Interakcje leku
Tadalafil Polpharma 5 mg
Tadalafil jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (200-400 mg/dobę) i rytonawir (200 mg 2x/dobę), powodują 2-4-krotne zwiększenie ekspozycji (AUC) na tadalafil (10-20 mg) oraz wzrost Cmax do 22%, co może nasilać działania niepożądane. Induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, obniżają AUC tadalafilu o 88%, potencjalnie zmniejszając jego skuteczność. Tadalafil znacząco nasila hipotensyjne działanie azotanów organicznych, co stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania; azotany można podać najwcześniej po 48 godzinach od ostatniej dawki tadalafilu. Podobnie przeciwwskazane jest łączenie tadalafilu z riocyguatem ze względu na ryzyko ciężkiej hipotensji. Współstosowanie z doksazosyną (4-8 mg/dobę) istotnie nasila działanie hipotensyjne, zwiększając ryzyko omdleń, dlatego nie zaleca się takiego połączenia; przy innych α-adrenolitykach zaleca się ostrożność i stosowanie najmniejszych dawek, zwłaszcza u osób starszych.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Przedstawione poniżej informacje opierają się głównie na badaniach interakcji przeprowadzonych przy zastosowaniu dawek 10 mg i/lub 20 mg tadalafilu. Należy zaznaczyć, że w niektórych badaniach stosowano jedynie dawkę 10 mg, co oznacza, że nie można wykluczyć istnienia klinicznie istotnych interakcji w przypadku stosowania dawek wyższych niż przebadane1.
Wpływ innych substancji na tadalafil
Inhibitory cytochromu P450
Tadalafil jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4. Badania wykazały, że selektywny inhibitor CYP3A4 – ketokonazol w dawce 200 mg na dobę powodował dwukrotne zwiększenie ekspozycji (AUC) na tadalafil (10 mg) oraz 15% wzrost maksymalnego stężenia leku (Cmax). Przy wyższej dawce ketokonazolu (400 mg na dobę) obserwowano czterokrotne zwiększenie ekspozycji na tadalafil (20 mg) i 22% wzrost Cmax2.
Rytonawir, inhibitor proteazy (w dawce 200 mg dwa razy na dobę), działający jako inhibitor CYP3A4, CYP2C9, CYP2C19 i CYP2D6, powodował dwukrotne zwiększenie ekspozycji (AUC) na tadalafil (20 mg) bez wpływu na Cmax3.
Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania tadalafilu z innymi inhibitorami proteazy (np. sakwinawirem) oraz z innymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak erytromycyna, klarytromycyna, itrakonazol czy sok grejpfrutowy. Można oczekiwać, że leki te spowodują zwiększenie stężenia tadalafilu w osoczu, co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych4.
Białka transportowe
Znaczenie białek transportowych (np. p-glikoproteiny) w dystrybucji tadalafilu nie zostało w pełni poznane. Istnieje zatem możliwość wystąpienia interakcji z innymi lekami na skutek hamowania białek transportowych5.
Induktory cytochromu P450
Induktory CYP3A4 mogą znacząco zmniejszać stężenie tadalafilu w osoczu. Ryfampicyna, silny induktor CYP3A4, powoduje zmniejszenie AUC tadalafilu o 88% w porównaniu z wartością AUC po podaniu samego tadalafilu w dawce 10 mg. Takie zmniejszenie ekspozycji może prowadzić do obniżenia skuteczności tadalafilu, choć dokładny stopień tego wpływu nie jest znany6.
Podobnego efektu można oczekiwać w przypadku stosowania innych induktorów CYP3A4, takich jak fenobarbital, fenytoina czy karbamazepina7.
Wpływ tadalafilu na inne produkty lecznicze
Azotany
Badania kliniczne potwierdziły, że tadalafil (w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg) nasila hipotensyjne działanie azotanów. Z tego powodu stosowanie tadalafilu jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów przyjmujących organiczne azotany w jakiejkolwiek postaci8.
Wyniki badań klinicznych, w których 150 osób przyjmowało tadalafil w dawce 20 mg przez 7 dni i glicerolu triazotanu 0,4 mg podjęzykowo w różnych odstępach czasu, wykazały, że interakcje te utrzymywały się ponad 24 godziny i nie były wykrywalne po 48 godzinach od przyjęcia ostatniej dawki tadalafilu9.
W sytuacjach zagrażających życiu, gdy zastosowanie azotanów jest bezwzględnie konieczne, można je podać najwcześniej po upływie 48 godzin od przyjęcia jakiejkolwiek dawki tadalafilu (2,5 mg-20 mg). W takich przypadkach azotany należy podawać wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarskim i z ciągłym monitorowaniem funkcji układu krążenia10.
Przeciwnadciśnieniowe produkty lecznicze
Jednoczesne stosowanie doksazosyny (w dawkach 4 mg i 8 mg na dobę) i tadalafilu (w dawce 5 mg na dobę lub 20 mg jednorazowo) istotnie nasila działanie hipotensyjne leku blokującego receptory α-adrenergiczne. Efekt ten utrzymuje się co najmniej przez 12 godzin i może objawiać się omdleniami. Z tego powodu nie zaleca się jednoczesnego stosowania tych leków11.
W badaniach z ograniczoną liczbą zdrowych ochotników nie zaobserwowano podobnych interakcji po zastosowaniu alfuzosyny lub tamsulozyny. Niemniej jednak zaleca się zachowanie ostrożności podczas stosowania tadalafilu u pacjentów przyjmujących jakiekolwiek leki blokujące receptory α-adrenergiczne, zwłaszcza u osób starszych. Leczenie należy rozpoczynać od najmniejszej dawki, zwiększając ją stopniowo12.
W badaniach farmakologicznych oceniano potencjalne nasilenie działania hipotensyjnego różnych grup leków przeciwnadciśnieniowych przez tadalafil. Analizowano główne klasy leków przeciwnadciśnieniowych, w tym blokery kanałów wapniowych (amlodypina), inhibitory konwertazy angiotensyny (enalapryl), beta-adrenolityki (metoprolol), tiazydowe leki moczopędne (bendrofluazyd) oraz antagonistów receptora angiotensyny II (w różnych dawkach, stosowanych zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej)13.
Tadalafil (w dawce 10 mg, z wyjątkiem badań z antagonistami receptora angiotensyny II i amlodipiną, gdzie stosowano dawkę 20 mg) nie wykazywał klinicznie istotnych interakcji z żadną z badanych grup leków14.
W innym badaniu oceniano skutki jednoczesnego stosowania tadalafilu (20 mg) z 4 grupami leków przeciwnadciśnieniowych. U pacjentów przyjmujących kilka leków przeciwnadciśnieniowych zmiany ciśnienia tętniczego były zależne od skuteczności kontroli ciśnienia. U pacjentów z dobrze kontrolowanym ciśnieniem obniżenie wartości było minimalne i podobne do obserwowanego u osób zdrowych. Natomiast u pacjentów z niekontrolowanym ciśnieniem obserwowano większy spadek, choć u większości z nich nie występowały objawy hipotensji15.
U pacjentów otrzymujących leki przeciwnadciśnieniowe tadalafil w dawce 20 mg może powodować obniżenie ciśnienia tętniczego, które z wyjątkiem leków blokujących receptory α-adrenergiczne (patrz wyżej) jest zwykle niewielkie i prawdopodobnie klinicznie nieistotne16. Analiza wyników badania klinicznego 3 fazy nie wykazała różnic w częstości występowania zdarzeń niepożądanych u pacjentów stosujących tadalafil jednocześnie z lekami przeciwnadciśnieniowymi w porównaniu do pacjentów nieprzyjmujących tych leków17. Niemniej jednak, pacjenci powinni zostać poinformowani o potencjalnym ryzyku obniżenia ciśnienia tętniczego w przypadku jednoczesnego stosowania leków przeciwnadciśnieniowych18.
Riocyguat
Jednoczesne stosowanie riocyguatu i inhibitorów PDE5, w tym tadalafilu, jest przeciwwskazane. Badania przedkliniczne wykazały nasilone działanie obniżające ciśnienie tętnicze przy jednoczesnym podawaniu tych leków. W badaniach klinicznych potwierdzono nasilanie działania hipotensyjnego inhibitorów PDE5 przez riocyguat, natomiast nie wykazano korzystnego działania klinicznego takiego skojarzenia19.
Inhibitory 5-alfa-reduktazy
W badaniu klinicznym porównującym jednoczesne stosowanie tadalafilu (5 mg) z finasterydem (5 mg) względem placebo z finasterydem (5 mg) w łagodzeniu objawów łagodnego rozrostu gruczołu krokowego nie zaobserwowano nowych działań niepożądanych20. Ponieważ nie przeprowadzono badań interakcji oceniających wpływ tadalafilu na inhibitory 5-alfa-reduktazy, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu tych leków21.
Substraty CYP1A2 (np. teofilina)
W farmakologicznym badaniu klinicznym, w którym podawano tadalafil w dawce 10 mg jednocześnie z teofiliną (nieselektywnym inhibitorem fosfodiesterazy), nie wykazano interakcji farmakokinetycznej. Jedynym zaobserwowanym efektem farmakodynamicznym było niewielkie (3,5 uderzeń/minutę) zwiększenie częstości akcji serca22. Mimo że efekt ten jest niewielki i nie ma znaczenia klinicznego, należy o nim pamiętać przy równoczesnym stosowaniu tych leków23.
Etynyloestradiol i terbutalina
Wykazano, że tadalafil zwiększa biodostępność etynyloestradiolu podawanego doustnie. Podobnego zwiększenia biodostępności można oczekiwać w przypadku doustnego podania terbutaliny, aczkolwiek kliniczne następstwa takiej interakcji nie zostały określone24.
Interakcje tadalafilu z alkoholem
Jednoczesne stosowanie tadalafilu (w dawkach 10 mg lub 20 mg) nie wpływa na stężenie alkoholu we krwi (średnie maksymalne stężenie wynosiło 0,08%). Ponadto, nie zaobserwowano zmian w stężeniu tadalafilu w ciągu 3 godzin po jednoczesnym podaniu z alkoholem25.
W przeprowadzonych badaniach spożycie alkoholu zaplanowano w taki sposób, aby zapewnić jego maksymalne wchłanianie (spożycie alkoholu na czczo i nieprzyjmowanie pokarmu przez kolejne 2 godziny)26.
Tadalafil w dawce 20 mg nie nasilał średniego spadku ciśnienia tętniczego wywołanego podaniem alkoholu (w dawce 0,7 g/kg, co odpowiada około 180 ml 40% alkoholu dla mężczyzny o masie ciała 80 kg). Jednak u niektórych osób obserwowano zawroty głowy przy zmianie pozycji ciała oraz niedociśnienie ortostatyczne27.
W przypadku podania tadalafilu z mniejszymi dawkami alkoholu (0,6 g/kg) nie obserwowano niedociśnienia, a zawroty głowy występowały z podobną częstością jak po spożyciu samego alkoholu28.
Tadalafil w dawce 10 mg nie nasilał wpływu alkoholu na funkcje poznawcze29.
Produkty lecznicze metabolizowane przez cytochrom CYP450
Nie przewiduje się, aby tadalafil w klinicznie istotny sposób wpływał na klirens produktów leczniczych metabolizowanych przez izoenzymy CYP450. Badania potwierdziły, że tadalafil nie powoduje ani hamowania, ani indukcji aktywności izoenzymów CYP450, w tym CYP3A4, CYP1A2, CYP2D6, CYP2E1, CYP2C9 i CYP2C1930.
Substraty CYP2C9 (np. R-warfaryna)
Tadalafil w dawkach 10 mg i 20 mg nie wykazywał klinicznie istotnego wpływu na ekspozycję (AUC) S-warfaryny i R-warfaryny (substraty CYP2C9), ani nie wpływał na zmiany czasu protrombinowego wywołane przez warfarynę31.
Kwas acetylosalicylowy
Tadalafil (10 mg i 20 mg) nie zwiększał wydłużenia czasu krwawienia spowodowanego przez kwas acetylosalicylowy32.
Przeciwcukrzycowe produkty lecznicze
Nie przeprowadzono specyficznych badań interakcji tadalafilu z lekami przeciwcukrzycowymi33.
Tabela interakcji tadalafilu z innymi lekami
| Grupa leków/Substancja | Rodzaj interakcji | Poziom istotności | Zalecenia kliniczne |
|---|---|---|---|
| Azotany organiczne | Tadalafil znacząco nasila hipotensyjne działanie azotanów | Bardzo wysoki | Bezwzględne przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Azotany można podać najwcześniej po 48 godzinach od przyjęcia ostatniej dawki tadalafilu. |
| Riocyguat | Nasilone działanie hipotensyjne | Bardzo wysoki | Bezwzględne przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. |
| Leki blokujące receptory α-adrenergiczne (zwłaszcza doksazosyna) | Istotne nasilenie działania hipotensyjnego, ryzyko omdleń | Wysoki | Nie zaleca się jednoczesnego stosowania z doksazosyną. Przy innych α-adrenolitykach zachować ostrożność, stosować najmniejsze dawki, zwłaszcza u osób starszych. |
| Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, erytromycyna, klarytromycyna, sok grejpfrutowy) | Zwiększenie stężenia tadalafilu w osoczu (2-4 krotne) | Wysoki | Ostrożne stosowanie, możliwe zwiększenie ryzyka działań niepożądanych tadalafilu. |
| Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, fenobarbital, fenytoina, karbamazepina) | Zmniejszenie stężenia tadalafilu (o 88% w przypadku ryfampicyny) | Średni | Możliwe zmniejszenie skuteczności tadalafilu. |
| Alkohol | Brak istotnego wpływu na stężenie alkoholu i tadalafilu; przy wyższych dawkach alkoholu ryzyko zawrotów głowy i niedociśnienia ortostatycznego | Niski do średniego | Przy jednoczesnym stosowaniu należy zachować ostrożność, szczególnie przy spożywaniu większych ilości alkoholu. |
| Leki przeciwnadciśnieniowe (oprócz α-adrenolityków) | Niewielkie nasilenie działania hipotensyjnego, zwykle nieistotne klinicznie | Niski | Dopuszczalne jednoczesne stosowanie, pacjent powinien być poinformowany o możliwości wystąpienia obniżenia ciśnienia. |
| Inhibitory 5-alfa-reduktazy (finasteryd) | Nie zaobserwowano nowych działań niepożądanych w badaniach klinicznych | Niski | Zachować ostrożność ze względu na brak szczegółowych badań interakcji. |
| Teofilina (substrat CYP1A2) | Niewielkie przyspieszenie akcji serca (3,5 uderzeń/min) | Niski | Brak istotnych interakcji farmakokinetycznych, niewielki efekt farmakodynamiczny. |
| Etynyloestradiol, terbutalina | Tadalafil zwiększa biodostępność po podaniu doustnym | Nieznany | Kliniczne znaczenie interakcji nie zostało określone. |
| Warfaryna (substrat CYP2C9) | Brak wpływu na ekspozycję na warfarynę i czas protrombinowy | Bardzo niski | Brak klinicznie istotnych interakcji. |
| Kwas acetylosalicylowy | Brak wpływu na czas krwawienia wydłużony przez kwas acetylosalicylowy | Bardzo niski | Brak klinicznie istotnych interakcji. |
| Leki przeciwcukrzycowe | Brak szczegółowych badań interakcji | Nieznany | Zalecana ostrożność ze względu na brak danych. |
Dodatkowe informacje dotyczące interakcji
Podczas stosowania tadalafilu należy zwrócić szczególną uwagę na możliwe interakcje farmakologiczne, zwłaszcza z lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy. Kluczowe znaczenie mają interakcje z azotanami oraz lekami blokującymi receptory α-adrenergiczne, które mogą powodować znaczące obniżenie ciśnienia tętniczego z poważnymi konsekwencjami klinicznymi34.
Metabolizm tadalafilu zachodzi głównie za pośrednictwem izoenzymu CYP3A4, co wyjaśnia obserwowane interakcje z inhibitorami i induktorami tego enzymu. Leki wpływające na aktywność CYP3A4 mogą znacząco zmieniać stężenie tadalafilu w osoczu, dlatego w przypadku jednoczesnego stosowania takich preparatów zaleca się dostosowanie dawkowania lub zachowanie szczególnej ostrożności35.
Interakcje tadalafilu z alkoholem są istotne z punktu widzenia praktyki klinicznej, ponieważ wielu pacjentów może jednocześnie spożywać napoje alkoholowe. Chociaż tadalafil sam w sobie nie wpływa na stężenie alkoholu we krwi, to jednoczesne stosowanie obu substancji może zwiększać ryzyko zawrotów głowy i niedociśnienia ortostatycznego, zwłaszcza przy większych dawkach alkoholu36.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania