Leki zawierające w składzie
testosteron

Testosteron to główny męski hormon płciowy (androgen) produkowany przede wszystkim w jądrach u mężczyzn, a w mniejszych ilościach w jajnikach i nadnerczach u kobiet. Odpowiada za rozwój męskich cech płciowych, wzrost masy mięśniowej, gęstości kości oraz regulację libido. W medycynie testosteron stosowany jest głównie w terapii zastępczej u mężczyzn z hipogonadyzmem (niedoborem testosteronu), a także w leczeniu opóźnionego dojrzewania płciowego, niektórych typów impotencji oraz osteoporozy u mężczyzn.

Mechanizm działania testosteronu polega na wiązaniu się z receptorami androgenowymi w komórkach docelowych, co prowadzi do aktywacji określonych genów i syntezy białek. Efektem jest stymulacja spermatogenezy, rozwój i utrzymanie drugo- i trzeciorzędowych cech płciowych oraz anaboliczne działanie na tkanki, zwłaszcza mięśnie i kości.

Na polskim rynku dostępnych jest kilka preparatów zawierających testosteron w różnych postaciach: Nebido (testosteron undekanian) w postaci iniekcji domięśniowych o przedłużonym uwalnianiu, Androtop i Testim (żele testosteronowe do stosowania na skórę), Testosteronum prolongatum (zawiesina do wstrzykiwań domięśniowych) oraz Omnadren (mieszanina estrów testosteronu do iniekcji domięśniowych).

Największą zaletą stosowania preparatów testosteronu jest skuteczne przywracanie fizjologicznego poziomu hormonu u pacjentów z jego niedoborem, co przekłada się na poprawę jakości życia, wzrost libido, poprawę funkcji seksualnych, zwiększenie masy mięśniowej, redukcję tkanki tłuszczowej oraz poprawę gęstości mineralnej kości, zmniejszając ryzyko złamań osteoporotycznych.

Należy jednak pamiętać o niebezpieczeństwach związanych z terapią testosteronem. Do najważniejszych należą: stymulacja wzrostu raka prostaty (jest przeciwwskazany u mężczyzn z rakiem prostaty), zwiększenie ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych (zawał serca, udar), policytemia (zwiększenie liczby czerwonych krwinek), obrzęki, ginekomastia (powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn) oraz bezpłodność przy długotrwałym stosowaniu. U kobiet może powodować wirylizację (maskulinizację). Terapia testosteronem wymaga regularnego monitorowania parametrów morfologii krwi, funkcji wątroby oraz badań prostaty.