Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Klonazepam

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania klonazepamu

Substancja czynna klonazepam, będąca składnikiem produktów leczniczych takich jak Clonazepamum TZF (w tabletkach 0,5 mg, 2 mg oraz roztworze do wstrzykiwań 1 mg/ml) oraz Klonafen (w tabletkach 0,5 mg, 2 mg), została przebadana w licznych badaniach przedklinicznych, które dostarczyły istotnych informacji dotyczących bezpieczeństwa jej stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane z badań oceniających działanie teratogenne, rakotwórcze, mutagenne oraz wpływ na reprodukcję.¹

Działanie teratogenne

W badaniach teratogenności przeprowadzonych na modelach zwierzęcych wykazano, że klonazepam może wywierać działanie teratogenne. U noworodków zwierząt doświadczalnych, tj. myszy i szczurów, które otrzymywały klonazepam w dawkach 3, 9 i 18 razy większych od maksymalnej dawki zalecanej u ludzi, obserwowano co najmniej dwukrotny wzrost działania teratogennego klonazepamu w porównaniu do grupy kontrolnej. Efekt ten był wyraźnie zależny od dawki substancji.²

W badaniach przeprowadzonych na szczurach, którym podawano klonazepam w dawce do 20 mg/kg mc./dobę, zaobserwowano niską, niezależną od dawki częstość występowania podobnego wzorca wad wrodzonych. Charakterystyczne wady obejmowały rozszczep podniebienia, otwarte powieki, łączenie segmentów mostka płodowego oraz wady kończyn.³

Jednocześnie warto odnotować, że w pewnych badaniach dotyczących organogenezy nie zaobserwowano niekorzystnego wpływu na matkę ani na zarodek i płód zarówno u myszy, jak i u szczurów po doustnym podawaniu klonazepamu w dawkach wynoszących odpowiednio do 20 lub 40 mg/kg mc./dobę.⁴

Działanie rakotwórcze

W odniesieniu do produktu Clonazepamum TZF nie dysponujemy kompletnymi danymi dotyczącymi rakotwórczego działania klonazepamu.⁵

Natomiast zgodnie z danymi dla produktu Klonafen, nie przeprowadzono standardowych 2-letnich badań rakotwórczości dla klonazepamu. Jednak istotne informacje w tym zakresie uzyskano w trakcie 18-miesięcznego badania toksyczności przewlekłej u szczurów, w którym nie zaobserwowano zmian histopatologicznych związanych z leczeniem, nawet przy zastosowaniu najwyższej badanej dawki wynoszącej 300 mg/kg mc./dobę.⁶

Działanie mutagenne

Przeprowadzone badania genotoksyczności klonazepamu z wykorzystaniem systemów bakteryjnych z aktywacją metaboliczną in vitro lub zależną od gospodarza nie wykazały potencjału genotoksycznego tej substancji. Oznacza to, że w standardowych testach mutagenności klonazepam nie indukował uszkodzeń materiału genetycznego.⁷

Wpływ na rozrodczość

Badania płodności i ogólnej zdolności rozrodczej przeprowadzone na szczurach wykazały istotne niekorzystne efekty związane ze stosowaniem klonazepamu. U zwierząt, którym podawano dawki wynoszące 10 i 100 mg/kg mc./dobę, zaobserwowano zmniejszony wskaźnik ciąż oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa. Te dane wskazują na potencjalne ryzyko zaburzeń płodności i reprodukcji związane ze stosowaniem klonazepamu w wysokich dawkach.⁸

Podsumowanie danych toksykologicznych

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania klonazepamu wskazują na potencjalne zagrożenia związane z jego stosowaniem, szczególnie w odniesieniu do rozwoju zarodka i płodu oraz reprodukcji. Obserwowane działanie teratogenne, nawet przy dawkach 3-krotnie przekraczających dawki stosowane u ludzi, wymaga zachowania szczególnej ostrożności przy stosowaniu tej substancji u kobiet w ciąży. Jednocześnie badania nie dostarczyły jednoznacznych dowodów na działanie rakotwórcze czy mutagenne klonazepamu.^{9 10}