Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Paklitaksel

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania paklitakselu

Paklitaksel to substancja przeciwnowotworowa z grupy taksanów, stosowana w leczeniu różnych typów nowotworów. Ze względu na silne działanie cytotoksyczne oraz potencjalne działania niepożądane, stosowanie tej substancji wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące ostrzeżeń i środków ostrożności związanych ze stosowaniem paklitakselu.^{1 2 3}

Kwalifikacje personelu i warunki podania

Paklitaksel powinien być podawany wyłącznie pod nadzorem lekarza posiadającego doświadczenie w stosowaniu przeciwnowotworowych leków chemioterapeutycznych. Ze względu na możliwość wystąpienia ciężkich reakcji nadwrażliwości, konieczne jest zapewnienie dostępu do odpowiedniego sprzętu do intensywnej terapii oraz sprzętu podtrzymującego czynności życiowe.^{1 3}

Biorąc pod uwagę możliwość wynaczynienia, zaleca się ścisłą obserwację miejsca infuzji pod kątem możliwego przesączania produktu leczniczego podczas jego podawania.^{1 2 3}

Premedykacja przed podaniem paklitakselu

Przed zastosowaniem paklitakselu pacjenci muszą otrzymać wstępne leczenie (premedykację) składające się z kortykosteroidów, leków przeciwhistaminowych oraz antagonistów receptora H2.^{1 2 3}

W przypadku leczenia skojarzonego z cisplatyną, paklitaksel należy podać przed cisplatyną, aby zmniejszyć ryzyko nasilenia toksyczności.^{1 2 3}

Reakcje nadwrażliwości

Ciężkie reakcje nadwrażliwości charakteryzujące się dusznością i niedociśnieniem tętniczym wymagającym leczenia, obrzękiem naczynioruchowym oraz uogólnioną pokrzywką występowały u mniej niż 1% pacjentów otrzymujących paklitaksel po właściwej premedykacji. Reakcje te są prawdopodobnie związane z uwalnianiem histaminy.<sup data-drug="Paclitaxel Kabi" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Ciężkie reakcje nadwrażliwości charakteryzujące się, wymagającymi leczenia, dusznością i niedociśnieniem, obrzękiem naczynioruchowym i uogólnioną pokrzywką występowały u 1 ² <sup data-drug="Paclitaxelum Accord" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Ciężkie reakcje nadwrażliwości charakteryzujące się dusznością i niedociśnieniem tętniczym wymagającym leczenia, obrzękiem naczynioruchowym oraz uogólnioną pokrzywką występowały u 3

W przypadku wystąpienia objawów ciężkich reakcji nadwrażliwości należy natychmiast przerwać infuzję dożylną paklitakselu, rozpocząć leczenie objawowe i nie podawać ponownie tego produktu leczniczego pacjentowi.^{1 2 3}

Zahamowanie czynności szpiku kostnego

Zahamowanie czynności szpiku kostnego (głównie neutropenia) jest objawem toksyczności ograniczającym wielkość stosowanej dawki paklitakselu. Podczas trwania terapii należy regularnie wykonywać morfologię krwi.^{1 2 3}

Nie należy podawać produktu leczniczego pacjentowi, jeśli liczba neutrofili nie osiągnie wartości ≥1500/mm³ (1000/mm³ u pacjentów z mięsakiem Kaposi’ego), a liczba płytek krwi nie osiągnie ≥100 000/mm³ (≥75 000/mm³ u pacjentów z mięsakiem Kaposi’ego).^{1 2 3}

W badaniach klinicznych większość pacjentów z mięsakiem Kaposi’ego otrzymywała czynnik stymulujący powstawanie granulocytów (G-CSF).^{1 2 3}

Zaburzenia układu krążenia

Ciężkie zaburzenia w układzie przewodzącym serca opisywano rzadko w trakcie monoterapii paklitakselem. W przypadku wystąpienia istotnych zaburzeń w układzie przewodzącym serca należy wdrożyć odpowiednie leczenie, a podczas kolejnych cykli leczenia paklitakselem prowadzić ciągłe monitorowanie czynności serca.^{1 2 3}

Podczas podawania paklitakselu obserwowano niedociśnienie, nadciśnienie oraz bradykardię, zwykle bezobjawowe i niewymagające leczenia. Podczas terapii paklitakselem zalecane jest częste monitorowanie czynności życiowych, szczególnie podczas pierwszej godziny infuzji.^{1 2 3}

Ciężkie zaburzenia czynności układu krążenia obserwowano częściej u pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca niż u pacjentów z rakiem piersi lub jajnika.^{1 2 3}

Pojedynczy przypadek niewydolności serca związanej ze stosowaniem paklitakselu zaobserwowano w badaniu klinicznym mięsaka Kaposi’ego związanego z AIDS.^{1 2 3}

Monitorowanie serca w leczeniu skojarzonym

Stosując paklitaksel w skojarzeniu z doksorubicyną lub trastuzumabem w leczeniu początkowym raka piersi z przerzutami, należy zwrócić szczególną uwagę na monitorowanie czynności serca.^{1 2 3}

U wszystkich pacjentów przed rozpoczęciem powyższego leczenia skojarzonego należy przeprowadzić podstawowe badanie kardiologiczne z historią choroby, badaniem fizykalnym, EKG, ECHO i (lub) obrazowaniem techniką MUGA.^{1 2 3}

Należy monitorować czynność serca podczas całego okresu leczenia (np. co 3 miesiące). Monitorowanie może pomóc w rozpoznaniu pacjentów, u których występują zaburzenia czynności serca.^{1 2 3}

Lekarz prowadzący, podejmując decyzję o częstości badania czynności komorowej serca powinien dokładnie ocenić skumulowaną dawkę antracykliny (mg/m² pc.).^{1 2 3}

Jeśli badania wykazują osłabienie czynności serca, nawet bezobjawowe, lekarz prowadzący powinien dokładnie ocenić korzyści leczenia w porównaniu z możliwością wystąpienia uszkodzenia serca, włączając uszkodzenie nieodwracalne.^{1 2 3}

Jeśli leczenie zostaje kontynuowane, monitorowanie czynności serca powinno być przeprowadzane częściej (np. co 1-2 cykle).^{1 2 3}

W celu uzyskania dalszych informacji należy zapoznać się z treścią Charakterystyki Produktu Leczniczego Herceptin lub doksorubicyny.^{1 2 3}

Neurotoksyczność

Chociaż neuropatia obwodowa występuje często, to rzadko dochodzi do rozwinięcia ciężkich jej postaci.^{1 2 3}

W ciężkich przypadkach zaleca się zmniejszenie dawki paklitakselu w kolejnych cyklach leczenia o 20% (25% u pacjentów z mięsakiem Kaposi’ego).^{1 2 3}

Ciężka neurotoksyczność występuje częściej u pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca i z rakiem jajnika poddanych chemioterapii pierwszego rzutu paklitakselem podanym w 3-godzinnej infuzji w skojarzeniu z cisplatyną, niż u pacjentów poddanych leczeniu paklitakselu lub cyklofosfamidem w monoterapii, po którym następnie podaje się cisplatynę.^{1 2 3}

Droga podania – przestrogi

Podczas stosowania paklitakselu, należy zwrócić szczególną uwagę, aby unikać dotętniczego podawania, ponieważ w badaniach miejscowej tolerancji przeprowadzonych na zwierzętach, po podaniu dotętniczym obserwowano ciężkie odczyny tkankowe.^{1 2 3}

Stosowanie z radioterapią

Paklitaksel w skojarzeniu z radioterapią płuc, niezależnie od kolejności zastosowania, może przyczynić się do rozwoju śródmiąższowego zapalenia płuc.^{1 2 3}

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby może zwiększać się ryzyko toksyczności, szczególnie mielosupresji 3-4 stopnia.^{1 2 3}

Nie ma dowodów na to, że toksyczność paklitakselu zwiększa się po podaniu w 3-godzinnej infuzji dożylnej u pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby.^{1 2 3}

Po podawaniu paklitakselu w dłuższych infuzjach dożylnych u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby może pojawić się zwiększona mielosupresja. Pacjenci powinni być dokładnie monitorowani w kierunku rozwoju głębokiej mielosupresji.^{1 2 3}

Dostępne dane są niewystarczające, aby zalecić dostosowywanie dawek u pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby.^{1 2 3}

Brak danych dotyczących pacjentów z ciężką wyjściową cholestazą wątrobową. Nie należy podawać paklitakselu pacjentom z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.^{1 2 3}

Zapalenie jelit

Rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy rzadko obserwowano, w tym u pacjentów, którzy nie otrzymywali równocześnie antybiotyków. Należy rozważyć tą reakcję w diagnozie różnicowej w przypadku wystąpienia ciężkiej lub uporczywej biegunki występującej w czasie lub krótko po zakończeniu leczenia paklitakselem.^{1 2 3}

Pacjenci z mięsakiem Kaposi’ego

U pacjentów z mięsakiem Kaposi’ego rzadko dochodzi do ciężkiego zapalenia błon śluzowych. Jeśli wystąpi ciężkie zapalenie błon śluzowych dawkę paklitakselu należy zmniejszyć o 25%.^{1 2 3}

Wpływ na płodność i antykoncepcja

Wykazano teratogenne, embriotoksyczne i mutagenne działanie paklitakselu w wielu modelach eksperymentalnych. Z tego względu, pacjenci w wieku rozrodczym i (lub) ich partnerzy powinni stosować skuteczne metody antykoncepcji podczas i do 6 miesięcy po zakończeniu leczenia paklitakselem.^{1 2 3}

Antykoncepcja hormonalna jest przeciwwskazana w przypadku guzów z dodatnimi receptorami hormonalnymi.^{1 3}

Zawartość alkoholu i inne substancje pomocnicze

Zawartość alkoholu (etanolu)

Preparaty zawierające paklitaksel zawierają znaczne ilości alkoholu etylowego (etanolu), co należy uwzględnić przy stosowaniu u określonych grup pacjentów.^{1 2 3}

Zawartość alkoholu w paklitakselu może mieć szkodliwy wpływ na pacjentów uzależnionych od alkoholu. Należy uwzględnić to w przypadku kobiet w okresie ciąży lub karmienia piersią, dzieci oraz pacjentów z grupy dużego ryzyka, takich jak osoby z chorobami wątroby lub padaczką.^{1 2 3}

^{1 2 3}

Ponieważ paklitaksel podaje się zwykle powoli przez ponad 3 godziny, działanie alkoholu może być zmniejszone.^{1 2 3}

Jednoczesne podawanie paklitakselu z lekami zawierającymi np. glikol propylenowy lub etanol może prowadzić do kumulacji etanolu i wywołać działania niepożądane, w szczególności u małych dzieci o niskiej lub niedojrzałej zdolności metabolicznej.^{2 3}

Makrogologlicerolu rycynooleinian

Produkt leczniczy zawiera rycynooleinian makrogologlicerolu, który może powodować ciężkie reakcje nadwrażliwości.^{1 2 3}