Właściwości farmakokinetyczne
Stomezul 20 mg

Właściwości farmakokinetyczne ezomeprazolu

Ezomeprazol, występujący w postaci tabletek dojelitowych Stomezul, charakteryzuje się złożonym profilem farmakokinetycznym, na który wpływają różne czynniki fizjologiczne i patofizjologiczne. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę właściwości farmakokinetycznych ezomeprazolu, obejmującą procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania.¹

Wchłanianie

Ezomeprazol wykazuje nietrwałość w środowisku kwaśnym, co uzasadnia jego postać farmaceutyczną jako tabletki dojelitowe zawierające powlekane granulki. Proces wchłaniania charakteryzuje się następującymi parametrami:²

• Tempo wchłaniania: Szybkie, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym po około 1-2 godzinach od podania³
• Biodostępność:
  • Po pojedynczej dawce 40 mg: 64%
  • Po wielokrotnym dawkowaniu 40 mg raz na dobę: zwiększa się do 89%
  • Po pojedynczej dawce 20 mg: 50%
  • Po wielokrotnym dawkowaniu 20 mg raz na dobę: zwiększa się do 68%⁴
• Wpływ pokarmu: Spożywanie pokarmu jednocześnie z lekiem powoduje opóźnienie i zmniejszenie wchłaniania ezomeprazolu, jednak nie wpływa to znacząco na jego działanie hamujące wydzielanie kwasu żołądkowego⁵

Dystrybucja

Po wchłonięciu ezomeprazol podlega dystrybucji w organizmie, charakteryzującej się następującymi parametrami:⁶

• Objętość dystrybucji: U osób zdrowych pozorna objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym wynosi około 0,22 l/kg masy ciała⁷
• Wiązanie z białkami: Ezomeprazol wiąże się w wysokim stopniu (97%) z białkami osocza⁸

Metabolizm

Ezomeprazol podlega intensywnym procesom metabolicznym, głównie w wątrobie. Istotną rolę w tym procesie odgrywają izoenzymy cytochromu P450:⁹

• Główny szlak metaboliczny: Przez polimorficzny izoenzym CYP2C19, który odpowiada za powstawanie hydroksy- i demetylowych metabolitów ezomeprazolu¹⁰
• Dodatkowy szlak metaboliczny: Przez izoenzym CYP3A4, który odpowiada za powstanie sulfonu ezomeprazolu – głównego metabolitu obecnego w osoczu¹¹
• Aktywność metabolitów: Główne metabolity ezomeprazolu nie wykazują wpływu na wydzielanie kwasu solnego w żołądku¹²

Wydalanie

Parametry farmakokinetyczne wydalania ezomeprazolu odzwierciedlają głównie dane osób z czynnym izoenzymem CYP2C19 (tzw. szybko metabolizujących):¹³

• Klirens osoczowy:
  • Po pojedynczej dawce: około 17 l/godzinę
  • Po wielokrotnym dawkowaniu: około 9 l/godzinę¹⁴
• Okres półtrwania: Około 1,3 godziny po wielokrotnym dawkowaniu raz na dobę¹⁵
• Eliminacja z osocza: Ezomeprazol jest całkowicie usuwany z osocza pomiędzy kolejnymi dawkami, bez tendencji do kumulacji przy dawkowaniu raz na dobę¹⁶
• Drogi wydalania:
  • Około 80% dawki doustnej jest wydalane w postaci metabolitów w moczu
  • Pozostała część wydalana jest z kałem
  • Mniej niż 1% leku macierzystego jest wykrywane w moczu¹⁷

Liniowość i nieliniowość farmakokinetyki

Farmakokinetyka ezomeprazolu wykazuje interesujące cechy nieliniowości podczas wielokrotnego dawkowania:¹⁸

• Zależność ekspozycji od dawki: Pole pod krzywą zależności stężenia od czasu (AUC) zwiększa się podczas wielokrotnego dawkowania¹⁹
• Proporcjonalność: Zwiększenie AUC jest zależne od dawki i powoduje większe niż proporcjonalne zwiększenie wartości AUC po podaniu wielokrotnym²⁰
• Mechanizm: Ta zależność od czasu i dawki jest wynikiem zmniejszenia efektu pierwszego przejścia przez wątrobę i klirensu ustrojowego, prawdopodobnie na skutek hamowania izoenzymu CYP2C19 przez ezomeprazol i/lub jego sulfonowy metabolit²¹

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Osoby wolno metabolizujące

Około 2,9±1,5% populacji nie posiada czynnego izoenzymu CYP2C19 i zalicza się do grupy osób wolno metabolizujących. W tej grupie pacjentów obserwuje się wyraźne zmiany w farmakokinetyce ezomeprazolu:²²

• Alternatywny szlak metaboliczny: U osób wolno metabolizujących metabolizm ezomeprazolu jest prawdopodobnie katalizowany głównie przez CYP3A4²³
• Ekspozycja systemowa: Po wielokrotnym podawaniu ezomeprazolu w dawce 40 mg raz na dobę, średnia wartość AUC u osób wolno metabolizujących jest około dwukrotnie większa niż u osób z czynnym izoenzymem CYP2C19 (szybko metabolizujących)²⁴
• Stężenie maksymalne: Średnie maksymalne stężenia w osoczu są większe o około 60% u osób wolno metabolizujących²⁵
• Znaczenie kliniczne: Pomimo tych różnic, obserwacje te nie mają wpływu na zalecenia dotyczące dawkowania ezomeprazolu²⁶

Osoby w podeszłym wieku

Metabolizm ezomeprazolu nie ulega istotnym zmianom u osób w podeszłym wieku (71-80 lat) w porównaniu z osobami młodszymi. Nie jest konieczna modyfikacja dawkowania w tej grupie pacjentów.²⁷

Różnice związane z płcią

Farmakokinetyka ezomeprazolu wykazuje pewne różnice związane z płcią:²⁸

• Po podaniu dawki pojedynczej: Średnia wartość AUC jest o około 30% większa u kobiet niż u mężczyzn po podaniu 40 mg ezomeprazolu²⁹
• Po wielokrotnym dawkowaniu: Nie obserwuje się różnic zależnych od płci po wielokrotnym dawkowaniu leku raz na dobę³⁰
• Znaczenie kliniczne: Obserwacje te nie mają wpływu na zalecenia dotyczące dawkowania ezomeprazolu³¹

Zaburzenia czynności wątroby

Zaburzenia czynności wątroby mają istotny wpływ na metabolizm ezomeprazolu:³²

• Lekkie do umiarkowanych zaburzenia: Metabolizm ezomeprazolu może być zaburzony³³
• Ciężkie zaburzenia: Tempo metabolizmu jest znacząco zmniejszone, co powoduje podwojenie wartości AUC dla ezomeprazolu³⁴
• Zalecenia dotyczące dawkowania: U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby nie należy stosować dawki większej niż 20 mg³⁵
• Kumulacja: Ezomeprazol lub jego główne metabolity nie wykazują tendencji do kumulacji podczas stosowania leku raz na dobę, nawet u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby³⁶

Zaburzenia czynności nerek

Wpływ zaburzeń czynności nerek na farmakokinetykę ezomeprazolu nie został kompleksowo zbadany:³⁷

• Dostępne dane: Nie przeprowadzono specjalnych badań u pacjentów ze zmniejszoną wydolnością nerek³⁸
• Wydalanie: Nerki odpowiadają za wydalanie metabolitów ezomeprazolu, ale nie leku macierzystego³⁹
• Implikacje kliniczne: Nie należy oczekiwać istotnych zmian metabolizmu ezomeprazolu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek⁴⁰

Populacja pediatryczna

Badania farmakokinetyczne przeprowadzono u młodzieży w wieku od 12 do 18 lat:⁴¹

• Ekspozycja systemowa: Po wielokrotnym podawaniu ezomeprazolu w dawce 20 mg i 40 mg, całkowita ekspozycja (AUC) u młodzieży w wieku od 12 do 18 lat była podobna do wartości stwierdzanych u osób dorosłych dla obu stosowanych dawek⁴²
• Czas do uzyskania maksymalnego stężenia: Wartość tmax u młodzieży w wieku od 12 do 18 lat była podobna do wartości stwierdzanych u osób dorosłych dla obu stosowanych dawek⁴³