Interakcje leku
Kventiax 100 mg tabletki powlekane 100 mg
Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4, co determinuje jej liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, powodują 5-8-krotne zwiększenie AUC kwetiapiny, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Induktory enzymów wątrobowych (karbamazepina, fenytoina) znacząco zwiększają klirens kwetiapiny, redukując jej ekspozycję do około 13% wartości monoterapii, co może wymagać dostosowania dawki. Sok grejpfrutowy również podwyższa stężenie kwetiapiny przez inhibicję CYP3A4 i powinien być unikany. Tiorydazyna zwiększa klirens kwetiapiny o około 70%, co może wymagać korekty dawkowania. Farmakokinetyka kwetiapiny pozostaje niezmieniona podczas stosowania z lekami przeciwdepresyjnymi (imipramina, fluoksetyna), przeciwpsychotycznymi (rysyperydon, haloperydol) oraz cymetydyną.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje związane z układem enzymatycznym cytochromu P450
- Interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi i przeciwpsychotycznymi
- Interakcje z litem i walproinianem
- Interakcje z innymi lekami
- Interakcje kwetiapiny z alkoholem
- Tabela interakcji lekowych kwetiapiny
- epizod ciężkiej depresji w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego
- epizod maniakalny o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego
- schizofrenia
- zaburzenie afektywne dwubiegunowe
- zapobieganie nawrotom epizodu depresji u pacjenta z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym
- zapobieganie nawrotom epizodu maniakalnego u pacjenta z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Kwetiapina wywiera główne działanie na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania z innymi lekami o działaniu ośrodkowym oraz z alkoholem. Podobne środki ostrożności obowiązują u pacjentów przyjmujących leki wykazujące działanie przeciwcholinergiczne1.
Interakcje związane z układem enzymatycznym cytochromu P450
Cytochrom P450 (CYP) 3A4 jest głównym enzymem odpowiedzialnym za metabolizm kwetiapiny. Badania interakcji z ketokonazolem (silnym inhibitorem CYP 3A4) u zdrowych ochotników wykazały, że równoczesne podawanie kwetiapiny (25 mg) z tym lekiem powodowało 5-8-krotne zwiększenie AUC kwetiapiny. W związku z tym równoczesne stosowanie kwetiapiny z silnymi inhibitorami CYP 3A4 jest przeciwwskazane. Należy również unikać spożywania soku grejpfrutowego podczas terapii kwetiapiną2.
W przypadku induktorów enzymów wątrobowych, badania wykazały, że jednoczesne stosowanie karbamazepiny (lek indukujący enzymy wątrobowe) znacząco zwiększało klirens kwetiapiny, prowadząc do zmniejszenia ekspozycji układowej na kwetiapinę (mierzonej przez AUC) średnio do 13% ekspozycji występującej podczas monoterapii kwetiapiną. U niektórych pacjentów obserwowano jeszcze silniejsze obniżenie stężenia. Podobny efekt obserwowano przy jednoczesnym stosowaniu kwetiapiny i fenytoiny, gdzie klirens kwetiapiny zwiększał się o około 450%3.
U pacjentów otrzymujących induktory enzymów wątrobowych, rozpoczęcie terapii kwetiapiną powinno nastąpić tylko wtedy, gdy w opinii lekarza korzyści z zastosowania kwetiapiny przewyższają ryzyko wynikające z przerwania stosowania induktorów enzymów wątrobowych. Istotne jest, aby każda zmiana dawkowania induktora odbywała się stopniowo, a w razie potrzeby należy go zastąpić lekiem nieindukującym enzymów wątrobowych (np. walproinianem sodu)4.
Interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi i przeciwpsychotycznymi
Farmakokinetyka kwetiapiny nie ulega znaczącym zmianom podczas równoczesnego stosowania z lekami przeciwdepresyjnymi, takimi jak imipramina (inhibitor CYP 2D6) lub fluoksetyna (inhibitor CYP 3A4 oraz CYP 2D6)5.
W przypadku jednoczesnego stosowania z lekami przeciwpsychotycznymi, farmakokinetyka kwetiapiny pozostaje niezmieniona podczas podawania z rysperydonem lub haloperydolem. Natomiast równoczesne przyjmowanie kwetiapiny i tiorydazyny zwiększa klirens kwetiapiny o około 70%6.
Interakcje z litem i walproinianem
Farmakokinetyka litu nie ulega zmianie podczas jednoczesnego podawania z kwetiapiną. Niemniej jednak, w 6-tygodniowym, randomizowanym badaniu klinicznym soli litu i kwetiapiny w postaci farmaceutycznej o przedłużonym uwalnianiu versus placebo i kwetiapina o przedłużonym uwalnianiu, u pacjentów dorosłych z ostrym zespołem maniakalnym, w grupie przyjmującej sole litu łącznie z kwetiapiną odnotowano większą częstość zdarzeń związanych z zaburzeniem czynności układu pozapiramidowego (w szczególności drżenia), senności oraz zwiększenia masy ciała niż w grupie otrzymującej kwetiapinę z placebo7.
Farmakokinetyka walproinianu sodu i kwetiapiny nie zmienia się w stopniu klinicznie istotnym podczas jednoczesnego stosowania. Należy jednak zaznaczyć, że badania retrospektywne u dzieci i młodzieży, którzy otrzymywali kwas walproinowy, kwetiapinę lub oba leki jednocześnie, wykazały częstsze występowanie leukopenii i neutropenii w grupie otrzymującej kombinację leków niż u pacjentów stosujących monoterapię8.
Interakcje z innymi lekami
Farmakokinetyka kwetiapiny pozostaje niezmieniona podczas równoczesnego podawania z cymetydyną9.
Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania kwetiapiny z lekami:
- Powodującymi zaburzenia elektrolitowe
- Wydłużającymi odstęp QT
Połączenia takie mogą zwiększać ryzyko wystąpienia poważnych zaburzeń rytmu serca10.
W przypadku testów laboratoryjnych, zgłaszano przypadki fałszywie dodatnich wyników w badaniach immunoenzymatycznych na obecność metadonu i trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych u pacjentów przyjmujących kwetiapinę. W przypadku wątpliwych wyników zaleca się ich potwierdzenie odpowiednią metodą chromatograficzną11.
Interakcje kwetiapiny z alkoholem
Ze względu na główny mechanizm działania kwetiapiny na ośrodkowy układ nerwowy, alkohol może nasilać działanie ośrodkowe tego leku. Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii kwetiapiną może prowadzić do:
- Nasilonej sedacji – sumowanie efektów uspokajających obu substancji
- Osłabienia funkcji poznawczych – większe upośledzenie zdolności koncentracji i uwagi
- Zaburzeń koordynacji psychoruchowej – zwiększone ryzyko upadków i wypadków
- Nasilonych objawów pozapiramidowych – możliwe nasilenie drżenia i sztywności mięśniowej
- Zwiększonego ryzyka zaburzeń pracy wątroby – oba związki są metabolizowane w wątrobie
Należy kategorycznie odradzać pacjentom spożywanie alkoholu w trakcie leczenia kwetiapiną. Lekarze powinni szczegółowo poinformować pacjenta o potencjalnych zagrożeniach związanych z tą interakcją, w szczególności o zwiększonym ryzyku nadmiernej sedacji i zaburzeniach sprawności psychomotorycznej12.
Tabela interakcji lekowych kwetiapiny
| Lek/Substancja | Rodzaj interakcji | Efekt kliniczny | Poziom istotności | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna, rytonawir) | Zmniejszenie metabolizmu kwetiapiny, 5-8 krotne zwiększenie AUC | Znaczne zwiększenie stężenia kwetiapiny w osoczu z ryzykiem nasilonych działań niepożądanych | Bardzo wysoki | Jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane |
| Induktory enzymów wątrobowych (karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna) | Zwiększenie klirensu kwetiapiny | Zmniejszenie stężenia kwetiapiny w osoczu, potencjalnie zmniejszona skuteczność | Wysoki | Może wymagać zwiększenia dawki kwetiapiny; zmiana dawkowania induktora powinna odbywać się stopniowo |
| Sok grejpfrutowy | Inhibicja CYP3A4 | Podwyższenie stężenia kwetiapiny w osoczu | Umiarkowany | Nie zaleca się spożywania podczas terapii kwetiapiną |
| Tiorydazyna | Zwiększenie klirensu kwetiapiny o około 70% | Zmniejszenie stężenia kwetiapiny w osoczu | Umiarkowany | Może wymagać dostosowania dawki kwetiapiny |
| Lit | Farmakokinetyka bez zmian, możliwe interakcje farmakodynamiczne | Zwiększone ryzyko zaburzeń pozapiramidowych, senności i przyrostu masy ciała | Umiarkowany | Monitorowanie pacjenta pod kątem nasilonych działań niepożądanych |
| Walproinian sodu | Farmakokinetyka bez zmian, możliwe interakcje farmakodynamiczne | U dzieci i młodzieży zwiększone ryzyko leukopenii i neutropenii | Umiarkowany | Regularne monitorowanie morfologii krwi, szczególnie u dzieci i młodzieży |
| Alkohol | Addycyjne działanie depresyjne na OUN | Nasilona sedacja, upośledzenie funkcji poznawczych, zaburzenia koordynacji psychoruchowej | Wysoki | Należy unikać spożywania alkoholu podczas leczenia kwetiapiną |
| Leki wydłużające odstęp QT | Sumowanie ryzyka zaburzeń rytmu serca | Zwiększone ryzyko arytmii | Wysoki | Szczególna ostrożność, monitorowanie EKG |
| Leki powodujące zaburzenia elektrolitowe | Zwiększenie ryzyka zaburzeń rytmu serca | Zwiększone ryzyko arytmii, szczególnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii | Wysoki | Monitorowanie poziomu elektrolitów, zwłaszcza potasu i magnezu |
| Leki o działaniu przeciwcholinergicznym | Sumowanie działania przeciwcholinergicznego | Nasilenie objawów antycholinergicznych (suchość w ustach, zaparcia, zaburzenia widzenia) | Umiarkowany | Ostrożne stosowanie, monitorowanie działań niepożądanych |
| Imipramina, fluoksetyna i inne leki przeciwdepresyjne | Brak istotnych zmian w farmakokinetyce kwetiapiny | Bez istotnego wpływu | Niski | Standardowy nadzór kliniczny |
| Rysperydon, haloperydol i inne leki przeciwpsychotyczne | Brak istotnych zmian w farmakokinetyce kwetiapiny | Bez istotnego wpływu | Niski | Standardowy nadzór kliniczny |
| Cymetydyna | Brak wpływu na farmakokinetykę kwetiapiny | Bez istotnego wpływu | Niski | Bez specjalnych zaleceń |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania