Specjalne ostrzeżenia
Rosuvastatin MSN

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Rosuvastatin MSN

Podczas stosowania rozuwastatyny należy zachować szczególną ostrożność i monitorować pacjenta pod kątem szeregu potencjalnych zagrożeń. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje o możliwych działaniach niepożądanych oraz niezbędnych środkach ostrożności podczas leczenia tym lekiem.¹

Wpływ na miastenię

Zaobserwowano przypadki, w których rozuwastatyna, podobnie jak inne statyny, może wywoływać miastenię de novo lub nasilać już występującą miastenię lub miastenię oczną. W przypadku nasilenia objawów miastenii należy bezwzględnie przerwać stosowanie produktu leczniczego Rosuvastatin MSN. Ważne jest, aby pamiętać, że odnotowano nawroty choroby po ponownym podaniu tej samej lub innej statyny.²

Wpływ na nerki

U pacjentów leczonych rozuwastatyną, szczególnie w dawce 40 mg, obserwowano sporadyczne lub przemijające występowanie białkomoczu, głównie pochodzenia kanalikowego, wykrywanego testem paskowym. Białkomocz nie został powiązany z wystąpieniem ostrej lub postępującej choroby nerek. Należy jednak zaznaczyć, że po wprowadzeniu leku do obrotu częstość zgłaszania ciężkich działań niepożądanych ze strony nerek była wyższa u pacjentów przyjmujących dawkę 40 mg. Dlatego u pacjentów leczonych tą dawką zaleca się kontrolę czynności nerek podczas rutynowych wizyt lekarskich.³

Wpływ na mięśnie szkieletowe

We wszystkich dawkach rozuwastatyny, a szczególnie w dawkach powyżej 20 mg, stwierdzano działania niepożądane dotyczące mięśni szkieletowych, takie jak bóle mięśni, miopatia oraz rzadko rabdomioliza. Bardzo rzadko zgłaszano przypadki rabdomiolizy podczas jednoczesnego stosowania ezetymibu z inhibitorami reduktazy HMG-CoA. Przy jednoczesnym stosowaniu tych leków nie można wykluczyć interakcji farmakodynamicznej i należy zachować szczególną ostrożność. Podobnie jak w przypadku innych statyn, częstość występowania rabdomiolizy po wprowadzeniu leku do obrotu była wyższa u pacjentów przyjmujących dawkę 40 mg.⁴

Pomiary aktywności kinazy kreatynowej (CK)

Przy pomiarach aktywności kinazy kreatynowej należy przestrzegać następujących zasad:

• Nie należy wykonywać badania aktywności CK po intensywnym wysiłku fizycznym lub gdy występują inne możliwe przyczyny zwiększenia aktywności, co może prowadzić do błędnej interpretacji wyniku.⁵
• Jeśli przed rozpoczęciem leczenia aktywność CK jest znacznie zwiększona (>5 x GGN), należy wykonać badanie kontrolne po 5-7 dniach. ^{5 x GGN), należy po 5–7 dniach wykonać badanie kontrolne.”>6}
• Nie należy rozpoczynać leczenia, jeśli w badaniu kontrolnym CK >5 x GGN. ^{5 x GGN.”>7}

Zalecenia przed rozpoczęciem leczenia

Rozuwastatynę, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, należy stosować z ostrożnością u pacjentów z czynnikami predysponującymi do wystąpienia miopatii lub rabdomiolizy. Do tych czynników zalicza się:⁸

• Niewydolność nerek – występuje wówczas zmniejszony klirens rozuwastatyny, co może zwiększać jej stężenie w surowicy.⁹
• Niedoczynność tarczycy – zaburzenia metabolizmu mogą zwiększać ryzyko miopatii.¹⁰
• Choroby mięśni uwarunkowane genetycznie u pacjenta lub u członków jego rodziny – zwiększają podatność na miopatię.¹¹
• Wcześniejsze uszkodzenie mięśni po zastosowaniu innego inhibitora reduktazy HMG-CoA lub leku z grupy fibratów – może świadczyć o predyspozycji do tych działań niepożądanych.¹²
• Nadużywanie alkoholu – może upośledzać funkcje wątroby i zwiększać ryzyko miopatii.¹³
• Wiek powyżej 70 lat – zmiany fizjologiczne związane z wiekiem mogą zwiększać ryzyko działań niepożądanych.¹⁴
• Sytuacje, w których może dojść do zwiększenia stężenia produktu leczniczego w osoczu – takie jak interakcje lekowe czy zaburzenia metaboliczne.¹⁵
• Jednoczesne stosowanie leków z grupy fibratów – może zwiększać ryzyko miopatii.¹⁶

U pacjentów z powyższymi czynnikami ryzyka należy dokładnie rozważyć potencjalne korzyści i ryzyko leczenia. Zaleca się również ścisłą obserwację pacjenta podczas terapii. Jeśli przed leczeniem aktywność CK jest znacznie zwiększona (>5 x GGN), nie należy rozpoczynać leczenia rozuwastatyną. ^{5 x GGN), nie należy rozpoczynać leczenia.”>17}

Postępowanie w trakcie leczenia

Należy poinformować pacjenta o konieczności natychmiastowego zgłoszenia lekarzowi, jeśli wystąpią niewyjaśnione bóle mięśni, osłabienie siły mięśniowej lub skurcze, zwłaszcza gdy towarzyszy im złe samopoczucie lub gorączka. U takich pacjentów należy wykonać badanie aktywności CK.¹⁸

Leczenie należy przerwać w następujących sytuacjach:

• gdy aktywność CK jest znacząco zwiększona (>5 x GGN), lub
• gdy objawy mięśniowe są nasilone i powodują dolegliwości w codziennych czynnościach (nawet przy CK ≤5 x GGN). ^{5 x GGN) lub jeśli objawy ze strony mięśni są nasilone i powodują dolegliwości podczas codziennych czynności (nawet wtedy, gdy CK ≤ 5 x GGN), należy przerwać leczenie.”>19}

Po ustąpieniu objawów klinicznych i normalizacji CK można rozważyć ponowne zastosowanie rozuwastatyny lub innego inhibitora reduktazy HMG-CoA w najmniejszej dawce, przy ścisłej obserwacji pacjenta. Rutynowa kontrola CK nie jest konieczna, jeśli nie występują objawy kliniczne.²⁰

Należy zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia martwiczej miopatii zależnej od układu immunologicznego (IMNM). Powikłanie to charakteryzuje się proksymalnym osłabieniem mięśni i podwyższonym poziomem CK w surowicy, które utrzymują się pomimo przerwania leczenia statyną.²¹

Interakcje lekowe mogące wpływać na mięśnie

Dane z badań klinicznych nie wskazują na zwiększony wpływ rozuwastatyny na mięśnie szkieletowe przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami. Jednakże u pacjentów leczonych innymi inhibitorami reduktazy HMG-CoA w połączeniu z wymienionymi poniżej lekami, stwierdzano zwiększoną częstość występowania zapalenia mięśni i miopatii:²²

• Pochodne kwasu fibrynowego, w tym gemfibrozyl
• Cyklosporyna
• Kwas nikotynowy
• Leki przeciwgrzybiczne z grupy azoli
• Inhibitory proteazy
• Antybiotyki makrolidowe

Szczególną uwagę należy zwrócić na fakt, że gemfibrozyl stosowany jednocześnie z inhibitorami reduktazy HMG-CoA zwiększa ryzyko miopatii. Z tego powodu nie zaleca się jednoczesnego stosowania gemfibrozylu z rozuwastatyną. Korzyści wynikające ze zmiany stężenia lipidów przy jednoczesnym stosowaniu rozuwastatyny z fibratami lub niacyną należy dokładnie rozważyć w kontekście potencjalnego ryzyka. Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny w dawce 40 mg oraz fibratów jest przeciwwskazane.²³

Interakcja z kwasem fusydynowym

Rozuwastatyną nie wolno podawać jednocześnie z ogólnoustrojowymi postaciami kwasu fusydynowego lub w ciągu 7 dni po zakończeniu leczenia tym lekiem. U pacjentów wymagających ogólnoustrojowego stosowania kwasu fusydynowego, leczenie statyną należy przerwać na czas terapii kwasem fusydynowym. Odnotowano przypadki rabdomiolizy (w tym śmiertelne) u pacjentów otrzymujących jednocześnie kwas fusydynowy i statyny.²⁴

Pacjent powinien zostać poinformowany o konieczności natychmiastowej konsultacji z lekarzem, jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy osłabienia, bólu lub tkliwości mięśni. Leczenie statyną można wznowić po 7 dniach od ostatniej dawki kwasu fusydynowego.²⁵

W wyjątkowych okolicznościach, gdy konieczne jest dłuższe stosowanie ogólnoustrojowego kwasu fusydynowego (np. w leczeniu ciężkich zakażeń), jednoczesne podawanie rozuwastatyny należy rozważać indywidualnie dla każdego pacjenta i pod ścisłym nadzorem lekarza.²⁶

Przeciwwskazania stosowania przy objawach miopatii

Rozuwastatyny nie należy stosować u pacjentów z objawami mogącymi świadczyć o ostrej, ciężkiej miopatii lub w sytuacjach predysponujących do wystąpienia wtórnej niewydolności nerek spowodowanej rabdomiolizą, takich jak:²⁷

• Posocznica – może powodować uszkodzenie mięśni poprzez czynniki zapalne
• Niedociśnienie – zmniejsza perfuzję tkanek, w tym mięśni
• Rozległy zabieg chirurgiczny – wiąże się z urazem mięśni
• Uraz – bezpośrednie uszkodzenie mięśni
• Ciężkie zaburzenia metaboliczne – mogą zaburzać funkcje mięśni
• Zaburzenia wewnątrzwydzielnicze – wpływają na metabolizm mięśni
• Zaburzenia elektrolitowe – wpływają na funkcje mięśni
• Niekontrolowane drgawki – powodują uszkodzenie mięśni

Ciężkie skórne reakcje niepożądane

Podczas stosowania rozuwastatyny zgłaszano występowanie ciężkich skórnych działań niepożądanych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS). Powikłania te mogą zagrażać życiu lub zakończyć się zgonem. Przepisując lek, należy poinformować pacjenta o objawach przedmiotowych i podmiotowych ciężkich reakcji skórnych oraz uważnie go obserwować podczas leczenia.²⁸

Jeśli objawy wskazują na wystąpienie ciężkich reakcji skórnych, należy natychmiast przerwać stosowanie leku Rosuvastatin MSN i rozważyć alternatywne leczenie. Nie należy ponownie stosować rozuwastatyny u pacjenta, u którego wystąpiła wcześniej ciężka reakcja, taka jak SJS lub DRESS.²⁹

Wpływ na czynność wątroby

Rozuwastatyna, podobnie jak inne statyny, powinna być stosowana ostrożnie u pacjentów nadużywających alkoholu i/lub z chorobą wątroby w wywiadzie. Zaleca się wykonanie badań czynności wątroby przed rozpoczęciem leczenia oraz po 3 miesiącach terapii.³⁰

Leczenie należy przerwać lub zmniejszyć dawkę rozuwastatyny, jeśli aktywność aminotransferaz w surowicy przekracza 3-krotnie górną granicę normy. Częstość ciężkich działań niepożądanych ze strony wątroby (głównie zwiększona aktywność aminotransferaz) po wprowadzeniu leku do obrotu była wyższa u pacjentów przyjmujących dawkę 40 mg.³¹

U pacjentów z wtórną hipercholesterolemią spowodowaną niedoczynnością tarczycy lub zespołem nerczycowym przed rozpoczęciem leczenia rozuwastatyną należy zastosować odpowiednie leczenie choroby podstawowej.³²

Różnice rasowe w odpowiedzi na leczenie

Badania farmakokinetyczne wykazały zwiększoną ekspozycję na rozuwastatynę u pacjentów pochodzenia azjatyckiego w porównaniu z pacjentami rasy kaukaskiej. Ten fakt należy uwzględnić przy ustalaniu dawkowania u pacjentów z różnych grup etnicznych.³³

Stosowanie z inhibitorami proteazy

U pacjentów otrzymujących rozuwastatynę jednocześnie z inhibitorami proteazy w skojarzeniu z rytonawirem obserwowano zwiększoną ogólnoustrojową ekspozycję na rozuwastatynę. Należy uważnie rozważyć korzyści ze stosowania rozuwastatyny u pacjentów z HIV leczonych inhibitorami proteazy w kontekście zwiększonego stężenia rozuwastatyny w osoczu. Jednoczesne stosowanie z inhibitorami proteazy nie jest zalecane, chyba że dawka rozuwastatyny zostanie odpowiednio dostosowana.³⁴

Nietolerancja laktozy

Pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego leku. Należy pamiętać, że produkt Rosuvastatin MSN zawiera laktozę jednowodną (1,26 mg w dawkach 5 mg i 10 mg oraz 2,52 mg w dawkach 20 mg i 40 mg).³⁵³⁶

Śródmiąższowe zapalenie płuc

Zgłaszano pojedyncze przypadki śródmiąższowego zapalenia płuc związanego ze stosowaniem niektórych statyn, szczególnie podczas długotrwałej terapii. Do objawów należą: duszność, nieproduktywny kaszel i pogorszenie ogólnego stanu zdrowia (zmęczenie, utrata masy ciała i gorączka). Jeżeli istnieje podejrzenie śródmiąższowego zapalenia płuc u pacjenta, należy przerwać leczenie statyną.³⁷

Ryzyko rozwoju cukrzycy

Badania wskazują, że statyny jako grupa leków mogą zwiększać stężenie glukozy we krwi i u niektórych pacjentów z grupy wysokiego ryzyka mogą powodować hiperglikemię wymagającą odpowiedniej opieki diabetologicznej. Należy jednak podkreślić, że ryzyko to jest równoważone przez korzyści w postaci zmniejszenia ryzyka sercowo-naczyniowego, dlatego nie powinno być powodem do przerwania leczenia statyną.³⁸

Pacjenci z grupy ryzyka rozwoju cukrzycy (stężenie glukozy na czczo 5,6-6,9 mmol/L, BMI >30 kg/m², zwiększone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze) powinni być monitorowani klinicznie i biochemicznie zgodnie z obowiązującymi wytycznymi. ^{30 kg/m², zwiększone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze) powinni być monitorowani pod względem klinicznym i biochemicznym zgodnie z wytycznymi.”>39}

W badaniu JUPITER całkowita częstość występowania cukrzycy wynosiła 2,8% dla rozuwastatyny i 2,3% dla placebo, głównie u pacjentów ze stężeniem glukozy na czczo od 5,6 do 6,9 mmol/L.⁴⁰

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Ocena wzrostu, zwiększenia masy ciała, indeksu BMI oraz dojrzałości drugorzędowych cech płciowych według skali Tannera u dzieci w wieku od 6 do 17 lat stosujących rozuwastatynę jest ograniczona do okresu 2 lat. Po dwuletnich badaniach nie stwierdzono wpływu na wzrost, wagę, BMI lub dojrzewanie płciowe.⁴¹

W badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży przyjmującej rozuwastatynę przez 52 tygodnie obserwowano częściej, w porównaniu do badań dotyczących dorosłych, zwiększenie aktywności kinazy kreatyniny >10 x GGN oraz objawy mięśniowe po ćwiczeniach lub zwiększonej aktywności fizycznej. ^{10 x GGN, a objawy mięśniowe następujące po ćwiczeniach lub zwiększonej aktywności fizycznej obserwowane były częściej w porównaniu do obserwowanych w badaniach klinicznych dotyczących osób dorosłych.”>42}