną, w tym Volulyte 6%, Voluven i Voluven 10%.101112

Tabela objawów przedawkowania

Objaw Opis Produkt leczniczy Mechanizm powstawania Postępowanie
Obrzęk płuc Gromadzenie się płynu w przestrzeni pęcherzykowej i śródmiąższowej płuc, prowadzące do zaburzeń wymiany gazowej, duszności i hipoksemii Volulyte 6%, Voluven, Voluven 10% Przeciążenie krążenia płucnego w wyniku nadmiernej objętości krwi krążącej Natychmiastowe przerwanie infuzji, podanie diuretyków, tlenoterapia, w ciężkich przypadkach wspomaganie oddychania
Przeciążenie układu krążenia Zwiększenie objętości krwi krążącej prowadzące do niewydolności serca, nadmiernego obciążenia wstępnego Volulyte 6%, Voluven, Voluven 10% Nadmierne zatrzymanie płynów w łożysku naczyniowym związane z właściwościami osmotycznymi HES Przerwanie infuzji, zastosowanie diuretyków, monitorowanie funkcji układu krążenia
Niewydolność serca Zmniejszenie kurczliwości mięśnia sercowego związane z nadmiernym obciążeniem wstępnym Volulyte 6%, Voluven, Voluven 10% Następstwo przeciążenia objętościowego Przerwanie infuzji, podanie leków inotropowych, diuretyków, monitorowanie parametrów hemodynamicznych
Zaburzenia elektrolitowe Zmiany w stężeniach elektrolitów we krwi, szczególnie w przypadku preparatów zawierających elektrolity (Volulyte 6%) Volulyte 6%, Voluven, Voluven 10% Efekt rozcieńczenia lub nadmiernego dostarczenia elektrolitów wraz z dużą objętością płynu Monitorowanie stężeń elektrolitów, korekta zaburzeń

Należy pamiętać, że dla każdego z omawianych produktów (Volulyte 6%, Voluven i Voluven 10%) nie zostały określone specyficzne dawki prowadzące do przedawkowania w dostępnej dokumentacji. Ryzyko przedawkowania zależy od wielu czynników, w tym stanu klinicznego pacjenta, współistniejących chorób, a zwłaszcza wydolności układu krążenia i nerek.131415

Monitorowanie pacjenta

W trakcie stosowania preparatów zawierających poli(O-2-hydroksyetylo)skrobię konieczne jest ścisłe monitorowanie stanu pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem parametrów układu krążenia, bilansu płynów oraz funkcji oddechowej. Pozwala to na wczesne wykrycie objawów przedawkowania i szybkie wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego. Jest to szczególnie istotne w przypadku pacjentów z ograniczoną rezerwą układu krążenia lub zaburzeniami funkcji nerek, którzy są bardziej narażeni na powikłania związane z przedawkowaniem HES.161718

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl