Dawkowanie i sposób podawania
Paklitaksel

Paklitaksel jest cytotoksycznym lekiem stosowanym wyłącznie pod nadzorem onkologicznym w wyspecjalizowanych ośrodkach. Preparat dostępny jest jako koncentrat 6 mg/ml do sporządzania roztworu do infuzji dożylnej, podawany przez filtr o porach ≤0,22 μm. Przed podaniem konieczna jest premedykacja: deksametazon (20 mg doustnie lub dożylnie, z możliwością obniżenia dawki do 8-20 mg u pacjentów z mięsakami Kaposi’ego), difenhydramina 50 mg i cymetydyna 300 mg lub ranitydyna 50 mg dożylnie, podane 30-60 minut przed infuzją. Dawkowanie paklitakselu różni się w zależności od wskazania onkologicznego, np. w pierwszej linii leczenia raka jajnika stosuje się 175 mg/m² pc. przez 3 godziny lub 135 mg/m² pc. w 24-godzinnej infuzji, zawsze w skojarzeniu z cisplatyną 75 mg/m² pc. z 3-tygodniowymi przerwami między cyklami. W leczeniu raka piersi dawki wahają się od 175 do 220 mg/m² pc. podawanych co 3 tygodnie, w zależności od schematu (monoterapia, skojarzenie z doksorubicyną lub trastuzumabem). W leczeniu mięsaka Kaposi’ego dawka wynosi 100 mg/m² pc. co 2 tygodnie, z możliwością modyfikacji w zależności od tolerancji pacjenta.

Dawkowanie i sposób podawania paklitakselu

Paklitaksel to lek cytotoksyczny, który powinien być stosowany wyłącznie pod nadzorem wykwalifikowanego onkologa w ośrodkach wyspecjalizowanych w podawaniu leków cytotoksycznych. Jest dostępny w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 6 mg/ml.1 2

Premedykacja przed podaniem paklitakselu

Przed podaniem paklitakselu, u wszystkich pacjentów należy zastosować premedykację składającą się z kortykosteroidów, leków przeciwhistaminowych i antagonistów receptora H2, zgodnie z poniższym schematem:3 4

  • Deksametazon – 20 mg doustnie (około 12 i 6 godzin przed infuzją) lub dożylnie (30-60 minut przed infuzją)
  • Difenhydramina – 50 mg dożylnie (30-60 minut przed infuzją) lub inny odpowiednik leku przeciwhistaminowego, np. chlorfenyramina
  • Cymetydyna – 300 mg dożylnie lub Ranitydyna – 50 mg dożylnie (30-60 minut przed infuzją)

5 6

U pacjentów z mięsakiem Kaposi’ego dawka deksametazonu może być niższa i wynosić 8-20 mg.7 8

Sposób podawania

Paklitaksel w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji musi zostać rozcieńczony przed użyciem i powinien być podawany wyłącznie dożylnie. Lek należy podawać przez filtr wewnętrzny z membraną o średnicy porów ≤0,22 μm.9 10 11

Schemat dawkowania w zależności od typu nowotworu

Rak jajnika

Chemioterapia pierwszego rzutu raka jajnika: chociaż aktualnie badane są inne schematy dawkowania, zaleca się stosowanie paklitakselu w skojarzeniu z cisplatyną. W zależności od czasu trwania infuzji dożylnej zaleca się dwa sposoby dawkowania:12 13

  • Paklitaksel 175 mg/m² pc. podawany dożylnie przez 3 godziny, z następującym po nim podaniem cisplatyny w dawce 75 mg/m² pc., z zachowaniem 3-tygodniowej przerwy między kolejnymi cyklami leczenia
  • Paklitaksel w dawce 135 mg/m² pc. w 24-godzinnej infuzji dożylnej, z następującym po nim podaniem cisplatyny 75 mg/m² pc., z zachowaniem 3-tygodniowej przerwy między kolejnymi cyklami leczenia

14 15

Chemioterapia drugiego rzutu raka jajnika: zalecana dawka paklitakselu wynosi 175 mg/m² pc. podawana w ciągu trzech godzin, z zachowaniem 3-tygodniowej przerwy między kolejnymi cyklami leczenia.16 17

Rak piersi

Leczenie uzupełniające (adjuwantowe) raka piersi: zalecana dawka paklitakselu wynosi 175 mg/m² pc. podawana w ciągu 3 godzin, z 3-tygodniowymi przerwami podczas 4 cykli leczenia, po terapii antracykliną i cyklofosfamidem (AC).18 19

Leczenie pierwszego rzutu raka piersi:

  • W skojarzeniu z doksorubicyną (50 mg/m² pc.) – paklitaksel powinien być stosowany 24 godziny po doksorubicynie. Zalecana dawka paklitakselu wynosi 220 mg/m² pc. podawana dożylnie w ciągu 3 godzin, z 3-tygodniowymi przerwami pomiędzy cyklami leczenia.20 21
  • W skojarzeniu z trastuzumabem – zalecana dawka paklitakselu wynosi 175 mg/m² pc. podawanego dożylnie w ciągu 3 godzin, z 3-tygodniowymi odstępami pomiędzy cyklami leczenia. Paklitaksel w skojarzeniu z trastuzumabem może być podany w infuzji następnego dnia po pierwszej dawce trastuzumabu lub bezpośrednio po kolejnej dawce trastuzumabu, jeśli poprzednia dawka trastuzumabu była dobrze tolerowana.22 23

Leczenie drugiego rzutu raka piersi: zalecana dawka paklitakselu wynosi 175 mg/m² pc. podawana w ciągu 3 godzin, z 3-tygodniowymi przerwami między kolejnymi cyklami leczenia.24 25

Niedrobnokomórkowy rak płuca (NDRP)

Leczenie zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuca: zalecana dawka paklitakselu wynosi 175 mg/m² pc. podawana w ciągu 3 godzin, a następnie podanie cisplatyny w dawce 80 mg/m² pc., z 3-tygodniowymi przerwami między cyklami leczenia.26 27

Mięsak Kaposi’ego związany z AIDS

Leczenie mięsaka Kaposi’ego związanego z AIDS: zalecana dawka paklitakselu wynosi 100 mg/m² pc. podawana w 3-godzinnej infuzji dożylnej co 2 tygodnie. Kolejne dawki paklitakselu należy podawać w zależności od indywidualnej tolerancji pacjenta.28 29

Szczegółowe zalecenia dotyczące dawkowania

Modyfikacja dawki paklitakselu

Paklitakselu nie należy podawać ponownie do czasu, aż liczba neutrofili nie osiągnie wartości ≥1500/mm³ (≥1000/mm³ dla pacjentów z mięsakiem Kaposi’ego) i liczba płytek krwi nie osiągnie wartości ≥100 000/mm³ (≥75 000/mm³ dla pacjentów z mięsakiem Kaposi’ego).30 31

U pacjentów z ciężką neutropenią (liczba neutrofili <500/mm³ utrzymująca się przez 7 dni lub dłużej) lub ciężką neuropatią obwodową, należy w kolejnych cyklach leczenia zmniejszyć dawkę produktu leczniczego o 20% (25% dla pacjentów z mięsakiem Kaposi’ego).32 33

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: Dostępne dane są niewystarczające, aby zalecić dostosowanie dawek u pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby. Pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby nie należy leczyć paklitakselem.34 35

Dzieci i młodzież: Nie określono dotychczas bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności paklitakselu u dzieci w wieku poniżej 18 lat, dlatego też nie zaleca się stosowania paklitakselu u dzieci i młodzieży.36 37

Szczegółowa tabela dawkowania paklitakselu

Wskazanie Dawka paklitakselu Czas infuzji Schemat leczenia Uwagi
Rak jajnika – pierwsza linia 175 mg/m² pc.
lub
135 mg/m² pc.
3 godziny

24 godziny

Co 3 tygodnie + cisplatyna 75 mg/m² pc. Dwa alternatywne schematy dawkowania
Rak jajnika – druga linia 175 mg/m² pc. 3 godziny Co 3 tygodnie Monoterapia
Rak piersi – leczenie uzupełniające 175 mg/m² pc. 3 godziny Co 3 tygodnie przez 4 cykle Po terapii antracykliną i cyklofosfamidem (AC)
Rak piersi – pierwsza linia
(+ doksorubicyna)
220 mg/m² pc. 3 godziny Co 3 tygodnie, 24h po doksorubicynie (50 mg/m² pc.) Leczenie skojarzone
Rak piersi – pierwsza linia
(+ trastuzumab)
175 mg/m² pc. 3 godziny Co 3 tygodnie Możliwe podanie dzień po pierwszej dawce trastuzumabu lub bezpośrednio po kolejnych dawkach
Rak piersi – druga linia 175 mg/m² pc. 3 godziny Co 3 tygodnie Monoterapia
Niedrobnokomórkowy rak płuca 175 mg/m² pc. 3 godziny Co 3 tygodnie + cisplatyna 80 mg/m² pc. Leczenie skojarzone
Mięsak Kaposi’ego w przebiegu AIDS 100 mg/m² pc. 3 godziny Co 2 tygodnie Modyfikacja dawki w zależności od tolerancji

Kryteria modyfikacji dawki paklitakselu

Stan kliniczny Kryteria Zalecana modyfikacja dawki
Neutropenia Liczba neutrofili <500/mm³ przez ≥7 dni Redukcja o 20% (standardowe wskazania)
Redukcja o 25% (mięsak Kaposi’ego)
Neuropatia obwodowa Ciężka neuropatia obwodowa Redukcja o 20% (standardowe wskazania)
Redukcja o 25% (mięsak Kaposi’ego)
Warunki ponownego podania Neutrofile ≥1500/mm³ i płytki krwi ≥100 000/mm³ Standardowa dawka
Warunki ponownego podania (mięsak Kaposi’ego) Neutrofile ≥1000/mm³ i płytki krwi ≥75 000/mm³ Standardowa dawka
Zaburzenia czynności wątroby (łagodne/umiarkowane) Brak danych do zaleceń modyfikacji dawki
Zaburzenia czynności wątroby (ciężkie) Nie stosować paklitakselu

Informacje o dawkowaniu dla pacjenta

Podczas wywiadu medycznego należy zwrócić szczególną uwagę na stan ogólny pacjenta, występowanie chorób współistniejących, a także na stosowane leki, które mogą wchodzić w interakcje z paklitakselem. Pacjenta należy poinformować o:38

  • Konieczności premedykacji przed każdym podaniem paklitakselu
  • Typowym schemacie dawkowania dla danego wskazania
  • Potrzebie regularnych kontroli morfologii krwi przed każdym cyklem leczenia
  • Konieczności zgłaszania objawów neuropatii obwodowej (drętwienie, mrowienie, ból kończyn)
  • Możliwej modyfikacji dawki w przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych

39

Należy także poinformować pacjenta, że paklitaksel jest podawany wyłącznie w warunkach szpitalnych lub specjalistycznych ośrodkach onkologicznych, pod nadzorem doświadczonego personelu medycznego, który będzie monitorował stan pacjenta podczas i po zakończeniu infuzji.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl