Właściwości farmakokinetyczne leku

Właściwości farmakokinetyczne opisują proces wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji substancji leczniczej w organizmie. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych dla piperacyliny z tazobaktamem, które są kluczowymi składnikami aktywnymi produktu leczniczego Piperacillin + Tazobactam Eugia.¹

Wchłanianie

Po podaniu dożylnym piperacyliny z tazobaktamem w dawce 4 g + 0,5 g w formie 30-minutowej infuzji, obserwuje się natychmiastowe osiągnięcie wysokich stężeń w osoczu. Maksymalne stężenia wynoszą odpowiednio 298 μg/mL dla piperacyliny i 34 μg/mL dla tazobaktamu.²

Dystrybucja

Wiązanie z białkami osocza zarówno dla piperacyliny, jak i tazobaktamu jest stosunkowo niskie i wynosi około 30%. Ważną cechą jest fakt, że obecność innych związków nie wpływa na stopień wiązania tych substancji z białkami. W przypadku metabolitu tazobaktamu, stopień wiązania z białkami osocza jest jeszcze mniejszy.³

Piperacylina i tazobaktam charakteryzują się dobrą penetracją tkankową, osiągając znaczące stężenia w różnych tkankach i płynach ustrojowych. Lek dobrze przenika do:

• błony śluzowej jelit
• pęcherzyka żółciowego
• płuc
• żółci
• kości

Średnie stężenia leku w tkankach są wysokie i wynoszą od 50% do 100% stężenia obserwowanego w osoczu. Należy jednak zaznaczyć, że u pacjentów bez stanu zapalnego opon mózgowych, dystrybucja do płynu mózgowo-rdzeniowego jest ograniczona, co jest typowe dla antybiotyków z grupy penicylin.⁴

Metabolizm

Piperacylina podlega procesom metabolicznym w organizmie, podczas których przekształcana jest do metabolitu dietylowego. Metabolit ten wykazuje jednak mniejszą aktywność mikrobiologiczną niż związek macierzysty. Tazobaktam natomiast jest metabolizowany do pojedynczego metabolitu, który nie wykazuje działania przeciwbakteryjnego.⁵

Eliminacja

Główną drogą eliminacji piperacyliny i tazobaktamu są nerki, gdzie substancje te są wydalane w procesie przesączania kłębuszkowego oraz wydzielania kanalikowego. Piperacylina charakteryzuje się szybkim wydalaniem w postaci niezmienionej – aż 68% podanej dawki pojawia się w moczu. W przypadku tazobaktamu, również przeważa wydalanie przez nerki, przy czym 80% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej, a pozostała część jako metabolit. Warto zaznaczyć, że zarówno piperacylina, tazobaktam, jak i metabolit piperacyliny – piperacylina dietylowa – są również wydzielane do żółci.⁶

U zdrowych osób okres półtrwania w fazie eliminacji piperacyliny z tazobaktamem mieści się w zakresie od 0,7 do 1,2 godziny, zarówno po podaniu jednorazowym, jak i wielokrotnym. Co istotne, okres półtrwania nie zależy od dawki ani czasu trwania infuzji dożylnej. Jednak w przypadku zmniejszenia klirensu nerkowego obserwuje się wydłużenie okresów półtrwania zarówno piperacyliny, jak i tazobaktamu.⁷

Interakcje farmakokinetyczne między składnikami preparatu są minimalne. Tazobaktam nie powoduje znaczących zmian w farmakokinetyce piperacyliny, natomiast piperacylina może nieznacznie zmniejszać klirens tazobaktamu.⁸

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z marskością wątroby obserwuje się wydłużenie okresów półtrwania zarówno piperacyliny, jak i tazobaktamu w porównaniu do osób zdrowych. W przypadku piperacyliny okres półtrwania jest dłuższy o około 25%, natomiast dla tazobaktamu jest dłuższy o około 18%.⁹

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Farmakokinetyka piperacyliny i tazobaktamu znacząco zmienia się u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Okresy półtrwania obu substancji wydłużają się w miarę zmniejszania się klirensu kreatyniny. Gdy klirens kreatyniny spada poniżej 20 mL/min, obserwuje się wyraźne zmiany: okres półtrwania piperacyliny ulega podwojeniu, natomiast okres półtrwania tazobaktamu wydłuża się czterokrotnie w porównaniu do pacjentów z prawidłową czynnością nerek.¹⁰

Dializoterapia

Podczas hemodializy usuwane jest 30% do 50% dawki piperacyliny z tazobaktamem, a dodatkowo 5% dawki tazobaktamu w postaci metabolitu. Z kolei podczas dializy otrzewnowej usuwane jest 6% dawki piperacyliny i 21% dawki tazobaktamu, a także do 18% dawki tazobaktamu w postaci metabolitu.¹¹

Dzieci i młodzież

W populacyjnych analizach farmakokinetycznych wykazano, że klirens piperacyliny u pacjentów pediatrycznych w wieku od 9 miesięcy do 12 lat jest porównywalny do obserwowanego u dorosłych. Średnia wartość w populacji (ze średnim błędem – SE) wynosi 5,64 (0,34) mL/min na kg masy ciała. Warto jednak podkreślić, że u młodszych dzieci, w wieku od 2 do 9 miesięcy, szacunkowy klirens piperacyliny wynosi 80% tej wartości.¹²

Średnia wartość w populacji (SE) dla objętości dystrybucji piperacyliny wynosi 0,243 (0,011) L/kg masy ciała i nie zależy od wieku pacjenta.¹³

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się wydłużenie średniego okresu półtrwania zarówno piperacyliny, jak i tazobaktamu, w porównaniu do młodszych pacjentów. Okres półtrwania piperacyliny jest dłuższy o 32%, a tazobaktamu o 55%. Te różnice mogą być związane ze zmianami klirensu kreatyniny, które postępują wraz z wiekiem.¹⁴

Wpływ rasy

Badania porównawcze nie wykazały istotnych różnic w farmakokinetyce piperacyliny lub tazobaktamu pomiędzy zdrowymi ochotnikami rasy azjatyckiej (n=9) i kaukaskiej (n=9), którzy otrzymali pojedyncze dawki 4 g + 0,5 g.¹⁵