Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Marelim 360 mg

Wpływ leku Marelim na płodność, ciążę i laktację

Poniższe informacje dotyczą stosowania leku Marelim (sodu mykofenolan) w tabletkach dojelitowych zawierających 180 mg lub 360 mg kwasu mykofenolowego u kobiet w wieku rozrodczym, kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz wpływu na płodność u obu płci. Informacje te są kluczowe dla lekarzy prowadzących terapię immunosupresyjną u pacjentów po przeszczepieniu narządu.¹

Kobiety w wieku rozrodczym

Podczas terapii mykofenolanem należy bezwzględnie unikać zajścia w ciążę. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować co najmniej jedną skuteczną metodę antykoncepcji przed rozpoczęciem terapii produktem Marelim, w trakcie jej trwania oraz przez 6 tygodni po jej zakończeniu. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy wybrana forma antykoncepcji polega na całkowitym powstrzymywaniu się od współżycia. Zaleca się jednoczesne stosowanie dwóch uzupełniających się metod antykoncepcyjnych dla zwiększenia skuteczności zapobiegania ciąży.²

Ciąża – przeciwwskazania

Stosowanie produktu leczniczego Marelim jest przeciwwskazane w okresie ciąży, chyba że nie istnieje alternatywna metoda leczenia zapobiegająca odrzuceniu przeszczepu. Aby wykluczyć niezamierzone przyjmowanie leku w trakcie ciąży, nie należy rozpoczynać terapii bez uzyskania od pacjentki ujemnego wyniku testu ciążowego.³

Informacje przekazywane pacjentkom

Kobiety w wieku rozrodczym rozpoczynające leczenie produktem Marelim muszą zostać szczegółowo poinformowane o:

• Zwiększonym ryzyku utraty ciąży
• Zwiększonym ryzyku wystąpienia wad wrodzonych u płodu

Lekarz musi udzielić pacjentce szczegółowych porad dotyczących metod zapobiegania i planowania ciąży.⁴

Procedura wykonywania testów ciążowych

Przed rozpoczęciem leczenia produktem Marelim każda kobieta w wieku rozrodczym musi uzyskać ujemny wynik dwóch testów ciążowych o czułości co najmniej 25 mIU/ml, wykonanych z surowicy lub moczu. Procedura wykonywania testów powinna przebiegać następująco:⁵

1. Pierwszy test należy wykonać przed rozpoczęciem leczenia
2. Drugi test powinien być przeprowadzony 8-10 dni po pierwszym
3. W przypadku przeszczepu od zmarłego dawcy, gdy nie jest możliwe wykonanie testów w zalecanych odstępach czasu, pierwszy test musi zostać wykonany bezpośrednio przed rozpoczęciem leczenia, a kolejny 8-10 dni później
4. Testy ciążowe należy powtarzać w zależności od wymogów klinicznych (np. po zgłoszeniu jakiejkolwiek przerwy w stosowaniu antykoncepcji)

Wyniki wszystkich testów ciążowych muszą być omówione z pacjentką. Pacjentki powinny otrzymać wyraźne zalecenie, aby w przypadku podejrzenia ciąży natychmiast skonsultowały się z lekarzem prowadzącym.⁶

Teratogenne działanie mykofenolanu

Mykofenolan jest substancją o silnym działaniu teratogennym na człowieka. Podawany w czasie ciąży znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia samoistnych poronień i wad wrodzonych. Dane kliniczne wskazują, że:⁷

Po wprowadzeniu leku do obrotu zaobserwowano wady wrodzone, w tym wady mnogie, u dzieci pacjentek narażonych na mykofenolan mofetylu w skojarzeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi podczas ciąży.⁸

Najczęściej zgłaszane wady wrodzone

Do najczęściej zgłaszanych wad wrodzonych po ekspozycji na mykofenolan należą:⁹

• Nieprawidłowości w obrębie ucha – nieprawidłowo uformowane lub brak ucha zewnętrznego, zarośnięcie przewodu słuchowego zewnętrznego (ucho środkowe)¹⁰
• Wady twarzy – rozszczep wargi, rozszczep podniebienia, małożuchwie i hiperteloryzm oczny (zwiększona odległość między oczodołami)¹¹
• Nieprawidłowości w obrębie oka – coloboma (rozszczep struktur oka)¹²
• Wrodzone wady serca – ubytki w przegrodzie międzyprzedsionkowej i międzykomorowej¹³
• Wady w obrębie palców – polidaktylia (nadliczbowe palce), syndaktylia (zrośnięcie palców)¹⁴
• Wady w obrębie tchawicy i przełyku – zarośnięcie przełyku¹⁵
• Wady układu nerwowego – rozszczep kręgosłupa¹⁶
• Nieprawidłowości nerek¹⁷

Ponadto odnotowano pojedyncze doniesienia o rzadszych wadach, takich jak: małoocze, wrodzona torbiel splotu naczyniówkowego, niewykształcenie przegrody przezroczystej oraz niewykształcenie nerwu węchowego.¹⁸

Badania przeprowadzone na zwierzętach potwierdzają szkodliwy wpływ mykofenolanu na reprodukcję.¹⁹

Informacje dla mężczyzn

Dostępne dane kliniczne nie wskazują na zwiększone ryzyko wad wrodzonych lub poronień po ekspozycji ojca na mykofenolan mofetylu. Należy jednak pamiętać, że kwas mykofenolowy (MPA) ma silne działanie teratogenne. Mimo że nie jest jasne, czy MPA przenika do nasienia, teoretyczne obliczenia bazujące na danych zwierzęcych wskazują, że maksymalna ilość, która mogłaby zostać przeniesiona do organizmu kobiety, jest bardzo niewielka, co czyni jej szkodliwe działanie mało prawdopodobnym.²⁰

W badaniach na zwierzętach mykofenolan wykazywał jedynie niewielkie działanie genotoksyczne w stężeniach przekraczających stężenia terapeutyczne u ludzi. Pomimo to, nie można całkowicie wykluczyć ryzyka genotoksycznego działania na komórki nasienia.²¹

Z tego względu zaleca się następujące środki ostrożności:

• Seksualnie aktywni mężczyźni lub ich partnerki powinni stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia mykofenolanem mofetylu i przez co najmniej 90 dni po zakończeniu terapii
• Mężczyźni w wieku reprodukcyjnym powinni zostać dokładnie poinformowani o potencjalnych zagrożeniach związanych z poczęciem dziecka i omówić te kwestie z wykwalifikowanym personelem medycznym

²²

Karmienie piersią

Ograniczone dostępne dane wskazują, że kwas mykofenolowy przenika do mleka ludzkiego. Ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych wywołanych przez kwas mykofenolowy u dzieci karmionych piersią, stosowanie produktu leczniczego Marelim jest przeciwwskazane u kobiet karmiących piersią.²³

Wpływ na płodność

Nie przeprowadzono specjalnych badań dotyczących wpływu produktu Marelim na płodność u ludzi. W badaniach na szczurach nie zaobserwowano niekorzystnego wpływu na płodność po podaniu dawek do 40 mg/kg u samców i 20 mg/kg u samic.²⁴