Właściwości farmakodynamiczne leku Symescital

Symescital (escytalopram) należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwdepresyjnych sklasyfikowanych jako selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (kod ATC: N06AB10). Właściwości farmakodynamiczne tego leku obejmują szereg mechanizmów działania oraz skuteczność kliniczną potwierdzoną w wielu badaniach klinicznych.¹

Mechanizm działania

Escytalopram charakteryzuje się selektywnym hamowaniem wychwytu zwrotnego serotoniny (5-HT) z wysokim powinowactwem do pierwotnego miejsca wiązania na transporterze serotoninowym. Dodatkowo lek wykazuje zdolność wiązania z allosterycznym miejscem transportera serotoniny, jednak z powinowactwem około 1000 razy mniejszym niż do miejsca pierwotnego.²

Istotną cechą farmakodynamiczną escytalopramu jest jego wysoka selektywność w stosunku do transportera serotoniny przy jednoczesnym minimalnym powinowactwie (lub jego braku) do wielu innych receptorów, takich jak:

• Receptory serotoninergiczne 5-HT1A i 5-HT2
• Receptory dopaminergiczne D1 i D2
• Receptory adrenergiczne α1, α2 i β
• Receptory histaminowe H1
• Receptory muskarynowe cholinergiczne
• Receptory benzodiazepinowe
• Receptory opioidowe

³

Głównym i prawdopodobnie jedynym mechanizmem działania odpowiedzialnym za efekty farmakologiczne i kliniczne escytalopramu jest hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny.⁴

Wpływ na elektrofizjologię serca

W podwójnie zaślepionym badaniu EKG kontrolowanym placebo, przeprowadzonym na zdrowych ochotnikach, zaobserwowano zależne od dawki wydłużenie skorygowanego odstępu QT. Konkretnie, po zastosowaniu dawki terapeutycznej 10 mg na dobę, zmiana odstępu QTc (korekta metodą Fridericia) względem wartości wyjściowej wynosiła 4,3 milisekundy (90% CI: 2,2, 6,4). Natomiast po podaniu dawki supraterapeutycznej wynoszącej 30 mg na dobę, odnotowano wydłużenie o 10,7 milisekund (90% CI: 8,6, 12,8).⁵

Skuteczność kliniczna

Skuteczność kliniczna escytalopramu została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych dotyczących różnych jednostek chorobowych.

Duże epizody depresyjne

Escytalopram wykazał wysoką skuteczność w leczeniu dużych epizodów depresyjnych w trzech z czterech krótkoterminowych 8-tygodniowych badań z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo.⁶

Długoterminowa skuteczność w zapobieganiu nawrotom została potwierdzona w dedykowanym badaniu z udziałem 274 pacjentów, którzy wykazali odpowiedź na leczenie escytalopramem w dawce 10 mg lub 20 mg na dobę w początkowej 8-tygodniowej fazie otwartej. Pacjenci zostali następnie losowo przydzieleni do dwóch grup – kontynuującej leczenie escytalopramem w dotychczasowej dawce lub otrzymującej placebo przez okres do 36 tygodni. W grupie pacjentów kontynuujących terapię escytalopramem zaobserwowano znacząco dłuższy czas do nawrotu choroby w porównaniu z pacjentami otrzymującymi placebo.⁷

Fobia społeczna

W przypadku fobii społecznej, escytalopram okazał się skuteczny zarówno w trzech krótkoterminowych (12-tygodniowych) badaniach klinicznych, jak również w 6-miesięcznym badaniu dotyczącym zapobiegania nawrotom u pacjentów reagujących na leczenie.⁸

Dodatkowo przeprowadzono 24-tygodniowe badanie mające na celu określenie optymalnego sposobu dawkowania, które wykazało skuteczność escytalopramu w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg.⁹

Zaburzenie lękowe uogólnione

W leczeniu zaburzenia lękowego uogólnionego escytalopram w dawkach 10 mg i 20 mg na dobę wykazał wysoką skuteczność potwierdzoną we wszystkich czterech przeprowadzonych badaniach z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo.¹⁰

Analiza zbiorcza danych z trzech badań o podobnym protokole, obejmujących łącznie 840 pacjentów (421 leczonych escytalopramem i 419 otrzymujących placebo), wykazała wyraźną przewagę escytalopramu. Wskaźnik odpowiedzi na leczenie wyniósł 47,5% w grupie escytalopramu wobec 28,9% w grupie placebo. Remisję choroby osiągnęło 37,1% pacjentów leczonych escytalopramem w porównaniu z 20,8% pacjentów otrzymujących placebo. Co istotne, działanie terapeutyczne było obserwowane już od pierwszego tygodnia leczenia.¹¹

Długotrwała skuteczność escytalopramu w dawce 20 mg na dobę została potwierdzona w randomizowanym badaniu trwającym od 24 do 76 tygodni, które oceniało utrzymywanie się efektu terapeutycznego u 373 pacjentów, którzy wcześniej odpowiedzieli na 12-tygodniowe leczenie w fazie otwartej.¹²

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD) to kolejne wskazanie, w którym escytalopram wykazał istotną skuteczność kliniczną. W randomizowanym badaniu z podwójnie ślepą próbą pacjenci otrzymujący escytalopram w dawce 20 mg na dobę uzyskali istotnie lepsze wyniki w całkowitej punktacji skali Y-BOCS (Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale) w porównaniu z grupą placebo po 12 tygodniach terapii.¹³

Po 24 tygodniach terapii zarówno dawka 10 mg jak i 20 mg escytalopramu na dobę wykazywała przewagę nad placebo w zakresie skuteczności leczenia.¹⁴

Skuteczność escytalopramu w zapobieganiu nawrotom zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego została potwierdzona dla dawek 10 mg i 20 mg na dobę u pacjentów, którzy wcześniej pozytywnie zareagowali na lek w 16-tygodniowej fazie otwartej. Pacjenci ci następnie uczestniczyli w 24-tygodniowej, randomizowanej, kontrolowanej placebo fazie badania z podwójnie ślepą próbą.¹⁵