Interakcje leku
Nonpres Duo 25 mg + 40 mg

Produkt leczniczy Eplexemid zawiera eplerenon oraz furosemid, które wykazują liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Eplerenon zwiększa ryzyko hiperkaliemii, zwłaszcza w połączeniu z lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas, inhibitorami ACE, AIIRA, cyklosporyną, takrolimusem oraz trimetoprimem, co wymaga ścisłego monitorowania stężenia potasu i czynności nerek. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) mogą zwiększać ekspozycję na eplerenon nawet o 441%, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania, natomiast umiarkowane inhibitory (np. erytromycyna, amiodaron) podnoszą AUC eplerenonu o 98-187%, wskazując na konieczność ograniczenia dawki do 25 mg/dobę. Furosemid natomiast może powodować hipokaliemię i hipomagnezemię, nasilając toksyczność glikozydów nasercowych i leków wydłużających QT, a także osłabiać działanie moczopędne pod wpływem NLPZ. Interakcje z lekami przeciwpsychotycznymi, przeciwarytmicznymi i antybiotykami (aminoglikozydy) zwiększają ryzyko kardiotoksyczności i nefrotoksyczności, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania. Alkohol potęguje działanie hipotensyjne i ryzyko hipowolemii oraz zaburzeń rytmu serca, dlatego jego spożycie powinno być ograniczone lub wyeliminowane.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Produktu leczniczy Eplexemid zawiera dwie substancje czynne – eplerenon oraz furosemid, które wykazują liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z innymi lekami. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis interakcji związanych z każdą z substancji czynnych oraz ich znaczenie kliniczne.1

Interakcje związane z eplerenonem

Interakcje farmakodynamiczne eplerenonu mogą prowadzić do klinicznie istotnych efektów, szczególnie w zakresie równowagi elektrolitowej i ciśnienia tętniczego:2

  • Leki moczopędne oszczędzające potas i preparaty potasu – nie należy łączyć z eplerenonem ze względu na zwiększone ryzyko hiperkaliemii. Leki te mogą również nasilać działanie leków przeciwnadciśnieniowych i innych leków moczopędnych.3
  • Inhibitory ACE, AIIRA – jednoczesne stosowanie z eplerenonem zwiększa ryzyko hiperkaliemii. Konieczne jest dokładne monitorowanie stężenia potasu w osoczu oraz czynności nerek, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek oraz osób w podeszłym wieku. Nie zaleca się terapii trójlekowej: inhibitor ACE, AIIRA i eplerenon.4
  • Lit – pomimo braku badań interakcji eplerenonu z litem, opisywano toksyczne działanie litu przy jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych i inhibitorów ACE. Należy unikać tej kombinacji lub ściśle monitorować stężenie litu w przypadku konieczności takiego leczenia.5
  • Cyklosporyna, takrolimus – mogą zaburzać czynność nerek i zwiększać ryzyko hiperkaliemii. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania z eplerenonem lub dokładne monitorowanie stężenia potasu i czynności nerek.6
  • Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – u pacjentów z grupy ryzyka (osoby starsze, odwodnione, stosujące leki moczopędne, z zaburzeniami czynności nerek) może wystąpić ostra niewydolność nerek z powodu zmniejszonej filtracji kłębuszkowej. Ponadto może dojść do osłabienia działania przeciwnadciśnieniowego. Zaleca się nawodnienie pacjenta i regularne monitorowanie czynności nerek.7
  • Trimetoprim – zwiększa ryzyko hiperkaliemii przy jednoczesnym stosowaniu z eplerenonem. Konieczne jest monitorowanie stężenia potasu i czynności nerek.8
  • Alfa-1-adrenolityki (prazosyna, alfuzosyna) – możliwe nasilenie działania hipotensyjnego i ryzyko niedociśnienia ortostatycznego. Zaleca się kontrolę kliniczną.9
  • Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki, amifostyna, baklofen – mogą nasilać działanie przeciwnadciśnieniowe i zwiększać ryzyko niedociśnienia ortostatycznego.10
  • Glikokortykosteroidy, tetrakozaktyd – mogą osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe eplerenonu poprzez zatrzymanie sodu i wody.11

Interakcje farmakokinetyczne eplerenonu obejmują:12

  • Digoksyna – jednoczesne stosowanie eplerenonu zwiększa ekspozycję na digoksynę (AUC) o 16%. Zaleca się ostrożność przy dawkach digoksyny bliskich górnej granicy przedziału terapeutycznego.13
  • Warfaryna – brak istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych, ale zaleca się ostrożność przy dawkach bliskich górnej granicy przedziału terapeutycznego.14
  • Substraty CYP3A4 (midazolam, cyzapryd) – badania nie wykazały istotnych interakcji.15
  • Inhibitory CYP3A4:
    • Silne inhibitory (ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, nelfinawir, klarytromycyna, telitromycyna, nefazodon) – mogą znacząco zwiększać ekspozycję na eplerenon (np. ketokonazol zwiększa AUC eplerenonu o 441%). Jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane.16
    • Słabe lub umiarkowane inhibitory (erytromycyna, sakwinawir, amiodaron, diltiazem, werapamil, flukonazol) – zwiększenie AUC eplerenonu od 98% do 187%. Dawka eplerenonu nie powinna przekraczać 25 mg na dobę.17
  • Induktory CYP3A4 (np. ziele dziurawca, ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital) – mogą zmniejszać ekspozycję na eplerenon, co może ograniczać jego skuteczność. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania silnych induktorów CYP3A4.18
  • Leki zobojętniające – nie oczekuje się istotnych interakcji.19

Interakcje związane z furosemidem

Furosemid wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, które mogą wymagać dostosowania dawkowania lub szczególnej uwagi klinicznej:20

  • Leki wpływające na równowagę elektrolitowązaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hipomagnezemia) wywołane furosemidem mogą zwiększać toksyczność niektórych leków, szczególnie glikozydów nasercowych i leków wydłużających odstęp QT.21
  • Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – leki takie jak indometacyna czy ketorolak mogą osłabiać działanie moczopędne furosemidu.22
  • Glikozydy nasercowe – hipokaliemia i zaburzenia elektrolitowe wywołane furosemidem mogą nasilać kardiotoksyczność glikozydów nasercowych.23
  • Leki wydłużające odstęp QT (np. terfenadyna, niektóre leki przeciwarytmiczne klasy I i III) – zwiększone ryzyko toksyczności w obecności zaburzeń równowagi elektrolitowej.24
  • Leki przeciwnadciśnieniowe – furosemid może nasilać działanie hipotensyjne innych leków. Szczególnie ostrożnie należy stosować furosemid z inhibitorami ACE lub antagonistami receptora angiotensyny II, gdyż może to prowadzić do znacznego obniżenia ciśnienia. Zaleca się zaprzestanie stosowania furosemidu lub zmniejszenie jego dawki przed rozpoczęciem terapii tymi lekami.25
  • Leki przeciwpsychotyczne – hipokaliemia wywołana furosemidem zwiększa ryzyko kardiotoksyczności. Szczególną ostrożność należy zachować podczas jednoczesnego stosowania pimozydu, amisulprydu, sertindolu lub fenotiazyn. W przypadku rysperydonu należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego.26
  • Leki przeciwarytmiczne (amiodaron, dyzopiramid, flekanid, sotalol) – zwiększone ryzyko kardiotoksyczności z powodu hipokaliemii. Furosemid może antagonizować działanie lidokainy, tokainidu lub meksyletyny.27
  • Antybiotyki – furosemid może nasilać nefrotoksyczność antybiotyków (aminoglikozydów, cefalosporyn) oraz ototoksyczność aminoglikozydów, polimyksyn i wankomycyny. Może również zmniejszać stężenie wankomycyny w surowicy po operacjach kardiochirurgicznych.28
  • Lit – podobnie jak inne leki moczopędne, furosemid może zwiększać stężenie litu w surowicy, co prowadzi do zwiększonej toksyczności. Konieczne jest monitorowanie stężenia litu i dostosowanie dawki.29
  • Salicylany – furosemid może nasilać działanie salicylanów. U pacjentów otrzymujących duże dawki salicylanów i furosemid jednocześnie może wystąpić toksyczne działanie salicylanów.30
  • Sukralfat – należy zachować dwugodzinną przerwę między doustnym podaniem furosemidu i sukralfatu, ponieważ sukralfat zmniejsza wchłanianie furosemidu z jelit.31
  • Cisplatyna – ryzyko działania ototoksycznego, a także możliwość nasilenia nefrotoksyczności cisplatyny, jeśli furosemid nie jest podawany w małych dawkach i przy dodatnim bilansie płynów.32

Interakcje z alkoholem

Alkohol może znacząco wpływać na działanie produktu leczniczego Eplexemid. Podczas jednoczesnego stosowania alkoholu i furosemidu obserwuje się nasilenie działania hipotensyjnego, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka niedociśnienia ortostatycznego, zawrotów głowy, a nawet omdleń.33

Ze względu na potencjalne zaburzenia elektrolitowe (szczególnie hipokaliemię) wywoływane przez furosemid, spożywanie alkoholu może dodatkowo potęgować ryzyko zaburzeń rytmu serca. Ponadto, alkohol może nasilać odwadniający efekt furosemidu, zwiększając ryzyko hipowolemii.

Interakcja eplerenonu z alkoholem nie jest dobrze udokumentowana, ale należy zachować ostrożność, ponieważ oba składniki leku Eplexemid mogą powodować addytywne działanie hipotensyjne przy jednoczesnym spożyciu alkoholu.

Zalecenia dotyczące spożycia alkoholu:

  • Pacjentom stosującym produkt Eplexemid zaleca się unikanie spożywania alkoholu lub znaczne ograniczenie jego ilości
  • Należy poinformować pacjentów o zwiększonym ryzyku zawrotów głowy i omdleń, szczególnie przy zmianie pozycji ciała na stojącą
  • W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, spożycie alkoholu podczas terapii produktem Eplexemid jest szczególnie przeciwwskazane

Tabela najważniejszych interakcji leku Eplexemid

Grupa leków/lek Opis interakcji Poziom ważności interakcji
Leki moczopędne oszczędzające potas, preparaty potasu Znacznie zwiększone ryzyko hiperkaliemii Wysoki (przeciwwskazane)
Inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II (AIIRA) Zwiększone ryzyko hiperkaliemii oraz nasilone działanie hipotensyjne, ryzyko ostrej niewydolności nerek Wysoki (konieczne monitorowanie)
Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, nelfinawir, klarytromycyna, telitromycyna, nefazodon) Znaczne zwiększenie stężenia eplerenonu w osoczu (do 441%) Wysoki (przeciwwskazane)
Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, sakwinawir, amiodaron, diltiazem, werapamil, flukonazol) Zwiększenie stężenia eplerenonu w osoczu o 98-187% Wysoki (konieczne dostosowanie dawki)
Lit Zwiększone ryzyko toksyczności litu Wysoki (konieczne monitorowanie)
Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) Ryzyko ostrej niewydolności nerek, osłabienie działania przeciwnadciśnieniowego i moczopędnego Wysoki (konieczne monitorowanie)
Aminoglikozydy, inne leki ototoksyczne Zwiększone ryzyko ototoksyczności i nefrotoksyczności Wysoki (konieczne monitorowanie)
Glikozydy nasercowe Zwiększone ryzyko arytmii z powodu hipokaliemii Wysoki (konieczne monitorowanie)
Leki przeciwpsychotyczne (pimozyd, amisulpryd, sertindol) Zwiększone ryzyko komorowych zaburzeń rytmu serca z powodu hipokaliemii Wysoki (niektóre przeciwwskazane)
Leki przeciwarytmiczne (amiodaron, dyzopiramid, flekanid, sotalol) Zwiększone ryzyko kardiotoksyczności wskutek hipokaliemii Wysoki (konieczne monitorowanie)
Cyklosporyna, takrolimus Zwiększone ryzyko hiperkaliemii i nefrotoksyczności Wysoki (zalecane unikanie)
Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, ziele dziurawca) Zmniejszenie skuteczności eplerenonu Średni (nie zalecane)
Alkohol Nasilone działanie hipotensyjne, zwiększone ryzyko odwodnienia i elektolitów Średni (zalecane unikanie)
Sukralfat Zmniejszone wchłanianie furosemidu Średni (konieczne zachowanie odstępu 2 godzin)
Trimetoprim Zwiększone ryzyko hiperkaliemii Średni (konieczne monitorowanie)
Digoksyna Zwiększenie ekspozycji na digoksynę o 16% Niski (zachować ostrożność)
Warfaryna Brak istotnych interakcji farmakokinetycznych Niski (zachować ostrożność)

Praktyczne zalecenia dotyczące interakcji

Ze względu na złożone interakcje produktu Eplexemid, zaleca się przestrzeganie następujących zasad:34

  1. Regularne monitorowanie stężenia elektrolitów, szczególnie potasu, u pacjentów stosujących leki z grupy wysokiego ryzyka interakcji
  2. Monitorowanie ciśnienia tętniczego przy rozpoczynaniu leczenia i przy każdej zmianie dawki
  3. Kontrola czynności nerek, zwłaszcza u pacjentów z grupy ryzyka (osoby starsze, z uprzednio występującymi zaburzeniami czynności nerek)
  4. Unikanie jednoczesnego stosowania leków, które są przeciwwskazane (silne inhibitory CYP3A4, leki moczopędne oszczędzające potas, preparaty potasu)
  5. Dostosowanie dawek leków w przypadku interakcji o średnim lub niskim poziomie ryzyka
  6. Odstęp czasowy między podawaniem sukralfatu i furosemidu – co najmniej 2 godziny
  7. Ograniczenie lub unikanie spożywania alkoholu podczas terapii

W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania produktu Eplexemid z innymi lekami, które wchodzą z nim w interakcje, należy zawsze rozważyć stosunek korzyści do ryzyka i odpowiednio dostosować dawkowanie pod kontrolą parametrów klinicznych i laboratoryjnych.35

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl