Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Sitagliptin Teva 25 mg
Badania przedkliniczne sitagliptyny wykazały istotny margines bezpieczeństwa w stosunku do dawek klinicznych stosowanych u ludzi. Toksyczność narządowa, obejmująca uszkodzenia nerek i wątroby, pojawiała się jedynie przy ekspozycji przekraczającej 58-krotnie poziom narażenia klinicznego, natomiast przy 19-krotnym narażeniu nie obserwowano negatywnego wpływu (NOAEL). U szczurów stwierdzono nieprawidłowości siekaczy przy narażeniu >67x, jednak przy 58x nie odnotowano zmian. Neurotoksyczne objawy u psów pojawiały się powyżej 23-krotnego narażenia, a przy 6-krotnym narażeniu nie obserwowano objawów. W badaniach histopatologicznych wykazano również zwyrodnienie mięśni szkieletowych przy dawkach >23x, bez efektów przy 6x narażeniu. Brak genotoksyczności oraz zróżnicowane wyniki dotyczące kancerogenności (brak u myszy, wzrost częstości guzów wątroby u szczurów przy >58x narażeniu) wskazują na niskie ryzyko dla ludzi, zwłaszcza że zmiany nowotworowe u szczurów są prawdopodobnie wtórne do hepatotoksyczności.
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku
Bezpieczeństwo stosowania sitagliptyny zostało przebadane w licznych badaniach przedklinicznych na różnych modelach zwierzęcych. Badania te dostarczyły istotnych informacji dotyczących potencjalnej toksyczności sitagliptyny oraz jej wpływu na poszczególne układy i narządy przy różnych poziomach narażenia w porównaniu do dawek stosowanych u ludzi.1
Działanie na nerki i wątrobę
W badaniach toksykologicznych przeprowadzonych na gryzoniach zaobserwowano toksyczne działanie sitagliptyny na nerki i wątrobę, jednak wyłącznie przy ekspozycji ustrojowej przekraczającej 58-krotnie poziom narażenia u człowieka. Co istotne, przy narażeniu 19-krotnie przekraczającym narażenie człowieka nie stwierdzono żadnego wpływu na te narządy, co wskazuje na znaczny margines bezpieczeństwa.2
Wpływ na struktury kostne
U szczurów zaobserwowano nieprawidłowości siekaczy przy narażeniu przekraczającym 67-krotnie narażenie człowieka w warunkach klinicznych. W badaniu trwającym 14 tygodni nie stwierdzono natomiast żadnego wpływu na zęby przy narażeniu 58-krotnym w stosunku do dawek klinicznych. Znaczenie tych obserwacji dla ludzi nie zostało ustalone.3
Neurotoksyczność i wpływ na układ mięśniowy
W trakcie badań na psach przy ekspozycji około 23-krotnie przekraczającej narażenie człowieka w warunkach klinicznych obserwowano przemijające objawy fizykalne związane z leczeniem sitagliptyną. Zaobserwowane objawy wskazywały na potencjalne toksyczne uszkodzenie nerwów i obejmowały:
- Oddychanie z otwartym pyskiem
- Ślinienie się
- Pieniste wymioty
- Ataksję
- Drżenie
- Ograniczenie aktywności
- Zgarbioną postawę
Dodatkowo, w badaniach histopatologicznych wykazano nieznaczne lub niewielkie zwyrodnienie mięśni szkieletowych przy dawkach powodujących narażenie ustrojowe przekraczające około 23-krotnie narażenie człowieka. Co istotne, przy narażeniu 6-krotnie przewyższającym ekspozycję kliniczną u ludzi nie obserwowano żadnych ww. objawów.4
Genotoksyczność i potencjał kancerogenny
W przeprowadzonych badaniach przedklinicznych nie wykazano genotoksyczności sitagliptyny, co stanowi istotny aspekt bezpieczeństwa farmakologicznego. Badania na modelach zwierzęcych wykazały zróżnicowane wyniki dotyczące potencjału kancerogennego w zależności od gatunku:5
- Myszy: Nie stwierdzono działania rakotwórczego sitagliptyny
- Szczury: Zaobserwowano zwiększenie częstości występowania gruczolaków i raków wątroby przy narażeniu ustrojowym przekraczającym 58-krotnie narażenie człowieka
Istotnym ustaleniem jest korelacja między działaniem hepatotoksycznym a indukcją nowotworów wątroby u szczurów. Zwiększona częstość guzów wątroby była prawdopodobnie zjawiskiem wtórnym do przewlekłego działania hepatotoksycznego obserwowanego przy stosowaniu dużych dawek. Ze względu na szeroki margines bezpieczeństwa (poziom bez obserwowanego wpływu stanowi 19-krotność narażenia w warunkach klinicznych), obserwowane zmiany nowotworowe nie są uznawane za istotne dla ludzi.6
Wpływ na rozrodczość i rozwój
Przeprowadzone badania dostarczyły kompleksowych danych dotyczących wpływu sitagliptyny na płodność oraz rozwój pre- i pourodzeniowy. Wyniki tych badań wykazały:7
- Brak niepożądanego wpływu na płodność u samic i samców szczurów przy podawaniu sitagliptyny przed kryciem i w trakcie krycia
- Brak niepożądanych działań w badaniu rozwoju przed-/pourodzeniowego szczurów
W badaniach toksycznego wpływu na reprodukcję u szczurów zaobserwowano niewielkie, związane z leczeniem zwiększenie częstości występowania zniekształceń żeber u płodów (brak, niedorozwój i falistość żeber) przy narażeniu ustrojowym przekraczającym 29-krotnie narażenie człowieka.8
U królików obserwowano toksyczny wpływ na matkę przy ekspozycji na sitagliptynę większej niż 29-krotność dawki dla człowieka. Ze względu na szeroki margines bezpieczeństwa, obserwacje te nie wskazują na istotne zagrożenie dla rozrodczości u ludzi.9
Przenikanie do mleka
Istotną informacją z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania u kobiet karmiących piersią jest fakt, że sitagliptyna przenika w znacznej ilości do mleka karmiących samic szczurów. Wskaźnik stężenia w mleku w stosunku do osocza wynosi 4:1, co wskazuje na aktywne przenikanie substancji do pokarmu.10
Podsumowanie danych toksykologicznych
| Układ/narząd | Efekt toksyczny | Poziom narażenia w stosunku do ekspozycji klinicznej | Poziom NOAEL (No Observable Adverse Effect Level) |
|---|---|---|---|
| Nerki i wątroba | Toksyczność narządowa | >58x | 19x |
| Zęby (szczury) | Nieprawidłowości siekaczy | >67x | 58x |
| Układ nerwowy (psy) | Objawy neurotoksyczności | >23x | 6x |
| Mięśnie szkieletowe | Zwyrodnienie mięśni | >23x | 6x |
| Wątroba (szczury) | Nowotwory wątroby | >58x | 19x |
| Rozwój płodu (szczury) | Zniekształcenia żeber | >29x | <29x |
Wyniki badań przedklinicznych wskazują na wysoki margines bezpieczeństwa sitagliptyny w stosunku do dawek stosowanych klinicznie. Większość efektów toksycznych obserwowano wyłącznie przy wielokrotnie wyższych dawkach niż stosowane u ludzi, co sugeruje niskie ryzyko wystąpienia podobnych działań u pacjentów przyjmujących lek w dawkach terapeutycznych.11
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania