Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Cyprofloksacyna, substancja czynna leku Proxacin 250 i 500, wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Interakcje te mogą wpływać zarówno na skuteczność cyprofloksacyny, jak i na działanie innych leków przyjmowanych jednocześnie. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis najważniejszych interakcji z podziałem na grupy.¹

Oddziaływanie innych produktów leczniczych na cyprofloksacynę

Leki wydłużające odstęp QT – cyprofloksacynę, podobnie jak inne fluorochinolony, należy stosować z zachowaniem szczególnej ostrożności u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki wydłużające odstęp QT. Dotyczy to m.in. leków przeciwarytmicznych klasy IA i III, trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, makrolidów oraz leków przeciwpsychotycznych. Takie połączenie może zwiększać ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca.²

Tworzenie kompleksu chelatowego – wielowartościowe kationy mogą znacząco zmniejszać wchłanianie cyprofloksacyny. Jednoczesne podawanie preparatów zawierających jony wapnia, magnezu, glinu czy żelaza (w tym suplementów mineralnych), polimerów wiążących fosforany (np. sewelamer, węglan lantanu), sukralfatu lub leków zobojętniających sok żołądkowy prowadzi do zmniejszonego wchłaniania cyprofloksacyny. W celu uniknięcia tej interakcji, cyprofloksacynę należy przyjmować 1-2 godziny przed lub co najmniej 4 godziny po podaniu tych preparatów. Wyjątek stanowią blokery receptora H2, które nie wykazują takiego działania.³

Produkty spożywcze i nabiał – chociaż wapń pochodzący z normalnej diety nie wpływa znacząco na wchłanianie cyprofloksacyny, zaleca się unikanie jednoczesnego przyjmowania produktów nabiałowych lub napojów wzbogaconych w minerały (np. mleko, jogurt, sok pomarańczowy z dodatkiem wapnia) bezpośrednio z lekiem. Takie równoczesne spożycie może istotnie zmniejszyć wchłanianie cyprofloksacyny.⁴

Probenecyd – równoczesne podawanie probenecydu i cyprofloksacyny prowadzi do zwiększenia stężenia cyprofloksacyny w osoczu poprzez hamowanie jej wydzielania przez nerki.⁵

Metoklopramid – lek ten przyspiesza wchłanianie cyprofloksacyny podawanej drogą doustną, co skutkuje szybszym osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu. Nie wykazano jednak wpływu na całkowitą biodostępność cyprofloksacyny.⁶

Omeprazol – jednoczesne stosowanie cyprofloksacyny i omeprazolu powoduje niewielkie zmniejszenie maksymalnego stężenia (Cmax) oraz pola pod krzywą stężenia (AUC) cyprofloksacyny.⁷

Wpływ cyprofloksacyny na inne produkty lecznicze

Tyzanidyna – jednoczesne stosowanie tyzanidyny z cyprofloksacyną jest przeciwwskazane. Badania kliniczne wykazały znaczące zwiększenie stężenia tyzanidyny w surowicy (7-krotne zwiększenie wartości Cmax, zakres: od 4- do 21-krotnego; 10-krotne zwiększenie AUC, zakres: od 6- do 24-krotnego) przy jednoczesnym podawaniu z cyprofloksacyną. Zwiększone stężenie tyzanidyny wiąże się z nasileniem działania obniżającego ciśnienie i uspokajającego.⁸

Metotreksat – równoczesne stosowanie cyprofloksacyny z metotreksatem nie jest zalecane. Cyprofloksacyna może hamować transport metotreksatu przez kanaliki nerkowe, prowadząc do zwiększenia jego stężenia w osoczu i zwiększonego ryzyka toksyczności.⁹

Teofilina i inne pochodne ksantyn – równoczesne podawanie cyprofloksacyny i teofiliny może prowadzić do niepożądanego zwiększenia stężenia teofiliny w osoczu. Może to powodować działania niepożądane, które rzadko mogą zagrażać życiu lub powodować zgon. Przy jednoczesnym stosowaniu obu produktów należy kontrolować stężenie teofiliny w osoczu i odpowiednio dostosowywać jej dawkę. Podobny efekt obserwowano w przypadku innych pochodnych ksantyn – kofeiny i pentoksyfiliny, gdy podawano je jednocześnie z cyprofloksacyną.¹⁰

Fenytoina – jednoczesne podawanie cyprofloksacyny i fenytoiny może powodować zwiększone lub zmniejszone stężenie fenytoiny w osoczu. Zaleca się monitorowanie stężenia leku.¹¹

Cyklosporyna – podczas jednoczesnego stosowania cyprofloksacyny i preparatów zawierających cyklosporynę obserwowano przemijające zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy. W związku z tym u pacjentów stosujących takie połączenie należy często (dwa razy w tygodniu) kontrolować stężenie kreatyniny w surowicy.¹²

Antagoniści witaminy K – równoczesne podawanie cyprofloksacyny z antagonistami witaminy K (np. warfaryna, acenokumarol, fenprokumon, fluindion) może nasilać ich działanie przeciwzakrzepowe. Ryzyko tego działania zależy od rodzaju zakażenia, wieku i ogólnego stanu pacjenta. Podczas stosowania tego połączenia i przez krótki czas po zakończeniu leczenia cyprofloksacyną zaleca się częste kontrole wartości INR (międzynarodowy współczynnik znormalizowany).¹³

Duloksetyna – jednoczesne stosowanie duloksetyny i silnych inhibitorów izoenzymu CYP450 1A2 może powodować zwiększenie AUC oraz Cmax duloksetyny. Chociaż brak dokładnych danych klinicznych dotyczących interakcji z cyprofloksacyną, ze względu na jej właściwości jako umiarkowanego inhibitora CYP450 1A2, można spodziewać się podobnego efektu.¹⁴

Ropinirol – badania kliniczne wykazały, że jednoczesne stosowanie ropinirolu i cyprofloksacyny, która jest umiarkowanym inhibitorem izoenzymu 1A2 CYP450, powoduje zwiększenie wartości Cmax i AUC ropinirolu odpowiednio o 60% i 84%. Zaleca się obserwację pacjenta pod kątem działań niepożądanych związanych z ropinirolem i odpowiednie korygowanie jego dawki podczas i krótko po zakończeniu leczenia skojarzonego z cyprofloksacyną.¹⁵

Lidokaina – u zdrowych ochotników wykazano, że stosowanie cyprofloksacyny razem z preparatami zawierającymi lidokainę powoduje zmniejszenie klirensu dożylnie stosowanej lidokainy o 22%. Pomimo dobrej tolerancji tego połączenia, podczas jednoczesnego stosowania mogą występować interakcje związane z działaniami niepożądanymi lidokainy.¹⁶

Klozapina – po jednoczesnym podawaniu przez 7 dni 250 mg cyprofloksacyny z klozapiną zwiększały się stężenia klozapiny i N-demetyloklozapiny w osoczu, odpowiednio o 29% i 31%. Zaleca się obserwację kliniczną i odpowiednie korygowanie dawki klozapiny podczas i wkrótce po zakończeniu leczenia skojarzonego z cyprofloksacyną.¹⁷

Syldenafil – podczas jednoczesnego podawania zdrowym ochotnikom syldenafilu drogą doustną w dawce 50 mg oraz cyprofloksacyny w dawce 500 mg, odnotowano w przybliżeniu dwukrotne zwiększenie wartości Cmax oraz AUC syldenafilu. Z tego powodu należy zachować ostrożność przepisując cyprofloksacynę do stosowania razem z syldenafilem i dokładnie rozważyć potencjalne ryzyko i korzyści.¹⁸

Agomelatyna – badania kliniczne wykazały, że fluwoksamina, silny inhibitor izoenzymu CYP450 1A2, znacząco hamuje metabolizm agomelatyny, powodując 60-krotne zwiększenie narażenia na agomelatynę. Pomimo braku dostępnych danych klinicznych dotyczących możliwych interakcji z cyprofloksacyną, która jest umiarkowanym inhibitorem CYP450 1A2, można spodziewać się występowania podobnego działania.¹⁹

Zolpidem – jednoczesne stosowanie cyprofloksacyny z zolpidemem może powodować zwiększenie stężenia zolpidemu we krwi, dlatego nie zaleca się jednoczesnego podawania tych leków.²⁰

Interakcje z alkoholem

Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Proxacin 250 i Proxacin 500 nie opisano bezpośrednich interakcji z alkoholem, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego spożywania alkoholu w trakcie leczenia cyprofloksacyną z kilku powodów:

• Zwiększone ryzyko działań niepożądanych – zarówno cyprofloksacyna, jak i alkohol mogą mieć działanie neurotoksyczne, a ich jednoczesne stosowanie może nasilać działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak zawroty głowy, senność czy zaburzenia koordynacji.
• Potencjalne obciążenie wątroby – jednoczesne stosowanie cyprofloksacyny z alkoholem może zwiększać obciążenie wątroby, ponieważ oba związki są metabolizowane przez ten narząd.
• Wpływ na działanie terapeutyczne – alkohol może zmniejszać skuteczność leczenia przeciwbakteryjnego poprzez osłabienie układu odpornościowego.
• Interakcje z lekami stosowanymi w leczeniu uzależnienia od alkoholu – cyprofloksacyna może wchodzić w interakcje z disulfiramem, powodując nasilenie jego działań niepożądanych.

Zaleca się, aby podczas terapii cyprofloksacyną całkowicie powstrzymać się od spożywania napojów alkoholowych.

Tabela interakcji