Właściwości farmakokinetyczne
Kventiax 100 mg tabletki powlekane 100 mg

Właściwości farmakokinetyczne kwetiapiny

Właściwości farmakokinetyczne leku Kventiax (kwetiapina w postaci hemifumaranu) obejmują szereg procesów, które determinują jego zachowanie w organizmie pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis tych właściwości z odpowiednim pogrupowaniem danych.¹

Wchłanianie

Kwetiapina charakteryzuje się dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym, po czym następuje intensywny proces metabolizmu. Istotne jest, że biodostępność kwetiapiny nie ulega znaczącym zmianom pod wpływem pokarmu przyjmowanego jednocześnie z lekiem, co ułatwia stosowanie preparatu niezależnie od posiłków. W stanie stacjonarnym maksymalne stężenie molowe aktywnego metabolitu kwetiapiny – norkwetiapiny, osiąga poziom stanowiący 35% wartości uzyskiwanej dla związku macierzystego.²

Dystrybucja

Po wchłonięciu do krwiobiegu kwetiapina wiąże się w znacznym stopniu z białkami osocza – około 83% podanej substancji występuje w postaci związanej. Ta wysoka wartość wiązania z białkami ma istotne znaczenie dla dystrybucji leku w organizmie i może wpływać na interakcje farmakologiczne.³

Metabolizm

Kwetiapina podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, co potwierdzają badania z użyciem znakowanej radioaktywnie substancji czynnej. Mniej niż 5% podanej dawki jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem i kałem, co świadczy o wysokim stopniu biotransformacji. Głównym izoenzymem cytochromu P450 zaangażowanym w metabolizm kwetiapiny jest CYP3A4, co wykazano w badaniach in vitro. Metabolit norkwetiapina jest również metabolizowany głównie przez ten sam izoenzym.⁴

Droga wydalania metabolitów kwetiapiny obejmuje głównie wydalanie nerkowe – około 73% radioaktywności jest odnajdywane w moczu, a 21% w kale, co wskazuje na dominującą rolę nerek w eliminacji produktów metabolizmu.⁵

Badania in vitro wykazały, że kwetiapina oraz jej metabolity (w tym norkwetiapina) mają niewielki potencjał inhibicyjny wobec izoenzymów cytochromu P450, takich jak CYP1A2, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6 i CYP3A4. Warto podkreślić, że efekt hamujący pojawia się dopiero przy stężeniach 5-50 razy większych niż te, które występują w organizmie człowieka po zastosowaniu dawek terapeutycznych (300-800 mg na dobę). Na tej podstawie można wnioskować, że ryzyko klinicznie istotnych interakcji wynikających z hamowania metabolizmu innych leków przez kwetiapinę jest niewielkie.⁶

Badania na zwierzętach wskazują, że kwetiapina może indukować enzymy cytochromu P450, jednak w badaniach klinicznych u pacjentów z psychozą nie zaobserwowano zwiększenia aktywności tego układu enzymatycznego po podaniu kwetiapiny.⁷

Eliminacja

Średni okres półtrwania w fazie eliminacji dla kwetiapiny wynosi około 7 godzin, a dla jej aktywnego metabolitu norkwetiapiny około 12 godzin. Z moczem wydalane jest mniej niż 5% średniej molowej dawki frakcji wolnej kwetiapiny oraz jej aktywnego metabolitu norkwetiapiny, co potwierdza, że eliminacja nerkowa niezmienionej postaci leku ma marginalne znaczenie.⁸

Farmakokinetyka w specjalnych grupach pacjentów

Różnice związane z płcią

Badania wykazały, że farmakokinetyka kwetiapiny nie wykazuje istotnych różnic pomiędzy mężczyznami a kobietami, co oznacza, że modyfikacja dawkowania ze względu na płeć nie jest konieczna.⁹

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku średni klirens kwetiapiny jest zmniejszony o około 30-50% w porównaniu z osobami dorosłymi w wieku 18-65 lat. Ta istotna różnica w farmakokinetyce może wymagać dostosowania dawkowania u pacjentów geriatrycznych.¹⁰

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min/1,73 m²) średni klirens osoczowy kwetiapiny jest zmniejszony o około 25% w porównaniu z osobami zdrowymi. Jednak poszczególne wartości klirensu mieszczą się w zakresie wartości obserwowanych u osób bez zaburzeń czynności nerek.¹¹

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby (stabilna alkoholowa marskość wątroby) średni klirens osoczowy kwetiapiny jest zmniejszony o około 25%. Ponieważ wątroba jest głównym miejscem metabolizmu kwetiapiny, u pacjentów z zaburzeniami czynności tego narządu można spodziewać się zwiększonych stężeń leku w osoczu. W tej grupie pacjentów może być konieczne dostosowanie dawki.¹²

Dzieci i młodzież

Dane farmakokinetyczne dla populacji pediatrycznej pochodzą z badań przeprowadzonych u 9 dzieci w wieku 10-12 lat oraz 12 nastolatków (13-17 lat), którzy otrzymywali kwetiapinę w stałej dawce 400 mg podzielonej na dwie dawki dobowe. W stanie stacjonarnym, po standaryzacji względem dawki, stężenie kwetiapiny w osoczu u dzieci i młodzieży (10-17 lat) było podobne do obserwowanego u dorosłych pacjentów, jednak wartości Cmax u dzieci znajdowały się w górnym zakresie wartości obserwowanych u dorosłych.¹³

Co istotne, wartości AUC i Cmax norkwetiapiny (aktywnego metabolitu) były wyższe u dzieci i młodzieży w porównaniu z dorosłymi. U dzieci w wieku 10-12 lat wartości te były wyższe odpowiednio o około 62% (AUC) i 49% (Cmax), natomiast u młodzieży w wieku 13-17 lat wartości te były wyższe odpowiednio o około 28% (AUC) i 14% (Cmax) w porównaniu z dorosłymi.¹⁴