Działania niepożądane
Quetiapine Orion 200 mg

Działania niepożądane leku Quetiapine Orion

Lek Quetiapine Orion, zawierający jako substancję czynną kwetiapiny fumaran w dawkach 25 mg, 100 mg, 200 mg i 300 mg, może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Znajomość pełnego profilu działań niepożądanych jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania leku przez pacjentów oraz właściwego monitorowania terapii przez personel medyczny. ¹

Najczęstsze działania niepożądane

Wśród najczęściej występujących działań niepożądanych (≥10% pacjentów) podczas terapii kwetiapiną znajdują się: senność, zawroty głowy, ból głowy oraz suchość błony śluzowej jamy ustnej. Ponadto często obserwuje się objawy odstawienia przy przerwaniu leczenia, zaburzenia metaboliczne takie jak zwiększenie stężenia triglicerydów w surowicy, zwiększenie stężenia cholesterolu całkowitego (zwłaszcza frakcji LDL), zmniejszenie stężenia cholesterolu HDL, a także zwiększenie masy ciała. Istotne są również hematologiczne działania niepożądane obejmujące zmniejszenie zawartości hemoglobiny oraz objawy ze strony układu pozapiramidowego. ²

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

W zakresie parametrów hematologicznych kwetiapina może powodować szereg zaburzeń o różnej częstości występowania. Zmniejszone stężenie hemoglobiny należy do działań niepożądanych występujących bardzo często. Często obserwuje się leukopenię, zmniejszenie liczby neutrofilów oraz zwiększenie liczby eozynofilów. Do niezbyt częstych działań niepożądanych zalicza się neutropenię, małopłytkowość, niedokrwistość oraz zmniejszenie liczby płytek krwi. Rzadko występującym, ale bardzo poważnym powikłaniem jest agranulocytoza, która wymaga natychmiastowego przerwania terapii i interwencji medycznej. ³

Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne

Kwetiapina często wpływa na funkcję układu hormonalnego, powodując hiperprolaktynemię, zmniejszenie stężenia całkowitej T4, zmniejszenie stężenia wolnej T4, zmniejszenie stężenia całkowitej T3 oraz zwiększenie stężenia TSH. Niezbyt często obserwuje się zmniejszenie stężenia wolnej T3 i niedoczynność tarczycy. Z nieustaloną częstością może wystąpić nieadekwatne wydzielanie hormonu antydiuretycznego. ⁴

W zakresie metabolizmu bardzo często występuje zwiększenie stężenia triglicerydów w surowicy, zwiększenie stężenia cholesterolu całkowitego (szczególnie frakcji LDL), zmniejszenie stężenia cholesterolu frakcji HDL oraz przyrost masy ciała. Często obserwuje się zwiększenie łaknienia oraz zwiększenie stężenia glukozy we krwi do poziomu hiperglikemii. Niezbyt często może wystąpić hiponatremia, cukrzyca, zaostrzenie istniejącej cukrzycy oraz zespół metaboliczny. ⁵

Zaburzenia układu nerwowego

W zakresie układu nerwowego kwetiapina bardzo często powoduje zawroty głowy, senność, ból głowy oraz objawy pozapiramidowe. Wśród niezbyt częstych działań niepożądanych występują niedociśnienie ortostatyczne, padaczka (napady drgawkowe), zespół niespokojnych nóg, dyskinezy późne, omdlenie oraz stan splątania. ⁶

Zaburzenia psychiczne

W obszarze zaburzeń psychicznych niezbyt często występują dziwaczne sny i koszmary senne, wyobrażenia samobójcze i zachowania samobójcze, a także zaburzenia snu w postaci zaburzeń odżywiania związanych ze snem. Te działania niepożądane wymagają szczególnej uwagi klinicznej ze względu na ich potencjalnie poważne konsekwencje. ⁷

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego

Kwetiapina może często powodować zaburzenia rytmu serca w postaci częstoskurczu i kołatania serca. W zakresie narządu wzroku często występuje niewyraźne widzenie. ⁸

Zaburzenia układu oddechowego

Z działań niepożądanych dotyczących układu oddechowego często obserwuje się duszność. ⁹

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

W obrębie układu pokarmowego bardzo często występuje suchość w jamie ustnej. Do częstych działań niepożądanych należą zaparcia, niestrawność oraz wymioty. ¹⁰

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Często występującymi działaniami niepożądanymi w zakresie funkcji wątroby są zwiększenie stężenia aminotransferazy alaninowej (ALT) w surowicy oraz zwiększenie stężenia gamma-GT w surowicy. ¹¹

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

W zakresie skóry z nieznaną częstością mogą wystąpić poważne reakcje skórne takie jak obrzęk naczyniowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, rumień wielopostaciowy, ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP) oraz wysypka polekowa z eozynofilią i objawami. Reakcje te stanowią bezwzględne wskazanie do natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia odpowiedniego leczenia. ¹²

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi

Niezbyt często w trakcie terapii kwetiapiną występują zaburzenia sprawności seksualnej. Z rzadką częstością może wystąpić priapizm, a z nieznaną częstością – mlekotok, obrzęk piersi oraz zaburzenia cyklu miesiączkowego. ¹³

Zaburzenia nerek i układu moczowego

W zakresie układu moczowego niezbyt często może występować zatrzymanie moczu. ¹⁴

Zaburzenia ogólne

Do często występujących zaburzeń ogólnych należą łagodna astenia, obrzęk obwodowy, drażliwość oraz wysoka gorączka. Ponadto bardzo często występują objawy odstawienia (przerwania podawania). ¹⁵

Objawy odstawienia

Należy podkreślić, że nagłe przerwanie terapii kwetiapiną bardzo często prowadzi do objawów odstawienia, które mogą obejmować bezsenność, nudności, bóle głowy, biegunkę, wymioty, zawroty głowy i drażliwość. Zaleca się stopniowe odstawianie leku przez okres co najmniej 1-2 tygodni. ¹⁶

Tabela działań niepożądanych leku Quetiapine Orion

Kliniczne znaczenie działań niepożądanych

Znajomość profilu działań niepożądanych kwetiapiny jest niezwykle istotna dla prawidłowego prowadzenia terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na działania niepożądane mogące stanowić zagrożenie dla życia pacjenta, takie jak agranulocytoza, reakcje anafilaktyczne czy ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka). ¹⁷

Monitorowanie parametrów metabolicznych, w tym stężenia lipidów, glukozy oraz masy ciała, jest wskazane ze względu na częste występowanie zaburzeń metabolicznych podczas terapii kwetiapiną. Istotne jest również kontrolowanie parametrów hematologicznych, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka dla wystąpienia leukopenii czy neutropenii. ¹⁸

Należy pamiętać o możliwości wystąpienia objawów pozapiramidowych oraz dyskinez późnych, które mogą być niebezpieczne i trwałe. Ważne jest również monitorowanie pacjentów pod kątem myśli i zachowań samobójczych, szczególnie na początku terapii oraz przy zmianach dawkowania. ¹⁹

W przypadku planowanego zakończenia leczenia, kwetiapinę należy odstawiać stopniowo, aby zminimalizować ryzyko objawów odstawienia, które występują bardzo często przy nagłym przerwaniu terapii. ²⁰