Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Oxaliplatin Kabi

Oksaliplatyna jest lekiem onkologicznym, który powinien być stosowany wyłącznie w wyspecjalizowanych oddziałach onkologicznych pod nadzorem doświadczonego lekarza onkologa. Ze względu na profil bezpieczeństwa leku, konieczne jest rygorystyczne przestrzeganie szeregu środków ostrożności oraz regularne monitorowanie stanu pacjenta.¹

Zaburzenia czynności nerek

Pacjenci z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek wymagają ścisłego monitorowania pod kątem wystąpienia działań niepożądanych. W przypadku pojawienia się objawów toksyczności, należy odpowiednio dostosować dawkowanie leku.²

Reakcje nadwrażliwości

Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z historią objawów alergicznych po zastosowaniu innych produktów leczniczych zawierających platynę. W przypadku wystąpienia objawów anafilaktycznych należy natychmiast przerwać infuzję i wdrożyć odpowiednie leczenie objawowe. Należy pamiętać, że ponowne podanie oksaliplatyny u takich pacjentów jest przeciwwskazane. Istotne jest również, że zgłaszano reakcje krzyżowe, czasami zakończone zgonem, po stosowaniu wszystkich związków platyny.³

W przypadku wynaczynienia oksaliplatyny, konieczne jest natychmiastowe przerwanie infuzji i rozpoczęcie standardowego miejscowego leczenia objawowego.⁴

Neurotoksyczność

Neurologiczne objawy toksyczności związane ze stosowaniem oksaliplatyny wymagają szczególnej uwagi, zwłaszcza jeśli lek jest podawany w skojarzeniu z innymi produktami o działaniu neurotoksycznym. Konieczne jest przeprowadzanie badań neurologicznych przed każdym podaniem kolejnej dawki oraz okresowo po jej podaniu.⁵

Jeśli u pacjenta wystąpi ostre zaburzenie czucia w gardle i krtani podczas infuzji trwającej 2 godziny lub w kilka godzin po jej zakończeniu, kolejną dawkę oksaliplatyny należy podawać przez wydłużony czas 6 godzin.⁶

Neuropatia obwodowa

W przypadku pojawienia się objawów neurologicznych, takich jak parestezja czy upośledzenie czucia, konieczne jest dostosowanie dawki oksaliplatyny według następujących zasad:⁷

• Jeżeli objawy utrzymują się dłużej niż siedem dni i są uciążliwe, kolejną dawkę oksaliplatyny należy zmniejszyć z 85 do 65 mg/m² pc. (w leczeniu raka z przerzutami) lub 75 mg/m² pc. (w leczeniu uzupełniającym)⁸
• W przypadku utrzymywania się parestezji bez zaburzenia czynnościowego do następnego cyklu leczenia, kolejną dawkę oksaliplatyny należy zmniejszyć z 85 do 65 mg/m² pc. (w leczeniu raka z przerzutami) lub 75 mg/m² pc. (w leczeniu uzupełniającym)⁹
• Jeśli parestezja z zaburzeniem czynnościowym utrzymuje się do następnego cyklu leczenia, należy przerwać podawanie oksaliplatyny¹⁰
• W razie ustąpienia tych objawów po przerwaniu leczenia oksaliplatyną, można rozważyć wznowienie terapii¹¹

Pacjentów należy poinformować o możliwości wystąpienia objawów obwodowej neuropatii czuciowej, które mogą utrzymywać się po zakończeniu leczenia. Miejscowe parestezje o umiarkowanym nasileniu lub parestezje wpływające na aktywność życiową mogą utrzymywać się nawet do 3 lat po zakończeniu leczenia uzupełniającego.¹²

Zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii (RPLS)

U pacjentów leczonych oksaliplatyną w chemioterapii skojarzonej raportowano przypadki zespołu odwracalnej tylnej leukoencefalopatii (RPLS). Jest to rzadka, ale szybko rozwijająca się choroba neurologiczna, która może powodować następujące objawy: napady drgawkowe, nadciśnienie tętnicze, ból głowy, dezorientację, ślepotę lub inne zaburzenia widzenia oraz zaburzenia neurologiczne. Rozpoznanie RPLS powinno być potwierdzone metodami obrazowania mózgu, najlepiej przy użyciu rezonansu magnetycznego.¹³

Toksyczność żołądkowo-jelitowa

Działanie toksyczne na przewód pokarmowy, manifestujące się nudnościami i wymiotami, wymaga wdrożenia profilaktyki i/lub leczenia przeciwwymiotnego.¹⁴ Ciężka biegunka i/lub wymioty mogą prowadzić do odwodnienia, porażennej niedrożności jelita, niedrożności jelita, hipokaliemii, kwasicy metabolicznej oraz zaburzeń czynności nerek, zwłaszcza gdy oksaliplatyna podawana jest w skojarzeniu z 5-fluorouracylem.¹⁵

W trakcie leczenia oksaliplatyną zgłaszano przypadki niedokrwienia jelit, w tym zakończone zgonem. W przypadku wystąpienia niedokrwienia jelit należy natychmiast przerwać leczenie oksaliplatyną i wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne.¹⁶

Toksyczność hematologiczna

W przypadku wystąpienia toksyczności hematologicznej (liczba neutrofili <1,5 × 10⁹/l lub liczba płytek krwi <50 × 10⁹/l) należy przełożyć kolejny cykl leczenia do czasu, gdy parametry hematologiczne powrócą do właściwych wartości. Przed rozpoczęciem podawania oksaliplatyny oraz przed każdym następnym cyklem leczenia konieczne jest wykonanie pełnego badania morfologii krwi z rozmazem.¹⁷

Należy pamiętać, że u pacjentów stosujących chemioterapię zahamowanie czynności szpiku może być nasilone. Pacjenci z ciężkim i przewlekłym zahamowaniem czynności szpiku są szczególnie narażeni na wysokie ryzyko powikłań infekcyjnych. U pacjentów leczonych oksaliplatyną zgłaszano przypadki posocznicy, neutrofilowej posocznicy i wstrząsu septycznego, w tym zakończone zgonem. W przypadku wystąpienia któregokolwiek z tych powikłań, leczenie oksaliplatyną należy natychmiast przerwać.¹⁸

Postępowanie w przypadku powikłań trawiennych i hematologicznych

Pacjenci powinni być odpowiednio poinformowani o ryzyku wystąpienia biegunki, wymiotów, zapalenia błon śluzowych lub zapalenia jamy ustnej oraz neutropenii po podaniu oksaliplatyny i/lub 5-fluorouracylu. W razie wystąpienia tych objawów należy natychmiast zgłosić się do lekarza prowadzącego w celu podjęcia odpowiedniego leczenia.¹⁹

W przypadku zapalenia błon śluzowych i/lub zapalenia jamy ustnej z lub bez neutropenii, kolejny cykl leczenia należy przełożyć do czasu ustąpienia objawów do stopnia 1. lub niższego i/lub zwiększenia liczby neutrofili do ≥1,5 x 10⁹/l.²⁰

Podczas stosowania oksaliplatyny w skojarzeniu z 5-fluorouracylem (z kwasem folinowym lub bez), w przypadku wystąpienia toksyczności związanej z podawaniem 5-fluorouracylu, należy przestrzegać standardowych zasad dotyczących dostosowywania dawki.²¹

W przypadku wystąpienia ciężkich powikłań, takich jak:²²

• biegunka stopnia 4.
• neutropenia stopnia 3. do 4. (liczba neutrofili <1,0 × 10⁹/l)
• gorączka neutropeniczna (gorączka nieznanego pochodzenia bez udokumentowanej klinicznie lub mikrobiologicznie infekcji z bezwzględną liczbą neutrofili <1,0 x 10⁹/l, temperatura >38,3°C lub utrzymująca się temperatura > 38°C przez ponad godzinę)
• małopłytkowość stopnia 3. do 4. (liczba płytek krwi <50 × 10⁹/l)

należy zmniejszyć dawkę oksaliplatyny z 85 do 65 mg/m² pc. (w leczeniu raka z przerzutami) lub 75 mg/m² pc. (w leczeniu wspomagającym), a ponadto, należy odpowiednio zmniejszyć dawkę 5-fluorouracylu.

Toksyczność płucna

W przypadku wystąpienia niewyjaśnionych objawów ze strony układu oddechowego, takich jak kaszel bez wydzieliny, duszność, trzeszczenia lub nacieki w płucach w badaniu radiologicznym, należy przerwać podawanie oksaliplatyny do czasu przeprowadzenia dalszych badań płuc, które wykluczą obecność choroby śródmiąższowej płuc.²³

Zaburzenia krwi

Zespół hemolityczno-mocznicowy (HUS) jest zagrażającym życiu działaniem niepożądanym. Oksaliplatynę należy odstawić po wystąpieniu pierwszych objawów niedokrwistości hemolitycznej typu mikroangiopatii, takich jak:²⁴

• szybko spadające stężenie hemoglobiny z towarzyszącą małopłytkowością
• zwiększenie stężenia bilirubiny i kreatyniny w surowicy
• wzrost azotu mocznikowego lub LDH we krwi

Niewydolność nerek w przebiegu HUS może być nieodwracalna nawet po przerwaniu leczenia i może wymagać zastosowania dializy.

Podczas leczenia oksaliplatyną zgłaszano przypadki rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC), w tym zakończone zgonem. W przypadku wystąpienia DIC, podawanie oksaliplatyny należy przerwać i zastosować odpowiednie leczenie. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami predysponującymi do wystąpienia DIC, takimi jak infekcje czy posocznica.²⁵

Wydłużenie odstępu QT

Wydłużenie odstępu QT może prowadzić do zwiększenia ryzyka wystąpienia komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym zaburzeń typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do zgonu. Z tego powodu zalecane jest regularne kontrolowanie długości odstępu QT zarówno przed, jak i po podaniu oksaliplatyny.²⁶

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów:²⁷

• z wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie lub ze skłonnością do takiego wydłużenia
• przyjmujących leki wydłużające odstęp QT
• z zaburzeniami elektrolitowymi, takimi jak hipokaliemia, hipokalcemia lub hipomagnezemia

W razie stwierdzenia wydłużenia odstępu QT, stosowanie oksaliplatyny należy przerwać.

Rabdomioliza

U pacjentów leczonych oksaliplatyną zgłaszano przypadki rabdomiolizy, w tym zakończone zgonem. W przypadku wystąpienia bólu mięśni i obrzęku z jednoczesnym osłabieniem, gorączką lub przyciemnieniem moczu, leczenie oksaliplatyną należy przerwać. Jeśli zostanie potwierdzona rabdomioliza, należy podjąć odpowiednie działania.²⁸ Zaleca się zachowanie ostrożności w przypadku jednoczesnego stosowania oksaliplatyny i produktów leczniczych związanych z wystąpieniem rabdomiolizy.²⁹

Wrzody żołądkowo-jelitowe

Leczenie oksaliplatyną może powodować wrzody żołądkowo-jelitowe i potencjalne powikłania takie jak krwotok z wrzodów w dwunastnicy i perforację, które mogą prowadzić do zgonu. W przypadku zdiagnozowania wrzodów żołądkowo-jelitowych należy przerwać leczenie oksaliplatyną i podjąć odpowiednie działania terapeutyczne.³⁰

Immunosupresja i zakażenia

Podawanie szczepionek zawierających żywe lub żywe atenuowane drobnoustroje u pacjentów z obniżoną odpornością w wyniku stosowania chemioterapeutyków może prowadzić do ciężkich lub śmiertelnych zakażeń. Należy unikać podawania żywych szczepionek pacjentom otrzymującym oksaliplatynę.³¹ Szczepionki inaktywowane mogą być podawane, jednak odpowiedź immunologiczna na takie szczepionki może być osłabiona.³²

Wpływ na wątrobę

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowych wyników testów czynnościowych wątroby albo nadciśnienia wrotnego, które nie wynikają z obecności przerzutów do wątroby, należy rozważyć możliwość występowania bardzo rzadkich przypadków zaburzeń naczyniowych wątroby wywołanych stosowaniem leku.³³

Antykoncepcja i płodność

Ze względu na potencjalne działanie genotoksyczne oksaliplatyny, konieczne jest stosowanie odpowiedniej metody antykoncepcji w trakcie leczenia i po jego zakończeniu. Jako środek zapobiegawczy zaleca się:³⁴

• kontynuowanie antykoncepcji przez 15 miesięcy po zaprzestaniu leczenia u kobiet w wieku rozrodczym
• kontynuowanie antykoncepcji przez 12 miesięcy po zakończeniu leczenia u mężczyzn

Ze względu na możliwy wpływ oksaliplatyny na płodność, mężczyźni powinni przed rozpoczęciem leczenia zasięgnąć porady dotyczącej przechowywania nasienia, gdyż oksaliplatyna może mieć nieodwracalny wpływ na płodność.³⁵

Inne ostrzeżenia

Należy pamiętać, że krwotok otrzewnowy może wystąpić, gdy oksaliplatyna jest podawana drogą dootrzewnową (nie jest to zarejestrowana droga podania).³⁶