Właściwości farmakokinetyczne leku OxyNorm

OxyNorm w postaci roztworu do wstrzykiwań/koncentratu do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/do infuzji zawiera jako substancję czynną oksykodonu chlorowodorek w stężeniu 10 mg/ml, co odpowiada 9 mg oksykodonu. Preparat dostępny jest w ampułkach po 1 ml zawierających 10 mg oksykodonu chlorowodorku oraz po 2 ml zawierających 20 mg oksykodonu chlorowodorku. Właściwości farmakokinetyczne tego leku zostały dokładnie zbadane w różnych populacjach pacjentów.¹

Wchłanianie

Badania farmakokinetyczne przeprowadzone u zdrowych ochotników wykazały równoważną biodostępność produktu leczniczego OxyNorm podawanego podskórnie oraz dożylnie. Równoważność ta została potwierdzona zarówno w przypadku podania leku w jednorazowym bolusie, jak i podczas ciągłej, ośmiogodzinnej infuzji. Oznacza to, że niezależnie od drogi podania (podskórnej czy dożylnej), parametry farmakokinetyczne leku pozostają zbliżone.²

Dystrybucja

Po wchłonięciu do organizmu, oksykodon charakteryzuje się szybką dystrybucją w całym organizmie. Istotnym parametrem farmakokinetycznym jest stopień wiązania z białkami osocza, który w przypadku oksykodonu wynosi około 45%. Jest to wartość umiarkowana, oznaczająca, że znaczna część leku występuje w osoczu w postaci niezwiązanej, mogącej przekraczać barierę krew-mózg i wywoływać efekt terapeutyczny.³

Metabolizm

Oksykodon podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, głównie przy udziale dwóch enzymów cytochromu P450:

• CYP3A4
• CYP2D6

W wyniku metabolizmu powstają trzy główne metabolity: noroksykodon, oksymorfon i noroksymorfon, które następnie podlegają dalszym przemianom, głównie glukuronizacji. Spośród tych metabolitów, noroksykodon i noroksymorfon są metabolitami podstawowymi.⁴

Charakterystyka farmakologiczna poszczególnych metabolitów oksykodonu przedstawia się następująco:

• Noroksykodon – słaby agonista receptorów opioidowych typu μ
• Noroksymorfon – silny agonista receptora typu μ, jednak w znacznym stopniu nie przekracza bariery krew-mózg
• Oksymorfon – silny agonista receptorów typu μ, występuje jednak w bardzo niskich stężeniach po podaniu oksykodonu

Aktualne badania wskazują, że żaden z wymienionych metabolitów nie wnosi istotnego wkładu w działanie przeciwbólowe oksykodonu. Metabolity przyczyniają się do ogólnego działania farmakodynamicznego jedynie w nieistotnym stopniu.⁵

Badania interakcji z innymi lekami wykazały, że:

• Dawki terapeutyczne cymetydyny nie powinny istotnie wpływać na wytwarzanie noroksykodonu
• Chinidyna zmniejsza wytwarzanie oksymorfonu, jednak bez istotnego wpływu na właściwości farmakodynamiczne oksykodonu

Powyższe informacje są istotne w kontekście potencjalnych interakcji lekowych u pacjentów przyjmujących jednocześnie oksykodon i wymienione substancje.⁶

Eliminacja

Okres półtrwania oksykodonu w fazie eliminacji z osocza wynosi około 4,5 godziny. Oksykodon wraz z metabolitami jest wydalany zarówno przez nerki z moczem, jak i przez przewód pokarmowy z kałem. Należy zaznaczyć, że oksykodon ma zdolność przechodzenia przez łożysko oraz może być wykrywany w mleku ludzkim, co ma istotne znaczenie przy stosowaniu leku u kobiet w ciąży i karmiących piersią.⁷

Wpływ czynników fizjologicznych na farmakokinetykę

Wpływ wieku

Stężenie oksykodonu we krwi wykazuje minimalną zależność od wieku pacjenta. U pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się nieznacznie podwyższone (o około 15%) stężenie oksykodonu we krwi w porównaniu z młodszymi pacjentami. Różnica ta, choć niewielka, może mieć znaczenie kliniczne i uzasadniać ostrożniejsze dawkowanie u osób starszych.⁸

Wpływ płci

Zauważono istotne różnice w farmakokinetyce oksykodonu zależne od płci. Przy takiej samej masie ciała, kobiety mają średnio o 25% większe stężenie oksykodonu we krwi w porównaniu z mężczyznami. Różnica ta może wynikać z odmienności w dystrybucji tkankowej leku, aktywności enzymów metabolizujących oraz poziomu białek wiążących leki u kobiet i mężczyzn.⁹

Wpływ zaburzeń funkcji wątroby

U pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby od lekkich do ciężkich obserwuje się istotne zmiany w farmakokinetyce oksykodonu:

• Zwiększone stężenia oksykodonu we krwi
• Zwiększone stężenia noroksykodonu we krwi
• Zmniejszone stężenia oksymorfonu w porównaniu do pacjentów z prawidłową funkcją wątroby

Ponadto, okres półtrwania oksykodonu w fazie eliminacji może być wydłużony u tych pacjentów, co może prowadzić do silniejszego i dłuższego działania leku. W konsekwencji, u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby może być konieczne dostosowanie dawkowania.¹⁰

Wpływ zaburzeń funkcji nerek

U pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek od lekkich do ciężkich również obserwuje się istotne zmiany w farmakokinetyce oksykodonu:

• Zwiększone stężenia oksykodonu we krwi
• Zwiększone stężenia metabolitów oksykodonu w porównaniu do pacjentów z prawidłową funkcją nerek

Podobnie jak w przypadku zaburzeń funkcji wątroby, okres półtrwania oksykodonu w fazie eliminacji może być wydłużony, co prowadzi do silniejszego działania leku. U pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek również może być konieczna modyfikacja dawkowania.¹¹