Specjalne ostrzeżenia
Nonpres Duo

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Eplexemid

Eplexemid, jako produkt leczniczy zawierający eplerenon i furosemid, wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania ze względu na mechanizmy działania obu substancji czynnych oraz możliwe działania niepożądane. Poniżej przedstawiono najważniejsze ostrzeżenia i środki ostrożności, które należy wziąć pod uwagę podczas leczenia pacjentów tym preparatem.¹

Ryzyko hiperkaliemii związane z eplerenonem

Podczas stosowania eplerenonu może wystąpić hiperkaliemia ze względu na jego mechanizm działania. Konieczne jest monitorowanie stężenia potasu w surowicy u wszystkich pacjentów na początku leczenia oraz po każdej zmianie dawki. W trakcie dalszego leczenia okresowe monitorowanie stężenia potasu jest szczególnie zalecane u:²

• pacjentów w podeszłym wieku
• pacjentów z niewydolnością nerek
• pacjentów z cukrzycą

Nie zaleca się stosowania preparatów potasu po rozpoczęciu leczenia eplerenonem ze względu na zwiększone ryzyko hiperkaliemii. Badania wykazały, że zmniejszenie dawki eplerenonu może obniżyć stężenie potasu w surowicy. Warto zauważyć, że jednoczesne stosowanie eplerenonu z furosemidem w preparacie Eplexemid może kompensować zwiększenie stężenia potasu w surowicy, ponieważ furosemid ma potencjał do obniżania stężenia potasu w surowicy.³

Należy pamiętać, że ryzyko hiperkaliemii może być zwiększone u pacjentów otrzymujących inhibitor ACE i/lub AIIRA. Nie należy stosować eplerenonu jednocześnie z inhibitorem ACE i AIIRA.⁴

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, w tym z mikroalbuminurią w przebiegu cukrzycy, należy regularnie monitorować stężenie potasu. Ryzyko hiperkaliemii zwiększa się wraz ze zmniejszeniem wydolności nerek. Dane z badania EPHESUS (Eplerenone Post-acute Myocardial Infarction Heart Failure Efficacy and Survival Study) dotyczące chorych z cukrzycą typu 2 i mikroalbuminurią są ograniczone, jednak zaobserwowano zwiększoną częstość występowania hiperkaliemii w tej grupie pacjentów. Dlatego pacjenci ci powinni być leczeni z zachowaniem szczególnej ostrożności.⁵

Warto podkreślić, że eplerenon nie jest eliminowany przez hemodializę.⁶

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością wątroby (klasa A i B w skali Child-Pugh) nie zaobserwowano zwiększenia stężenia potasu w surowicy powyżej 5,5 mmol/l. Mimo to, należy kontrolować stężenie elektrolitów u tych pacjentów. Stosowanie eplerenonu u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby nie było badane i jest przeciwwskazane.⁷

Interakcje lekowe związane z eplerenonem

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania eplerenonu z silnymi induktorami CYP3A4. Należy unikać stosowania litu, cyklosporyny i takrolimusu podczas leczenia eplerenonem.⁸

Szczególne środki ostrożności związane z furosemidem

Bardzo dokładna kontrola lub zmniejszenie dawki leku Eplexemid jest wymagane w przypadku:⁹

• Pacjentów w podeszłym wieku – ze względu na szczególną podatność na działania niepożądane zaleca się mniejszą dawkę początkową¹⁰
• Trudności z oddawaniem moczu – w tym na skutek rozrostu gruczołu krokowego (zwiększone ryzyko zatrzymania moczu). U pacjentów z częściową niedrożnością dróg moczowych należy rozważyć stosowanie mniejszej dawki oraz bardzo dokładnie kontrolować ich stan¹¹
• Cukrzycy – furosemid może ujawnić cukrzycę utajoną lub zwiększyć zapotrzebowanie na insulinę u pacjentów z cukrzycą. Należy zaprzestać stosowania furosemidu przed badaniem tolerancji glukozy¹²
• Ciąży¹³
• Dny moczanowej – stężenie kwasu moczowego w surowicy zwiększa się podczas leczenia furosemidem, co może powodować czasami ostry napad dny moczanowej¹⁴
• Zespołu wątrobowo-nerkowego¹⁵
• Zaburzeń czynności nerek – wymagana jest dokładna kontrola pacjenta¹⁶
• Zaburzeń czynności wątroby – wymagana jest dokładna kontrola pacjenta¹⁷
• Choroby nadnerczy – wymagana jest dokładna kontrola pacjenta¹⁸
• Hipoproteinemii, np. związanej z zespołem nerczycowym – działanie furosemidu może być osłabione, a jego ototoksyczność nasilona. Dawkę należy dostosowywać ostrożnie¹⁹
• Ostrej hiperkalcemii – odwodnienie na skutek wymiotów i diurezy – należy skorygować przed podaniem furosemidu²⁰
• Leczenia hiperkalcemii dużymi dawkami furosemidu – ponieważ powoduje to zaburzenia wodno-elektrolitowe, należy uzupełnić niedobory płynów i elektrolitów²¹
• Pacjentów zagrożonych znacznym obniżeniem ciśnienia tętniczego²²
• Objawowego niedociśnienia prowadzącego do wystąpienia zawrotów głowy, omdlenia lub utraty przytomności – może ono wystąpić u pacjentów leczonych furosemidem, szczególnie u osób w podeszłym wieku, pacjentów przyjmujących inne leki, które mogą wywoływać niedociśnienie tętnicze oraz u pacjentów z innymi schorzeniami mogącymi przyczyniać się do niedociśnienia²³

Stany wymagające wyrównania przed rozpoczęciem stosowania leku Eplexemid

Przed rozpoczęciem leczenia należy wyrównać następujące stany:²⁴

• niedociśnienie
• hipowolemia
• ciężkie zaburzenia elektrolitowe – szczególnie hipokaliemia, hiponatremia i zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej

Sytuacje, w których stosowanie leku Eplexemid nie jest zalecane

U pacjentów z dużym ryzykiem nefropatii wywołanej podaniem kontrastu nie należy stosować furosemidu w celu wywołania diurezy, mającej zapobiec nefropatii indukowanej kontrastem.²⁵

Interakcje lekowe związane z furosemidem

Należy unikać jednoczesnego stosowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Jeśli nie jest to możliwe, działanie moczopędne furosemidu może ulec osłabieniu.²⁶

W przypadku inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II może wystąpić ciężkie niedociśnienie. Dawkę furosemidu należy zmniejszyć lub zaprzestać jego stosowania (3 dni) przed rozpoczęciem podawania lub zwiększeniem dawki tych leków.²⁷

Monitorowanie parametrów laboratoryjnych

Podczas stosowania leku Eplexemid konieczne jest monitorowanie następujących parametrów:²⁸

• Stężenie sodu w surowicy: Szczególnie u osób w podeszłym wieku lub podatnych na niedobory elektrolitów.²⁹
• Stężenie potasu w surowicy: Należy rozważyć możliwość wystąpienia hipokaliemii, szczególnie u pacjentów z marskością wątroby, pacjentów przyjmujących jednocześnie kortykosteroidy, osób z niezbilansowaną dietą oraz osób, które nadużywają środków przeczyszczających. Regularna kontrola stężenia potasu jest niezbędna i może być konieczna suplementacja potasu, zwłaszcza u pacjentów otrzymujących większe dawki furosemidu oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Jest to szczególnie istotne w przypadku jednoczesnego stosowania z digoksyną, ponieważ niedobór potasu może powodować nasilenie objawów zatrucia glikozydami naparstnicy.³⁰
• Równowaga elektrolitowa: Warto podkreślić, że o ile furosemid to silny diuretyk pętlowy, który hamuje system transportu przez błonę komórkową jonów sodu, potasu, i chloru, prowadząc do resorpcji jonów sodu w nefronach dystalnych w miejsce wydalonych jonów potasu i w konsekwencji hipokaliemii, to eplerenon, jako diuretyk oszczędzający potas, zapobiega resorpcji jonów sodu i w konsekwencji utracie jonów potasu w kanalikach dystalnych lub zbiorczych nefronu. Stosowanie furosemidu w monoterapii może prowadzić do hipokaliemii, jednak w skojarzeniu z eplerenonem, działanie to może być złagodzone.³¹
• Czynność nerek: W pierwszych kilku miesiącach leczenia należy często oznaczać stężenie azotu mocznikowego we krwi, a następnie okresowo. W przypadku leczenia długotrwałego i/lub stosowania dużej dawki furosemidu należy regularnie oznaczać stężenia azotu mocznikowego we krwi. Nasilona diureza może powodować odwracalne zaburzenia czynności nerek u pacjentów z osłabioną czynnością nerek. U takich pacjentów konieczne jest przyjmowanie odpowiedniej ilości płynów. Podczas leczenia zwiększa się stężenie kreatyniny i mocznika w surowicy.³²
• Stężenie glukozy: Ze względu na niekorzystny wpływ na metabolizm węglowodanów – możliwe zaostrzenie istniejącej nietolerancji węglowodanów lub cukrzycy, należy kontrolować stężenie glukozy we krwi.³³
• Stężenie pozostałych elektrolitów: Pacjenci z niewydolnością wątroby/alkoholową marskością wątroby są szczególnie narażeni na wystąpienie hipomagnezemii (jak również hipokaliemii). Podczas długotrwałego leczenia, szczególnie w przypadku podawania dużych dawek, należy regularnie oznaczać stężenie magnezu, wapnia, chlorków, wodorowęglanów i kwasu moczowego.³⁴

Monitorowanie stanu klinicznego pacjenta

Podczas leczenia lekiem Eplexemid należy regularnie monitorować stan kliniczny pacjenta w kierunku:³⁵

• Zaburzeń morfologii krwi – w przypadku dyskrazji krwi należy natychmiast przerwać stosowanie furosemidu
• Uszkodzenia wątroby
• Wystąpienia reakcji idiosynkratycznych

W trakcie leczenia może wystąpić wzrost stężenia cholesterolu i triglicerydów w osoczu, ale zazwyczaj stężenia te wracają do normy w ciągu 6 miesięcy od rozpoczęcia stosowania furosemidu.³⁶

Informacje dotyczące substancji pomocniczych

Lek Eplexemid zawiera laktozę. Produkt leczniczy nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą, dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.³⁷

Eplexemid zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w tabletce, co oznacza, że lek uznaje się za „wolny od sodu”.³⁸