Działania niepożądane
Ketoprofen Ziaja 25 mg/g
Ketoprofen w postaci żelu (25 mg/g) może powodować zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe działania niepożądane, których częstość i nasilenie zależy od indywidualnej wrażliwości pacjenta oraz dawki. Najczęściej obserwuje się reakcje skórne, takie jak rumień, świąd, wyprysk czy pieczenie w miejscu aplikacji, a także rzadziej pęcherzykowe zapalenie skóry, pokrzywkę, wyprysk pęcherzowy lub pryszczykowaty. Istnieje ryzyko rozprzestrzeniania się zmian skórnych poza miejsce stosowania oraz wystąpienia zapalenia skóry kontaktowego i obrzęku naczynioruchowego, który może prowadzić do trudności w oddychaniu. Ponadto ketoprofen może wywoływać reakcje anafilaktyczne (<1/10 000), fotonadwrażliwość oraz u pacjentów z astmą oskrzelową i nadwrażliwością na NLPZ napady duszności. W bardzo rzadkich przypadkach (<1/10 000) zgłaszano chorobę wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, krwawienia z przewodu pokarmowego, biegunkę, niewydolność nerek oraz obrzęk naczynioruchowy obejmujący drogi oddechowe.
- Działania niepożądane ketoprofenu w postaci żelu
- Reakcje immunologiczne i nadwrażliwość
- Zaburzenia skórne i reakcje miejscowe
- Fotonadwrażliwość
- Powikłania ze strony układu pokarmowego
- Zaburzenia nerkowe
- Zaburzenia oddechowe
- Tabela działań niepożądanych występujących po zastosowaniu ketoprofenu w postaci żelu
- Monitorowanie bezpieczeństwa i zgłaszanie działań niepożądanych
Działania niepożądane ketoprofenu w postaci żelu
Ketoprofen w postaci żelu (25 mg/g) może wywoływać różnorodne działania niepożądane, których intensywność i częstość występowania zależy od indywidualnej wrażliwości pacjenta oraz zastosowanej dawki leku. Należy pamiętać, że pomimo miejscowej aplikacji, substancja czynna może w pewnym stopniu podlegać wchłanianiu systemowemu, co może skutkować wystąpieniem ogólnoustrojowych działań niepożądanych.1
Reakcje immunologiczne i nadwrażliwość
Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia reakcji z nadwrażliwości, w tym reakcji anafilaktycznych. Chociaż występują bardzo rzadko, mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta. Objawy mogą obejmować nagłe trudności w oddychaniu, spadek ciśnienia tętniczego i wstrząs.2
Zaburzenia skórne i reakcje miejscowe
Przy stosowaniu miejscowym ketoprofenu najczęściej obserwuje się reakcje skórne. Mogą one występować w różnym nasileniu – od łagodnego rumienia i świądu po poważniejsze zmiany. W niektórych przypadkach reakcje mogą wykraczać poza miejsce aplikacji leku, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.3
Obserwuje się również bardziej zaawansowane zmiany skórne, takie jak pęcherzykowe zapalenie skóry, pokrzywka czy wyprysk pęcherzowy lub pryszczykowaty. Reakcje te mogą być wynikiem bezpośredniego działania leku na skórę lub być manifestacją reakcji alergicznej.4
Szczególnym rodzajem reakcji skórnej jest zapalenie skóry kontaktowe, które może się rozwinąć w wyniku powtarzającego się kontaktu skóry z lekiem. Należy również zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia obrzęku naczynioruchowego, który charakteryzuje się nagłym obrzękiem twarzy, ust, języka lub gardła.5
Fotonadwrażliwość
Ketoprofen może wywoływać nadwrażliwość na światło (fotonadwrażliwość). Jest to specyficzna reakcja skórna pojawiająca się po ekspozycji skóry na promieniowanie ultrafioletowe (UV) przy jednoczesnym stosowaniu leku. Manifestuje się ona zazwyczaj jako nasilone zaczerwienienie, świąd, a nawet pęcherze w miejscach eksponowanych na światło słoneczne. Pacjentów należy poinformować o konieczności unikania ekspozycji na światło słoneczne i sztuczne źródła promieniowania UV w trakcie stosowania leku i do 2 tygodni po zakończeniu terapii.6
Powikłania ze strony układu pokarmowego
Pomimo miejscowego stosowania, ketoprofen może powodować ogólnoustrojowe działania niepożądane, w tym dotyczące przewodu pokarmowego. W bardzo rzadkich przypadkach obserwowano chorobę wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, krwawienie z przewodu pokarmowego oraz biegunkę. Możliwe jest również wystąpienie obrzęku naczynioruchowego obejmującego twarz, usta, język, gardło lub tchawicę, co może prowadzić do trudności w oddychaniu lub przełykaniu.7
Zaburzenia nerkowe
Bardzo rzadko zgłaszano przypadki niewydolności nerek lub zaostrzenia już istniejących zaburzeń czynności nerek. Jest to efekt ogólnoustrojowego działania ketoprofenu, który może hamować syntezę prostaglandyn nerkowych, prowadząc do zmniejszenia przepływu krwi przez nerki i pogorszenia ich funkcji.8
Zaburzenia oddechowe
U pacjentów z astmą oskrzelową, szczególnie uczulonych na kwas acetylosalicylowy lub inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), może wystąpić napad duszności. Jest to reakcja krzyżowa, występująca u osób z tzw. triadą aspirynową, charakteryzującą się astmą oskrzelową, nietolerancją aspiryny i przewlekłym zapaleniem zatok z polipami nosa.9
Tabela działań niepożądanych występujących po zastosowaniu ketoprofenu w postaci żelu
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Charakterystyka i objawy kliniczne |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcja anafilaktyczna | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Nagła, zagrażająca życiu reakcja alergiczna z objawami: wysypka, świąd, obrzęk, skurcz oskrzeli, hipotensja, wstrząs |
| Reakcje nadwrażliwości | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Różne formy reakcji alergicznych o mniejszym nasileniu niż reakcja anafilaktyczna | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Rumień, świąd, wyprysk, pieczenie | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Zaczerwienienie skóry, swędzenie, wysypka zapalna, uczucie pieczenia w miejscu aplikacji |
| Pęcherzykowe zapalenie skóry, pokrzywka, nadwrażliwość na światło, wyprysk pęcherzowy lub pryszczykowaty | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Zmiany skórne z obecnością pęcherzyków, bąble pokrzywkowe, reakcje fototoksyczne, zmiany pęcherzykowe lub krostkowe | |
| Zapalenie skóry kontaktowe, obrzęk naczynioruchowy | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Przewlekła reakcja zapalna skóry w miejscu kontaktu z alergenem, obrzęk twarzy, warg, języka, gardła mogący utrudniać oddychanie | |
| Miejscowe reakcje skórne rozprzestrzeniające się poza miejsce aplikacji | Częstość nieznana | Zmiany skórne wykraczające poza obszar stosowania żelu | |
| Zaburzenia układu pokarmowego | Choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Owrzodzenie błony śluzowej żołądka lub dwunastnicy, ból brzucha, niestrawność |
| Krwawienie z przewodu pokarmowego | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Obecność krwi w stolcu lub wymioty zawierające krew, mogące prowadzić do anemii | |
| Biegunka | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Zwiększona częstość wypróżnień, luźne stolce | |
| Obrzęk naczynioruchowy (opuchnięcie twarzy, ust, języka, gardła lub tchawicy) | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Nagły obrzęk tkanek miękkich mogący powodować trudności w oddychaniu lub przełykaniu | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Niewydolność nerek lub zaostrzenie zaburzeń czynności nerek | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Upośledzenie funkcji nerek, zaburzenia diurezy, retencja sodu i wody |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Napad duszności (astmy) u pacjentów z uczuleniem na kwas acetylosalicylowy lub inne leki z grupy NLPZ | Częstość nieznana | Skurcz oskrzeli, duszność, świszczący oddech u predysponowanych pacjentów |
Monitorowanie bezpieczeństwa i zgłaszanie działań niepożądanych
W trakcie stosowania ketoprofenu w postaci żelu istotne jest stałe monitorowanie występowania działań niepożądanych. Należy poinformować pacjenta o możliwych objawach niepożądanych oraz konieczności natychmiastowego przerwania stosowania leku i konsultacji lekarskiej w przypadku ich wystąpienia, szczególnie jeśli dotyczą one reakcji skórnych, objawów nadwrażliwości lub zaburzeń ze strony układu pokarmowego.10
Zgodnie z wytycznymi dotyczącymi nadzoru nad bezpieczeństwem farmakoterapii, personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309) lub za pomocą formularza dostępnego na stronie internetowej: https://smz.ezdrowie.gov.pl.11
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie leku do obrotu, co umożliwia kompleksową analizę profilu bezpieczeństwa produktu oraz podjęcie odpowiednich działań w przypadku zidentyfikowania nowych zagrożeń.12
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania