Interakcje leku
Hydroxyzinum VP 25 mg

Hydroksyzyna chlorowodorek, substancja czynna Hydroxyzinum VP, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami wydłużającymi odstęp QT i zwiększającymi ryzyko torsade de pointes, takimi jak leki przeciwarytmiczne klasy IA (chinidyna, dyzopiramid), klasy III (amiodaron, sotalol), wybrane leki przeciwhistaminowe, przeciwpsychotyczne (np. haloperydol), przeciwdepresyjne (np. cytalopram, escytalopram), przeciwmalaryczne (meflochina), antybiotyki (erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna), przeciwgrzybicze (pentamidyna), leki stosowane w chorobach układu pokarmowego (prukalopryd), przeciwnowotworowe (toremifen, wandetanib) oraz metadon. Interakcje te znacząco zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca i są bezwzględnym przeciwwskazaniem do łącznego stosowania.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Hydroksyzyna chlorowodorek, substancja czynna produktu leczniczego Hydroxyzinum VP, wchodzi w istotne interakcje z wieloma grupami leków oraz innymi substancjami. Interakcje te mogą mieć różne nasilenie i konsekwencje kliniczne – od przeciwwskazanych połączeń zagrażających życiu pacjenta, po interakcje wymagające jedynie zachowania ostrożności lub modyfikacji dawkowania.1

Interakcje przeciwwskazane

Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami, które wydłużają odstęp QT i/lub mogą wywoływać zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes. Takie połączenia są bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na znacząco zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, potencjalnie zagrażających życiu pacjenta.2

Do leków przeciwwskazanych do jednoczesnego stosowania z hydroksyzyną należą:3

Interakcje wymagające zachowania ostrożności

Istnieje szereg leków, z którymi hydroksyzyna może wchodzić w interakcje wymagające zachowania szczególnej ostrożności podczas jednoczesnego stosowania:4

  • Leki wywołujące bradykardię – jednoczesne stosowanie może nasilać depresyjne działanie na układ krążenia
  • Leki powodujące hipokaliemię – mogą zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca, szczególnie w połączeniu z hydroksyzyną
  • Leki działające depresyjnie na OUN – hydroksyzyna może nasilać ich działanie, co wymaga indywidualnego dostosowania dawki5
  • Leki o działaniu przeciwcholinergicznym – może wystąpić sumowanie efektów przeciwcholinergicznych6
  • Betahistyna – hydroksyzyna działa antagonistycznie w stosunku do betahistyny, zmniejszając jej skuteczność7
  • Inhibitory cholinoesterazy – hydroksyzyna może osłabiać ich działanie terapeutyczne8
  • Adrenalina – hydroksyzyna osłabia wpływ adrenaliny na ciśnienie tętnicze9
  • Fenytoina – w badaniach na szczurach wykazano, że hydroksyzyna zmniejsza działanie przeciwdrgawkowe fenytoiny10

Interakcje farmakometaboliczne

Hydroksyzyna jest metabolizowana głównie przez dwa szlaki enzymatyczne: dehydrogenazę alkoholową oraz CYP3A4/5. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów tych enzymów może prowadzić do zwiększenia stężenia hydroksyzyny we krwi. Należy jednak zauważyć, że jeśli hamowany jest tylko jeden ze szlaków metabolicznych, drugi może częściowo go kompensować.11

Ponadto należy zwrócić uwagę na następujące interakcje:12

  • Inhibitory monoaminooksydazy (MAO) – należy unikać jednoczesnego stosowania hydroksyzyny z tymi lekami
  • Cymetydyna – w dawce 600 mg podawanej dwa razy na dobę zwiększa stężenie hydroksyzyny w surowicy o 36% oraz zmniejsza stężenie jej metabolitu, cetyryzyny, o 20%13

Wpływ hydroksyzyny na metabolizm innych leków

Hydroksyzyna może wpływać na metabolizm innych leków poprzez hamowanie aktywności niektórych enzymów:14

  • CYP2D6 – hydroksyzyna jest inhibitorem tego enzymu i w dużych dawkach może powodować interakcje z substratami enzymu CYP2D6
  • CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4 – hydroksyzyna hamuje również te izoenzymy cytochromu P450, jednak dopiero w stężeniach znacznie większych niż maksymalne stężenia osiągane w osoczu (IC50: 103 do 140 μM; 46 do 52 μg/ml), w związku z czym jest mało prawdopodobne, by hydroksyzyna wpływała niekorzystnie na metabolizm leków będących substratami tych enzymów15
  • UDP-glukuronylotransferazy 1A1 i 1A6 – hydroksyzyna nie wykazuje działania hamującego na te izoenzymy w ludzkich mikrosomach wątrobowych

Cetyryzyna, która jest metabolitem hydroksyzyny, w stężeniu 100 μM nie wykazuje działania hamującego na cytochrom P450 (1A2, 2A6, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 i 3A4) ani na izoenzymy UDP–glukuronylotransferazy.16

Interakcje z alkoholem

Alkohol etylowy (etanol) nasila działanie hydroksyzyny, szczególnie w zakresie działania sedatywnego i depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy. Jednoczesne stosowanie hydroksyzyny i alkoholu może prowadzić do nasilenia działania uspokajającego, zwiększonego spowolnienia psychoruchowego oraz zaburzeń koordynacji.17

Mechanizm tej interakcji ma charakter zarówno farmakokinetyczny, jak i farmakodynamiczny:

  • Interakcja farmakokinetyczna – alkohol może wpływać na metabolizm hydroksyzyny poprzez konkurencję o dehydrogenazę alkoholową, jeden z głównych enzymów metabolizujących hydroksyzynę
  • Interakcja farmakodynamiczna – sumowanie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy

Z uwagi na powyższe interakcje, należy stanowczo odradzać pacjentom spożywanie alkoholu w trakcie leczenia hydroksyzyną. Pacjenci powinni być poinformowani o możliwości wystąpienia nasilonej sedacji i zaburzeń psychomotorycznych, co może mieć szczególne znaczenie przy prowadzeniu pojazdów i obsługiwaniu maszyn.

Tabela interakcji

Lek/substancja Rodzaj interakcji Opis Poziom ważności
Leki przeciwarytmiczne klasy IA (chinidyna, dyzopiramid) Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT Przeciwwskazane
Leki przeciwarytmiczne klasy III (amiodaron, sotalol) Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT Przeciwwskazane
Leki przeciwhistaminowe (wybrane) Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, wydłużenie odstępu QT Przeciwwskazane
Leki przeciwpsychotyczne (np. haloperydol) Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, wydłużenie odstępu QT Przeciwwskazane
Leki przeciwdepresyjne (np. cytalopram, escytalopram) Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, wydłużenie odstępu QT Przeciwwskazane
Leki przeciwmalaryczne (np. meflochina) Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, wydłużenie odstępu QT Przeciwwskazane
Antybiotyki (np. erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna) Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, wydłużenie odstępu QT Przeciwwskazane
Leki przeciwgrzybicze (np. pentamidyna) Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, wydłużenie odstępu QT Przeciwwskazane
Leki stosowane w chorobach układu pokarmowego (np. prukalopryd) Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, wydłużenie odstępu QT Przeciwwskazane
Leki przeciwnowotworowe (np. toremifen, wandetanib) Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, wydłużenie odstępu QT Przeciwwskazane
Metadon Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, wydłużenie odstępu QT Przeciwwskazane
Leki wywołujące bradykardię Farmakodynamiczna Nasilenie działania depresyjnego na układ krążenia Ostrożnie
Leki powodujące hipokaliemię Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca Ostrożnie
Leki działające depresyjnie na OUN Farmakodynamiczna Nasilenie działania sedatywnego, konieczność dostosowania dawki Ostrożnie
Leki o działaniu przeciwcholinergicznym Farmakodynamiczna Sumowanie działania przeciwcholinergicznego Ostrożnie
Alkohol Farmakokinetyczna i farmakodynamiczna Nasilenie działania sedatywnego i depresyjnego na OUN Ostrożnie/unikać
Inhibitory MAO Farmakodynamiczna Potencjalne nasilenie działania na OUN Unikać
Betahistyna Farmakodynamiczna Zmniejszenie skuteczności betahistyny Ostrożnie
Inhibitory cholinoesterazy Farmakodynamiczna Osłabienie działania terapeutycznego inhibitorów cholinoesterazy Ostrożnie
Adrenalina Farmakodynamiczna Osłabienie wpływu adrenaliny na ciśnienie tętnicze Ostrożnie
Fenytoina Farmakodynamiczna Zmniejszenie działania przeciwdrgawkowego fenytoiny (wykazane w badaniach na szczurach) Ostrożnie
Cymetydyna Farmakokinetyczna Zwiększenie stężenia hydroksyzyny w surowicy o 36%, zmniejszenie stężenia cetyryzyny o 20% Ostrożnie
Silne inhibitory CYP3A4/5 Farmakokinetyczna Zwiększenie stężenia hydroksyzyny we krwi Ostrożnie
Silne inhibitory dehydrogenazy alkoholowej Farmakokinetyczna Zwiększenie stężenia hydroksyzyny we krwi Ostrożnie
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl