Przedawkowanie
Testosteron

Przedawkowanie testosteronu

Przedawkowanie testosteronu to stan, w którym organizm narażony jest na zbyt wysokie stężenie tego hormonu. Problem ten może wystąpić zarówno podczas stosowania preparatów testosteronu w formie zastrzyków, żeli przezskórnych, jak i kapsułek doustnych. Niebezpieczeństwa związane z przedawkowaniem różnią się w zależności od drogi podania oraz konkretnego preparatu.¹

Przypadki przedawkowania w literaturze

W literaturze medycznej opisano tylko jeden przypadek ostrego przedawkowania testosteronu podawanego w iniekcji. Dotyczył on pacjenta, u którego wystąpił udar mózgu przy stężeniu testosteronu w osoczu wynoszącym 114 ng/ml (395 nmol/l). Należy podkreślić, że osiągnięcie tak wysokiego stężenia jest niezwykle mało prawdopodobne przy stosowaniu preparatów przezskórnych, takich jak Androtop.²

W badaniach klinicznych produktu Testavan (żel przezskórny zawierający 20 mg/g testosteronu) nie zgłoszono żadnego przypadku przedawkowania.³

Warto zauważyć, że przedawkowanie produktu Testosteronum Prolongatum Jelfa (roztwór do wstrzykiwań zawierający 100 mg/ml testosteronu enantanu) jest oceniane jako mało prawdopodobne przy zalecanym stosowaniu.⁴

Objawy przedawkowania testosteronu

Objawy kliniczne nadmiernej ekspozycji na androgeny mogą obejmować szereg symptomów. W przypadku stosowania żelu przezskórnego Testavan, objawami wskazującymi na przedawkowanie są: drażliwość, nerwowość, zwiększenie masy ciała, a także wydłużone lub częste erekcje. Wystąpienie takich objawów powinno skłonić do wykonania pomiaru stężenia testosteronu w surowicy krwi.⁵

W przypadku produktu Testosteronum Prolongatum Jelfa, charakterystycznym objawem przedawkowania jest priapizm (długotrwała, bolesna erekcja). Stan ten może wystąpić w wyniku zastosowania zbyt dużej dawki lub podawania produktu częściej niż raz na tydzień.⁶

Przy stosowaniu doustnych kapsułek Undestor Testocaps (zawierających 40 mg testosteronu undekanonianu), duże dawki mogą powodować zaburzenia żołądka i jelit, co związane jest z obecnością oleju rycynowego w preparacie.⁷

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania testosteronu różni się w zależności od stosowanego preparatu:

• W przypadku Nebido (1000 mg/4 ml testosteronu undecylanu) nie stosuje się szczególnego postępowania leczniczego oprócz odstawienia produktu lub zmniejszenia dawki.⁸
• Leczenie przedawkowania Testavan obejmuje odstawienie produktu leczniczego i wdrożenie odpowiedniego leczenia objawowego oraz podtrzymującego.⁹
• W przypadku Testosteronum Prolongatum Jelfa, gdy wystąpi priapizm, należy przerwać podawanie produktu leczniczego.¹⁰
• Dla Undestor Testocaps zaleca się leczenie wspomagające w przypadku zaburzeń żołądkowo-jelitowych wywołanych przedawkowaniem.¹¹

Warto dodać, że ostra toksyczność testosteronu jest określana jako bardzo mała, co potwierdza charakterystyka produktu leczniczego Undestor Testocaps.¹²

Ryzyko przedawkowania w zależności od postaci farmaceutycznej

Ryzyko przedawkowania różni się w zależności od postaci farmaceutycznej testosteronu:

• Preparaty przezskórne (Androtop, Testavan): osiągnięcie niebezpiecznie wysokiego stężenia testosteronu w osoczu jest bardzo mało prawdopodobne.¹³
• Preparaty iniekcyjne (Testosteronum Prolongatum Jelfa, Nebido): przedawkowanie jest mało prawdopodobne przy zalecanym stosowaniu, jednak wymaga ścisłego przestrzegania dawkowania.¹⁴
• Preparaty doustne (Undestor Testocaps): główne ryzyko związane jest z zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi.¹⁵

Tabela objawów przedawkowania

Podsumowując, przedawkowanie testosteronu może prowadzić do różnorodnych objawów klinicznych, od zaburzeń nastroju i fizjologicznych po poważne komplikacje zdrowotne. Kluczowe w zapobieganiu przedawkowaniu jest ścisłe przestrzeganie zalecanego dawkowania oraz regularne monitorowanie stężenia testosteronu w surowicy krwi, szczególnie przy występowaniu objawów mogących sugerować nadmierną ekspozycję na androgeny.¹⁶