Działania niepożądane
Propofol-Lipuro 5 mg/ml

Propofol stosowany do znieczulenia lub sedacji charakteryzuje się zazwyczaj łagodnym przebiegiem z niewielkimi objawami pobudzenia, jednakże może wywoływać poważne działania niepożądane, w tym reakcje anafilaktyczne, depresję oddechową, zaburzenia rytmu serca oraz niewydolność serca. Szczególnie istotne jest ryzyko rabdomiolizy przy dawkach przekraczających 4 mg/kg mc./godz. podczas długotrwałej sedacji na OIT oraz zespół popropofolowy u pacjentów z wieloma czynnikami ryzyka. Często obserwuje się miejscowy ból w miejscu wstrzyknięcia, który można złagodzić podając lek do dużych żył przedramienia lub stosując lidokainę. Niezbyt często występują zakrzepy i zapalenie żył, a w przypadku podania pozanaczyniowego możliwe są poważne powikłania, takie jak martwica tkanki, wymagające odpowiedniego leczenia i konsultacji chirurgicznej.

Pobierz ChPL PDF Propofol-Lipuro – Emulsja do wstrzykiwań lub infuzji – 5 mg/ml
  1. Działania niepożądane leku Propofol-Lipuro 5 mg/ml
    1. Poważne działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi
    2. Miejscowe reakcje podczas podawania leku
    3. Zaburzenia układu krążenia
    4. Zaburzenia układu nerwowego
    5. Inne istotne działania niepożądane
    6. Ryzyko uzależnienia
  2. Szczegółowa tabela działań niepożądanych propofolu
    1. Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
    2. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. krótkotrwała sedacja podczas zabiegów chirurgicznych
  2. krótkotrwała sedacja podczas zabiegów diagnostycznych
  3. znieczulenie ogólne
  4. znieczulenie w zabiegach chirurgicznych
  5. znieczulenie w zabiegach diagnostycznych
Substancja czynna
  1. propofol
Kategoria leku
  1. anestetyki dożylne
  2. leki do znieczulenia ogólnego

Działania niepożądane leku Propofol-Lipuro 5 mg/ml

Wprowadzenie do znieczulenia lub sedacji przy użyciu propofolu oraz samo znieczulenie lub sedacja przebiegają zazwyczaj łagodnie, z niewielkimi objawami pobudzenia. Należy jednak pamiętać, że podczas stosowania tego leku mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane, których charakter, nasilenie i częstość występowania mogą zależeć od stanu klinicznego pacjenta oraz zastosowanych procedur operacyjnych lub terapeutycznych.1

Poważne działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi

Wśród działań niepożądanych propofolu szczególną uwagę należy zwrócić na reakcje mogące zagrażać życiu pacjenta, takie jak reakcje anafilaktyczne, depresja oddechowa, zaburzenia rytmu serca czy niewydolność serca. W rzadkich przypadkach obserwowano również rabdomiolizę, szczególnie przy stosowaniu wysokich dawek przekraczających 4 mg/kg mc./godz. podczas sedacji na oddziale intensywnej terapii.2

U pacjentów z poważnymi schorzeniami, u których często występują liczne czynniki ryzyka, może wystąpić zespół objawów określany jako zespół popropofolowy.3

Miejscowe reakcje podczas podawania leku

Podczas podawania propofolu bardzo często występuje miejscowy ból w miejscu wstrzyknięcia. Można go zmniejszyć podając lek do dużych żył przedramienia i dołu łokciowego lub stosując jednocześnie lidokainę.4 Niezbyt często mogą pojawić się zakrzepy i zapalenie żył w miejscu wstrzyknięcia. W przypadku przypadkowego podania pozanaczyniowego, mogą wystąpić miejscowy ból, obrzęk i stan zapalny, a w bardzo rzadkich przypadkach nawet martwica tkanki.5

W przypadku wystąpienia powikłań związanych z podaniem pozanaczyniowym, zalecane leczenie obejmuje unieruchomienie, uniesienie chorej kończyny, chłodzenie, ścisłą obserwację oraz konsultację chirurgiczną w razie potrzeby.6

Zaburzenia układu krążenia

Często występującym działaniem niepożądanym jest niedociśnienie, które w sporadycznych przypadkach może wymagać dożylnego podawania płynów i zmniejszenia szybkości podawania propofolu.7 Często obserwuje się również bradykardię, która w rzadkich przypadkach może być poważna, a w pojedynczych przypadkach prowadzić do asystolii.8

Z nieznaną częstością występowania raportowano przypadki zaburzeń rytmu serca, zatrzymania akcji serca oraz niewydolności serca. Szczególną uwagę należy zwrócić na gwałtownie postępującą niewydolność serca, która w niektórych przypadkach może prowadzić do zgonu. W takich przypadkach niewydolność serca zazwyczaj nie reaguje na podtrzymujące leczenie inotropowe.9

W badaniach diagnostycznych mogą pojawić się zmiany w EKG typu zespołu Brugadów – uniesienie odcinka ST i odwrócenie załamka T.10

Zaburzenia układu nerwowego

Często występującym działaniem niepożądanym ze strony układu nerwowego jest ból głowy w fazie wybudzania. Rzadziej mogą wystąpić ruchy padaczkopodobne łącznie z drgawkami i opistotonus podczas indukcji znieczulenia, w trakcie znieczulenia i podczas wybudzania. Bardzo rzadko obserwowano nieświadomość pooperacyjną.<sup data-drug="Propofol-Lipuro" data-section="Działania niepożądane" title="Często (≥1/100 do <1/10) – Ból głowy w fazie wybudzania; Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) – Ruchy padaczkopodobne łącznie z drgawkami i opistotonus podczas indukcji znieczulenia, w trakcie znieczulenia i podczas wybudzania; Bardzo rzadko (11

Inne istotne działania niepożądane

Wśród innych ważnych działań niepożądanych należy wymienić:

  • Zaburzenia układu oddechowego – częste przejściowe bezdechy podczas indukcji oraz depresja oddechowa zależna od wielkości dawki (częstość nieznana)<sup data-drug="Propofol-Lipuro" data-section="Działania niepożądane" title="Często (≥1/100 do 12
  • Zaburzenia żołądka i jelit – często występujące nudności i wymioty w fazie wybudzania; bardzo rzadko zapalenie trzustki<sup data-drug="Propofol-Lipuro" data-section="Działania niepożądane" title="Często (≥1/100 do <1/10) – Nudności i wymioty w fazie wybudzania; Bardzo rzadko (13
  • Zaburzenia metaboliczne – kwasica metaboliczna, hiperkaliemia, hiperlipidemia (częstość nieznana)14
  • Zaburzenia wątroby – hepatomegalia (częstość nieznana)15
  • Zaburzenia nerek – bardzo rzadko zmiany zabarwienia moczu po długim podawaniu produktu; niewydolność nerek (częstość nieznana)<sup data-drug="Propofol-Lipuro" data-section="Działania niepożądane" title="Bardzo rzadko (16

Ryzyko uzależnienia

Z nieznaną częstością występowania zgłaszano przypadki nadużywania i uzależnienia od propofolu, głównie przez pracowników służby zdrowia.17 W bardzo rzadkich przypadkach może wystąpić brak zahamowań seksualnych, a z nieznaną częstością raportowano euforię.<sup data-drug="Propofol-Lipuro" data-section="Działania niepożądane" title="Bardzo rzadko (18

Szczegółowa tabela działań niepożądanych propofolu

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis i uwagi kliniczne
Zaburzenia układu immunologicznego Anafilaksja aż po wstrząs anafilaktyczny Bardzo rzadko (<1/10 000) Może obejmować obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, rumień i niedociśnienie
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Kwasica metaboliczna Częstość nieznana Zaburzenia te mogą wystąpić szczególnie podczas długotrwałej sedacji
Hiperkaliemia
Hiperlipidemia
Zaburzenia psychiczne Brak zahamowań seksualnych Bardzo rzadko (<1/10 000) Nadużywanie propofolu występuje głównie wśród pracowników służby zdrowia
Euforia Częstość nieznana
Nadużywanie i uzależnienie od leków
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy w fazie wybudzania Często (≥1/100 do <1/10) Ustępuje samoistnie
Ruchy padaczkopodobne łącznie z drgawkami i opistotonus Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Występują podczas indukcji znieczulenia, w trakcie znieczulenia i podczas wybudzania
Nieświadomość pooperacyjna Bardzo rzadko (<1/10 000) Zaburzenia świadomości w okresie pooperacyjnym
Ruchy mimowolne Częstość nieznana Mogą występować w różnych fazach znieczulenia
Zaburzenia serca Bradykardia Często (≥1/100 do <1/10) Poważna bradykardia występuje rzadko. Zgłaszano pojedyncze przypadki progresji bradykardii do asystolii
Obrzęk płuc Bardzo rzadko (<1/10 000) Gwałtownie postępująca niewydolność serca może prowadzić do zgonu i zazwyczaj nie reaguje na podtrzymujące leczenie inotropowe
Zaburzenia rytmu serca Częstość nieznana
Zatrzymanie akcji serca, niewydolność serca
Zaburzenia naczyniowe Niedociśnienie Często (≥1/100 do <1/10) W sporadycznych przypadkach może wymagać dożylnego podawania płynów i zmniejszenia szybkości podawania propofolu
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Przejściowy bezdech podczas indukcji Często (≥1/100 do <1/10) Zwykle ustępuje samoistnie
Depresja oddechowa Częstość nieznana Zależna od wielkości dawki
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności i wymioty w fazie wybudzania Często (≥1/100 do <1/10) Typowe działania niepożądane w okresie wybudzania z narkozy
Zapalenie trzustki Bardzo rzadko (<1/10 000) Poważne powikłanie wymagające diagnostyki i leczenia
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Hepatomegalia Częstość nieznana Powiększenie wątroby
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Rabdomioliza Częstość nieznana Zgłaszana głównie przy dawkach wyższych niż 4 mg/kg mc./godz. do sedacji na oddziale intensywnej terapii
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Priapizm Częstość nieznana Przedłużający się i bolesny wzwód
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Zmiany zabarwienia moczu po długim podawaniu produktu Bardzo rzadko (<1/10 000) Objaw mający znaczenie głównie diagnostyczne
Niewydolność nerek Częstość nieznana Poważne powikłanie wymagające monitorowania funkcji nerek
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Miejscowy ból podczas indukcji Bardzo często (≥1/10) Można go zmniejszyć podając lek do dużych żył przedramienia i dołu łokciowego lub stosując jednocześnie lidokainę
Zakrzepy i zapalenie żył w miejscu wstrzyknięcia Niezbyt często (≥1/1 000 do<1/100) Powikłanie żylne związane z podaniem leku
Martwica tkanki po przypadkowym podaniu pozanaczyniowym Bardzo rzadko (<1/10 000) Martwicę zgłaszano głównie w przypadku osłabionych tkanek
Miejscowy ból, obrzęk i stan zapalny po przypadkowym podaniu pozanaczyniowym Częstość nieznana Wymaga monitorowania i odpowiedniego leczenia
Badania diagnostyczne Zmiany EKG typu zespołu Brugadów Częstość nieznana Uniesienie odcinka ST i odwrócenie załamka T w EKG
Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach Gorączka pooperacyjna Bardzo rzadko (<1/10 000) Stan wymagający monitorowania i różnicowania z innymi przyczynami gorączki

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.19

Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:

  • Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • Tel.: + 48 22 49 21 301
  • Faks: + 48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.20

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl