Specjalne ostrzeżenia
Topiramate Aurovitas

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Topiramate Aurovitas

W praktyce klinicznej podczas stosowania topiramatu należy zwrócić uwagę na szereg istotnych ostrzeżeń i zachować odpowiednie środki ostrożności. Właściwe postępowanie z uwzględnieniem poniższych zaleceń pozwoli na optymalizację terapii oraz minimalizację ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.¹

Odstawianie leku i monitoring napadów padaczkowych

W sytuacjach, gdy z przyczyn medycznych konieczne jest nagłe odstawienie topiramatu, należy zapewnić odpowiednią obserwację pacjentów. Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpadaczkowych, po zastosowaniu topiramatu może dojść do zwiększenia częstości napadów padaczkowych lub pojawienia się ich nowych typów. Zjawisko to może być następstwem zbyt wysokiej dawki leku, obniżenia stężenia w osoczu innych jednocześnie stosowanych leków przeciwpadaczkowych, progresji choroby podstawowej lub wystąpienia efektu paradoksalnego.²

Nawodnienie organizmu

Podczas leczenia topiramatem kluczowe znaczenie ma zapewnienie odpowiedniego nawodnienia organizmu pacjenta. Adekwatna podaż płynów może istotnie zmniejszyć ryzyko rozwoju kamicy nerkowej. Dodatkowo, prawidłowe nawodnienie przed i w trakcie wysiłku fizycznego lub ekspozycji na wysoką temperaturę może obniżyć ryzyko wystąpienia działań niepożądanych związanych z przegrzaniem organizmu.³

Program zapobiegania ciąży

Stosowanie topiramatu u kobiet w ciąży może prowadzić do wystąpienia poważnych wad wrodzonych oraz zahamowania wzrostu płodu. Niektóre dane sugerują zwiększone ryzyko zaburzeń neurorozwojowych u dzieci narażonych na działanie topiramatu w życiu płodowym, choć inne nie potwierdzają takiej zależności.⁴

Postępowanie u kobiet w wieku rozrodczym

Przed rozpoczęciem leczenia topiramatem u kobiet w wieku rozrodczym należy wykonać test ciążowy. Pacjentka powinna zostać szczegółowo poinformowana o ryzyku związanym ze stosowaniem topiramatu w trakcie ciąży. Niezbędne jest podkreślenie konieczności konsultacji specjalistycznej w przypadku planowania ciąży, w celu omówienia możliwości zmiany leczenia na alternatywne metody terapeutyczne przed odstawieniem antykoncepcji. Należy również podkreślić potrzebę natychmiastowego kontaktu ze specjalistą w przypadku zajścia w ciążę lub podejrzenia ciąży.⁵

Postępowanie u dziewczynek

Lekarze przepisujący topiramat muszą się upewnić, że rodzice/opiekunowie dziewczynek stosujących ten lek rozumieją potrzebę skontaktowania się ze specjalistą po wystąpieniu pierwszej miesiączki u dziecka. W tym momencie zarówno pacjentka, jak i rodzice/opiekunowie powinni otrzymać kompleksową informację dotyczącą ryzyka związanego z ekspozycją na topiramat w życiu płodowym oraz o konieczności zastosowania wysoce skutecznej antykoncepcji tak szybko, jak będzie to konieczne. Należy ponownie ocenić potrzebę kontynuacji leczenia topiramatem i rozważyć alternatywne opcje terapeutyczne.⁶

Materiały edukacyjne dotyczące powyższych środków są dostępne dla personelu medycznego i pacjentek (lub rodziców/opiekunów). Poradnik dla pacjentki należy przekazać wszystkim kobietom w wieku rozrodczym stosującym topiramat oraz rodzicom/opiekunom dziewczynek. Do opakowania produktu leczniczego Topiramate Aurovitas dołączona jest karta pacjenta.⁷

Zmniejszone pocenie

Podczas leczenia topiramatem zgłaszano przypadki oligohydrozy (zmniejszonego pocenia się). Zmniejszone pocenie i podwyższona temperatura ciała mogą wystąpić szczególnie u małych dzieci narażonych na działanie wysokiej temperatury otoczenia.⁸

Zaburzenia nastroju i depresja

W trakcie stosowania topiramatu obserwowano zwiększoną częstość występowania zaburzeń nastroju i depresji.⁹

Próby samobójcze i myśli samobójcze

W niektórych wskazaniach do stosowania leków przeciwpadaczkowych odnotowano u pacjentów występowanie myśli lub zachowań samobójczych. Metaanaliza randomizowanych badań klinicznych leków przeciwpadaczkowych z kontrolą placebo wykazała niewielkie zwiększenie ryzyka występowania zachowań i myśli samobójczych. Mechanizm zwiększenia tego ryzyka nie jest znany, a na podstawie dostępnych danych nie można wykluczyć związku między zwiększeniem ryzyka a stosowaniem topiramatu.¹⁰

W badaniach klinicznych przeprowadzonych z podwójną ślepą próbą, zdarzenia samobójcze związane z przyjmowaniem produktu (myśli samobójcze, próby samobójcze i rzeczywiste samobójstwa) występowały z częstością 0,5% u pacjentów leczonych topiramatem (u 46 z 8 652 leczonych pacjentów), przy czym ich częstość była prawie 3 razy większa niż u pacjentów, którym podawano placebo (0,2%; u 8 z 4 045 leczonych pacjentów).¹¹

Z tego powodu pacjenci powinni być obserwowani pod kątem wystąpienia myśli lub zachowań samobójczych, a w przypadku ich pojawienia się należy rozważyć wdrożenie odpowiedniego leczenia. Konieczne jest poinformowanie pacjentów (oraz ich opiekunów) o konieczności skontaktowania się z lekarzem w przypadku wystąpienia myśli lub zachowań samobójczych.¹²

Ciężkie reakcje skórne

U pacjentów otrzymujących topiramat odnotowano ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczna nekroliza naskórka (TEN). Należy poinformować pacjentów o objawach ciężkich reakcji skórnych. W przypadku podejrzenia SJS lub TEN, należy przerwać stosowanie topiramatu.¹³

Kamica nerkowa

U niektórych pacjentów, szczególnie tych z predyspozycjami do kamicy nerkowej, może wystąpić zwiększone ryzyko powstawania kamieni nerkowych oraz związanych z nimi objawów podmiotowych i przedmiotowych, takich jak kolka nerkowa, ból w okolicy nerek lub ból w boku.¹⁴

Czynnikami ryzyka kamicy nerkowej są: wcześniejsze występowanie kamieni, kamica w wywiadzie rodzinnym i nadmierne wydalanie wapnia z moczem. Jednak żaden z tych czynników nie pozwala jednoznacznie przewidzieć wystąpienia kamicy nerkowej w czasie leczenia topiramatem. Ponadto, ryzyko to może być zwiększone u pacjentów przyjmujących inne produkty lecznicze sprzyjające powstawaniu kamieni nerkowych.¹⁵

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≤ 70 ml/min) topiramat należy stosować ostrożnie ze względu na zmniejszony klirens osoczowy i nerkowy leku.¹⁶

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby topiramat należy stosować ostrożnie, ponieważ może wystąpić zmniejszenie klirensu topiramatu.¹⁷

Zespół ostrej krótkowzroczności i wtórnej jaskry z zamkniętym kątem przesączania

U pacjentów przyjmujących topiramat zgłaszano wystąpienie zespołu składającego się z nagłej krótkowzroczności i wtórnej jaskry z zamkniętym kątem przesączania. Objawami zespołu są: nagłe zmniejszenie ostrości widzenia i/lub ból gałki ocznej.¹⁸

W badaniach oftalmologicznych można stwierdzić niektóre lub wszystkie z następujących objawów: krótkowzroczność, rozszerzenie źrenic, spłycenie przedniej komory oka, przekrwienie gałki ocznej (zaczerwienienie), odwarstwienia naczyniówki, odwarstwienia nabłonka barwnikowego siatkówki, zmiany dotyczące plamki żółtej (macular striae) oraz podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe. Zespołowi może towarzyszyć wysięk nadrzęskowy (nad ciałkiem rzęskowym) powodujący przesunięcie do przodu soczewki i tęczówki, z wtórnym zamknięciem kąta przesączania.¹⁹

Objawy pojawiają się zazwyczaj w ciągu 1 miesiąca od rozpoczęcia leczenia topiramatem. W przeciwieństwie do pierwotnej jaskry z wąskim kątem przesączania, która rzadko występuje przed 40 rokiem życia, jaskrę wtórną z zamkniętym kątem przesączania związaną z przyjmowaniem topiramatu obserwowano zarówno u dzieci i młodzieży, jak i u dorosłych.²⁰

Leczenie obejmuje: najszybsze, jak to tylko możliwe w ocenie lekarza prowadzącego, przerwanie leczenia topiramatem i postępowanie zmierzające do obniżenia ciśnienia w gałce ocznej. Działania te zwykle prowadzą do obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego.²¹

Nieleczone podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, niezależnie od etiologii, może prowadzić do poważnych następstw, w tym całkowitej utraty wzroku. Należy określić, czy pacjenci z przebytymi zaburzeniami oka mogą być leczeni topiramatem.²²

Zaburzenia pola widzenia

U pacjentów otrzymujących topiramat zgłaszano zaburzenia pola widzenia niezależne od zwiększonego ciśnienia śródgałkowego. W badaniach klinicznych większość tych zdarzeń ustępowała po odstawieniu topiramatu. W razie wystąpienia zaburzeń pola widzenia w dowolnym momencie terapii topiramatem, należy rozważyć odstawienie leku.²³

Kwasica metaboliczna i następstwa

Podczas leczenia topiramatem może wystąpić hiperchloremiczna kwasica metaboliczna z prawidłową luką anionową (tzn. zmniejszenie stężenia wodorowęglanów w surowicy poniżej dolnej granicy normy, przy braku zasadowicy oddechowej).²⁴

Zmniejszenie stężenia wodorowęglanów w surowicy jest spowodowane hamującym działaniem topiramatu na aktywność anhydrazy węglanowej w nerkach. Zjawisko to może wystąpić zarówno na początku podawania leku, jak i w późniejszym okresie leczenia. Zmniejszenie stężenia wodorowęglanów jest zwykle niewielkie do umiarkowanego (średnio wynosi ono 4 mmol/l po dawkach topiramatu 100 mg na dobę lub większych u dorosłych oraz około 6 mg/kg masy ciała na dobę u dzieci). Rzadko zdarza się, aby u pacjentów stężenie wodorowęglanów w surowicy zmniejszało się poniżej 10 mmol/l.²⁵

Niektóre stany chorobowe i procedury lecznicze prowadzące do rozwoju kwasicy (takie jak: choroby nerek, ciężkie zaburzenia oddechowe, stan padaczkowy, biegunka, zabiegi chirurgiczne, dieta ketogenna, niektóre produkty lecznicze) mogą dodatkowo, poza samym topiramatem, wpływać na zmniejszenie stężenia wodorowęglanów w surowicy.²⁶

Przewlekła, nieleczona kwasica metaboliczna zwiększa ryzyko kamicy nerkowej i nefrokalcynozy i może prowadzić do osteopenii. Przewlekła kwasica metaboliczna u dzieci może spowolnić tempo wzrostu. Wpływ topiramatu na wzrost i rozwój kośćca nie został w sposób systematyczny zbadany w populacji dorosłych. U dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 15 lat przeprowadzono otwarte badanie trwające jeden rok.²⁷

W zależności od choroby podstawowej, podczas leczenia topiramatem zaleca się właściwą ocenę obejmującą oznaczanie stężenia wodorowęglanów w surowicy. W razie wystąpienia objawów przedmiotowych i podmiotowych (np. głęboki oddech Kussmaul’a, duszność, jadłowstręt, nudności, wymioty, nadmierne zmęczenie, częstoskurcz lub zaburzenia rytmu serca) wskazujących na kwasicę metaboliczną, zaleca się zbadanie stężenia wodorowęglanów w osoczu. Jeśli kwasica metaboliczna rozwija się i utrzymuje się, lekarz powinien rozważyć zmniejszenie dawki lub zaprzestanie terapii topiramatem (poprzez stopniowe zmniejszenie dawki).²⁸

Topiramat należy stosować ostrożnie u pacjentów, u których występują inne jednostki chorobowe lub prowadzone jest leczenie stanowiące czynnik ryzyka dla wystąpienia kwasicy metabolicznej.²⁹

Zaburzenia procesów poznawczych

Zaburzenia procesów poznawczych w padaczce są wieloczynnikowe i mogą wynikać z podłoża etiologicznego padaczki oraz leczenia przeciwpadaczkowego. W piśmiennictwie opisywano przypadki zaburzeń procesów poznawczych u dorosłych podczas leczenia topiramatem, które wymagały zmniejszenia dawki lub przerwania leczenia. Jednakże nie ma wystarczających badań dotyczących wpływu topiramatu na procesy poznawcze u dzieci i wymaga to dalszych badań.³⁰

Hiperamonemia i encefalopatia

Podczas leczenia topiramatem zgłaszano przypadki hiperamonemii z encefalopatią lub bez. Ryzyko hiperamonemii jest zależne od dawki topiramatu. Zjawisko to zgłaszano częściej, gdy topiramat był stosowany jednocześnie z kwasem walproinowym.³¹

U pacjentów, u których wystąpi niewyjaśniony letarg lub zmiany stanu psychicznego związane z monoterapią lub terapią wspomagającą topiramatem, należy rozważyć możliwość wystąpienia encefalopatii związanej z hiperamonemią i zaleca się pomiar stężenia amoniaku.³²

Utrata masy ciała

U niektórych pacjentów podczas leczenia topiramatem może wystąpić utrata masy ciała. Zaleca się monitorowanie pacjentów leczonych topiramatem pod kątem zmian masy ciała. W przypadku utraty masy ciała podczas terapii topiramatem można rozważyć suplementację diety lub zwiększenie podaży pokarmów.³³

Ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych

Laktoza

Produkt Topiramate Aurovitas zawiera laktozę jednowodną w następujących ilościach:

• 25 mg tabletki powlekane: 21,15 mg laktozy jednowodnej
• 50 mg tabletki powlekane: 42,30 mg laktozy jednowodnej
• 100 mg tabletki powlekane: 84,60 mg laktozy jednowodnej
• 200 mg tabletki powlekane: 61,70 mg laktozy jednowodnej

Leku nie powinni stosować pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.³⁴

Sód

Produkt leczniczy Topiramate Aurovitas zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, to znaczy produkt uznaje się za „wolny od sodu”.³⁵