Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Hydroxyzinum VP (chlorowodorek hydroksyzyny) w postaci tabletek powlekanych 10 mg oraz 25 mg posiada szereg istotnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed włączeniem leku do terapii. Znajomość tych przeciwwskazań jest kluczowa dla bezpieczeństwa pacjenta i skuteczności leczenia.¹

Nadwrażliwość na składniki leku

Stosowanie leku Hydroxyzinum VP jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów wykazujących nadwrażliwość na:

• chlorowodorek hydroksyzyny (substancję czynną)
• cetyryzynę (metabolit hydroksyzyny)
• inne pochodne piperazyny
• aminofilinę
• etylenodiaminę
• którekolwiek substancje pomocnicze zawarte w produkcie

W składzie leku Hydroxyzinum VP występują substancje pomocnicze o znanym działaniu, na które pacjent może wykazywać reakcje nadwrażliwości, w tym:

• laktoza jednowodna (21,00 mg w tabletce 10 mg; 11,20 mg w tabletce 25 mg)
• czerwień koszenilowa, lak (E124) (0,127 mg w tabletce 10 mg; 0,580 mg w tabletce 25 mg)

²

Choroby metaboliczne

Przeciwwskazaniem do stosowania hydroksyzyny jest porfiria – grupa chorób metabolicznych związanych z zaburzeniami biosyntezy hemu. Podanie hydroksyzyny pacjentom z porfirią może nasilać objawy choroby i wywoływać ostre ataki porfirii.³

Zaburzenia kardiologiczne i ryzyko wydłużenia odstępu QT

Szczególną grupę przeciwwskazań do stosowania Hydroxyzinum VP stanowią stany związane z ryzykiem wydłużenia odstępu QT w zapisie elektrokardiograficznym. Lek jest przeciwwskazany u następujących pacjentów:

• ze znanym wrodzonym wydłużeniem odstępu QT
• z nabytym wydłużeniem odstępu QT
• z czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT, takimi jak:
  • stwierdzona choroba układu krążenia
  • znaczące zaburzenia elektrolitowe (szczególnie hipokaliemia i hipomagnezemia)
  • nagła śmierć sercowa w wywiadzie rodzinnym
  • znacząca bradykardia

⁴

Interakcje lekowe związane z odstępem QT

Hydroxyzinum VP jest przeciwwskazany u pacjentów stosujących jednocześnie leki, które:

• są znane z potencjału wydłużania odstępu QT
• mogą wywoływać zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes

Jednoczesne stosowanie takich leków znacząco zwiększa ryzyko poważnych zaburzeń rytmu serca, co może prowadzić do nagłego zgonu sercowego.⁵

Przeciwwskazania w okresie ciąży i laktacji

Lek Hydroxyzinum VP jest bezwzględnie przeciwwskazany u:

• kobiet w ciąży – ze względu na potencjalne działanie teratogenne oraz wpływ na rozwój płodu
• kobiet w okresie karmienia piersią – z powodu przenikania leku do mleka matki i potencjalnego wpływu na organizm dziecka

Należy poinformować pacjentkę o konieczności stosowania skutecznej metody antykoncepcji podczas terapii hydroksyzyną oraz rozważyć alternatywne metody leczenia u kobiet planujących ciążę.⁶

Szczególne grupy pacjentów wymagające uwagi

Przy kwalifikacji pacjenta do leczenia produktem Hydroxyzinum VP należy szczególnie uważnie ocenić przeciwwskazania u:

• pacjentów w podeszłym wieku – ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza kardiologicznych
• pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby – ze względu na metabolizm leku
• pacjentów z zaburzeniami czynności nerek – ze względu na wydalanie metabolitów leku
• pacjentów z nietolerancją laktozy – ze względu na zawartość laktozy jednowodnej w składzie produktu

Praktyczne wskazówki diagnostyczne

Przed wdrożeniem terapii hydroksyzyną należy przeprowadzić dokładny wywiad w kierunku:

• nadwrażliwości na leki przeciwhistaminowe i pochodne piperazyny
• chorób kardiologicznych w wywiadzie osobistym i rodzinnym
• aktualnie przyjmowanych leków mogących wchodzić w interakcje
• zaburzeń elektrolitowych (szczególnie potasu i magnezu)
• występowania porfirii
• planów prokreacyjnych u kobiet w wieku rozrodczym

W uzasadnionych przypadkach należy rozważyć wykonanie badania EKG przed włączeniem leku, szczególnie u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem zaburzeń rytmu serca.⁷