Dawkowanie i sposób podawania
Imuran 50 mg

Azatiopryna (lek Imuran) jest dostępna w formie tabletek powlekanych (25 mg lub 50 mg) i może być podawana doustnie lub dożylnie (tylko gdy podanie doustne jest niemożliwe). Dawkowanie różni się w zależności od wskazania klinicznego: w immunosupresji po przeszczepach dawka początkowa wynosi do 5 mg/kg mc./dobę, a dawka podtrzymująca 1-4 mg/kg mc./dobę, z koniecznością ciągłego stosowania. W innych wskazaniach początkowo stosuje się 1-3 mg/kg mc./dobę, a dawkę podtrzymującą dostosowuje się w zakresie <1-3 mg/kg mc./dobę, uwzględniając odpowiedź kliniczną i tolerancję hematologiczną. U pacjentów z chorobami zapalnymi jelit leczenie powinno trwać co najmniej 12 miesięcy, a efekt terapeutyczny może pojawić się po 3-4 miesiącach. Dzieci stosuje się dawkowanie analogiczne do dorosłych, z uwzględnieniem wyższych dawek u dzieci z nadwagą. U osób starszych oraz pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby zaleca się ostrożność, monitorowanie funkcji narządów i ewentualne zmniejszenie dawki ze względu na ryzyko kumulacji i toksyczności.

Dawkowanie i sposób podawania leku Imuran

Lek Imuran, zawierający azatioprynę w postaci tabletek powlekanych (25 mg lub 50 mg), może być podawany doustnie. W przypadku, gdy pacjent nie jest w stanie przyjmować produktu doustnie, azatioprynę można podawać dożylnie. Należy jednak zaprzestać podawania dożylnego, gdy tylko podanie doustne stanie się możliwe.1

Dawkowanie u dorosłych

Dawkowanie azatiopryny różni się w zależności od wskazania klinicznego:

Po przeszczepieniu narządów

W ramach schematu leczenia immunosupresyjnego, w pierwszym dniu można zastosować dawkę początkową do 5 mg/kg masy ciała na dobę. Dawka podtrzymująca powinna wynosić od 1 do 4 mg/kg masy ciała na dobę, dostosowana do indywidualnych wymagań klinicznych i tolerancji hematologicznej pacjenta. Ze względu na ryzyko odrzucenia przeszczepu, leczenie azatiopryną należy prowadzić nieprzerwanie, nawet gdy wymagane są małe dawki.2

Inne wskazania kliniczne

W pozostałych wskazaniach dawka początkowa zwykle wynosi od 1 do 3 mg/kg masy ciała na dobę. Dawkę należy dostosować w obrębie tego zakresu, biorąc pod uwagę odpowiedź kliniczną (która może być zauważalna dopiero po kilku tygodniach lub miesiącach) oraz tolerancję hematologiczną pacjenta. Po uzyskaniu wyraźnej odpowiedzi terapeutycznej należy rozważyć zmniejszenie dawki podtrzymującej do najmniejszej dawki skutecznie utrzymującej działanie lecznicze.3

Jeśli w ciągu 3 miesięcy stan pacjenta nie ulegnie poprawie, należy rozważyć przerwanie stosowania azatiopryny. Jednak w przypadku pacjentów z chorobami zapalnymi jelit (IBD) należy rozważyć dłuższy czas leczenia – co najmniej 12 miesięcy, a odpowiedź na leczenie może być klinicznie widoczna dopiero po 3-4 miesiącach terapii.4

Dawka podtrzymująca może wynosić od mniej niż 1 mg/kg masy ciała na dobę do 3 mg/kg masy ciała na dobę, w zależności od wskazania klinicznego, indywidualnej odpowiedzi na leczenie oraz tolerancji hematologicznej.5

Dawkowanie w populacjach szczególnych

Dzieci i młodzież

W przypadku przeszczepienia narządów dawkowanie u dzieci jest takie samo jak u osób dorosłych. Podobnie, w innych wskazaniach klinicznych, stosuje się identyczne dawkowanie jak u dorosłych.6

Dzieci z nadwagą mogą wymagać stosowania dawek z górnej granicy zalecanego zakresu dawkowania, dlatego zaleca się ścisłe monitorowanie odpowiedzi na leczenie w tej grupie pacjentów.7

Pacjenci w podeszłym wieku

Doświadczenie w stosowaniu azatiopryny u pacjentów w podeszłym wieku jest ograniczone. Chociaż dostępne dane nie wskazują na częstsze występowanie działań niepożądanych w tej grupie wiekowej, zaleca się monitorowanie czynności nerek i wątroby oraz rozważenie zmniejszenia dawki w przypadku zaburzeń funkcjonowania tych narządów.8

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Ponieważ nie przeprowadzono badań farmakokinetycznych azatiopryny u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, nie można ustalić precyzyjnych zaleceń dotyczących dawkowania. Zaburzenia czynności nerek mogą powodować zmniejszenie szybkości eliminacji azatiopryny i jej metabolitów, dlatego należy rozważyć zmniejszenie dawki początkowej u tych pacjentów. Konieczne jest także ścisłe monitorowanie w celu wykrycia potencjalnych działań niepożądanych zależnych od dawki.9

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Podobnie jak w przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, nie przeprowadzono badań farmakokinetycznych azatiopryny u osób z zaburzeniami czynności wątroby. Zaburzenia czynności wątroby mogą wpływać na zmniejszenie szybkości eliminacji azatiopryny i jej metabolitów, dlatego należy rozważyć zmniejszenie dawki początkowej oraz monitorować pacjentów pod kątem działań niepożądanych zależnych od dawki.10

Pacjenci z niedoborem S-metylotransferazy tiopuryny

U pacjentów z dziedzicznym brakiem lub zmniejszoną aktywnością S-metylotransferazy tiopuryny (TPMT) występuje większe ryzyko ciężkiego działania toksycznego azatiopryny podawanej w konwencjonalnych dawkach. Tacy pacjenci zwykle wymagają znaczącego zmniejszenia dawki. Nie ustalono optymalnej dawki początkowej dla pacjentów z homozygotycznym niedoborem TPMT.11

Większość pacjentów z heterozygotycznym niedoborem TPMT może tolerować azatioprynę w zalecanych dawkach, ale niektórzy mogą wymagać zmniejszenia dawki. Dostępne są testy laboratoryjne pozwalające na oznaczanie genotypu i fenotypu TPMT.12

Pacjenci z wariantem genu NUDT15

U pacjentów z wrodzoną mutacją genu NUDT15 istnieje większe ryzyko wystąpienia ciężkiej toksyczności azatiopryny. U tych pacjentów konieczne jest zmniejszenie dawki, szczególnie u osób homozygotycznych względem wariantu genu NUDT15. Przed rozpoczęciem terapii azatiopryną zaleca się rozważenie przeprowadzenia genotypowania w celu identyfikacji wariantów genu NUDT15. W każdym przypadku niezbędne jest ścisłe monitorowanie parametrów morfologicznych krwi.13

Interakcje z innymi lekami

W przypadku jednoczesnego stosowania azatiopryny i inhibitorów oksydazy ksantynowej, takich jak allopurynol, niezbędne jest podawanie tylko 25% standardowej dawki azatiopryny. Jest to spowodowane tym, że allopurynol zmniejsza szybkość katabolizmu azatiopryny, co może prowadzić do zwiększenia jej toksyczności.14

Sposób podawania leku Imuran

Lek Imuran jest przeznaczony do podania doustnego. Może być przyjmowany z posiłkiem lub na pusty żołądek, jednak pacjenci powinni konsekwentnie stosować jedną wybraną metodę przyjmowania leku.15

U niektórych pacjentów mogą wystąpić nudności po pierwszym podaniu azatiopryny. Przyjmowanie tabletek po posiłkach zwykle łagodzi nudności występujące po podaniu doustnym. Należy jednak pamiętać, że przyjmowanie azatiopryny po posiłku może zmniejszyć jej wchłanianie, dlatego warto rozważyć monitorowanie skuteczności terapeutycznej w takim przypadku.16

Ważne jest, aby dawek azatiopryny nie przyjmować z mlekiem lub produktami mlecznymi. Lek powinien być przyjmowany co najmniej 1 godzinę przed lub 2 godziny po spożyciu mleka lub produktów mlecznych.17

Szczegółowa tabela dawkowania leku Imuran

Wskazanie Populacja Dawka początkowa Dawka podtrzymująca Uwagi specjalne
Przeszczepienie narządów Dorośli Do 5 mg/kg mc./dobę 1-4 mg/kg mc./dobę Leczenie powinno być prowadzone stale
Dzieci i młodzież Do 5 mg/kg mc./dobę 1-4 mg/kg mc./dobę Jak u dorosłych
Inne wskazania Dorośli 1-3 mg/kg mc./dobę <1-3 mg/kg mc./dobę Odpowiedź kliniczna może być widoczna po tygodniach lub miesiącach
Dzieci i młodzież 1-3 mg/kg mc./dobę <1-3 mg/kg mc./dobę Dzieci z nadwagą mogą wymagać dawek z górnej granicy zakresu
Pacjenci w podeszłym wieku Jak u dorosłych, z potencjalnym zmniejszeniem dawki Jak u dorosłych, z potencjalnym zmniejszeniem dawki Zalecane monitorowanie funkcji nerek i wątroby
Zaburzenia czynności nerek Zmniejszona dawka początkowa Indywidualne dostosowanie Ścisłe monitorowanie pod kątem działań niepożądanych
Zaburzenia czynności wątroby Zmniejszona dawka początkowa Indywidualne dostosowanie Ścisłe monitorowanie pod kątem działań niepożądanych
Niedobór TPMT Znacznie zmniejszona dawka początkowa (homozygoty) Indywidualne dostosowanie Dostępne testy genotypu i fenotypu TPMT
Wariant genu NUDT15 Zmniejszona dawka, szczególnie u homozygot Indywidualne dostosowanie Zalecane genotypowanie przed rozpoczęciem leczenia
Jednoczesne stosowanie z allopurynolem 25% standardowej dawki 25% standardowej dawki Zmniejszony katabolizm azatiopryny
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl