Działania niepożądane leku Octanine F 500

Octanine F 500 jako produkt leczniczy zawierający ludzki IX czynnik krzepnięcia krwi stosowany w leczeniu hemofilii B może wywoływać szereg działań niepożądanych, które personel medyczny powinien dokładnie monitorować. Profil bezpieczeństwa tego produktu obejmuje różnorodne reakcje, od łagodnych objawów miejscowych po potencjalnie zagrażające życiu powikłania systemowe.¹

Profil bezpieczeństwa

Podczas terapii produktem Octanine F 500 obserwowano rzadko występujące reakcje nadwrażliwości lub reakcje alergiczne. Mogą one manifestować się różnorodnymi objawami klinicznymi, takimi jak: obrzęk naczynioruchowy, uczucie pieczenia i parzącego bólu w miejscu podania, dreszcze, zaczerwienienie, uogólniona pokrzywka, ból głowy, wysypka, spadek ciśnienia tętniczego, letarg, nudności, niepokój, tachykardia, uczucie ucisku w klatce piersiowej, uczucie mrowienia, wymioty oraz świszczący oddech. W niektórych przypadkach reakcje te mogą prowadzić do ciężkiej reakcji anafilaktycznej, która czasowo koreluje z rozwojem inhibitorów czynnika IX.²

W piśmiennictwie opisywano przypadki zespołu nerczycowego występującego jako następstwo prób indukcji tolerancji immunologicznej u pacjentów z hemofilią B, u których stwierdzono obecność inhibitorów czynnika IX oraz reakcje alergiczne w wywiadzie. W rzadkich przypadkach obserwowano również gorączkę jako działanie niepożądane.³

Powstawanie inhibitorów czynnika IX

Istotnym ryzykiem podczas terapii hemofilii B jest rozwój przeciwciał neutralizujących (inhibitorów) przeciwko czynnikowi IX. Pojawienie się inhibitorów manifestuje się klinicznie zmniejszoną odpowiedzią na leczenie. W takich przypadkach konieczny jest kontakt ze specjalistycznym ośrodkiem leczenia hemofilii w celu modyfikacji terapii.⁴

Warto zauważyć, że w badaniu klinicznym z udziałem 25 dzieci z hemofilią B, wśród których było 6 pacjentów wcześniej nieleczonych, z medianą dni leczenia produktem OCTANINE F wynoszącą 38 (przedział 8–90), nie zaobserwowano powstawania inhibitorów. Wyjściowy poziom inhibitora u wszystkich uczestników był poniżej 0,4 BU.⁵

Powikłania zakrzepowo-zatorowe

Stosowanie produktów zawierających czynnik IX wiąże się z potencjalnym ryzykiem wystąpienia powikłań zakrzepowo-zatorowych. Ryzyko to jest wyższe w przypadku produktów o niskiej czystości. W piśmiennictwie opisywano przypadki zawału mięśnia sercowego, zespołu rozsianego wykrzepiania śródnaczyniowego, zakrzepicy żylnej oraz zatorowości płucnej związane ze stosowaniem preparatów czynnika IX o niskiej czystości. Natomiast OCTANINE F 500, jako produkt o wysokiej czystości, rzadko powoduje tego typu powikłania.⁶

Szczegółowa lista działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych zgłaszanych w związku ze stosowaniem produktu Octanine F 500. Działania niepożądane sklasyfikowano według układów i narządów zgodnie z terminologią MedDRA oraz ich częstością występowania.⁷

* Termin MedDRA najniższej kategorii (ang. lowest level term, LLT)

Małopłytkowość zależna od heparyny

Ze względu na zawartość heparyny w produkcie leczniczym OCTANINE F 500, rzadko obserwowano związany z alergią spadek liczby płytek krwi poniżej 100 000/μl lub o 50% w stosunku do wartości wyjściowej (małopłytkowość typu II). U pacjentów bez wcześniejszej nadwrażliwości na heparynę spadek liczby płytek krwi może pojawić się pomiędzy 6 a 14 dniem od rozpoczęcia leczenia. Natomiast u pacjentów z wcześniejszą nadwrażliwością na heparynę, spadek ten może wystąpić już po kilku godzinach od rozpoczęcia terapii.⁸

Głęboki spadek liczby płytek krwi może powodować lub wynikać z poważnych powikłań takich jak:⁹

• Zakrzepica tętnicza i żylna – tworzenie się skrzeplin w różnych naczyniach
• Zakrzepica z zatorowością – oderwanie skrzepliny i przemieszczenie do naczyń płucnych
• Ciężkie zaburzenia krzepnięcia (koagulopatia ze zużycia) – zespół DIC
• Martwica skóry w miejscu wstrzyknięcia – obumarcie tkanki skórnej
• Krwawienia punkcikowate (petocje) – drobne wybroczyny podskórne
• Plamica – większe wylewy krwawe
• Smoliste stolce – świadczące o krwawieniu z przewodu pokarmowego

W przypadku pojawienia się swoistej reakcji alergicznej, wstrzykiwanie OCTANINE F 500 należy natychmiast przerwać. Pacjenta należy poinformować o konieczności unikania w przyszłości wszystkich produktów leczniczych zawierających heparynę. Ze względu na to rzadkie, ale poważne powikłanie, zaleca się regularne monitorowanie liczby płytek krwi u pacjentów, szczególnie w początkowej fazie leczenia.¹⁰

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Na podstawie dostępnych danych klinicznych częstość, typ i ciężkość działań niepożądanych obserwowanych u dzieci jest porównywalna z profilem bezpieczeństwa u pacjentów dorosłych. Nie stwierdzono specyficznych działań niepożądanych występujących wyłącznie w populacji pediatrycznej.¹¹

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego OCTANINE F 500 do obrotu, istotne znaczenie ma bieżące zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹²

Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:¹³

• Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
• Al. Jerozolimskie 181C
• 02-222 Warszawa
• Tel.: +48 22 49 21 301
• Faks: +48 22 49 21 309
• e-mail: [email protected]

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za produkt leczniczy OCTANINE F 500.¹⁴