Interakcje leku
Hydroxyzinum VP 25 mg
Hydroksyzyna chlorowodorek, substancja czynna Hydroxyzinum VP, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami wydłużającymi odstęp QT i zwiększającymi ryzyko torsade de pointes, takimi jak leki przeciwarytmiczne klasy IA (chinidyna, dyzopiramid), klasy III (amiodaron, sotalol), wybrane leki przeciwhistaminowe, przeciwpsychotyczne (np. haloperydol), przeciwdepresyjne (np. cytalopram, escytalopram), przeciwmalaryczne (meflochina), antybiotyki (erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna), przeciwgrzybicze (pentamidyna), leki stosowane w chorobach układu pokarmowego (prukalopryd), przeciwnowotworowe (toremifen, wandetanib) oraz metadon. Interakcje te znacząco zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca i są bezwzględnym przeciwwskazaniem do łącznego stosowania.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Hydroksyzyna chlorowodorek, substancja czynna produktu leczniczego Hydroxyzinum VP, wchodzi w istotne interakcje z wieloma grupami leków oraz innymi substancjami. Interakcje te mogą mieć różne nasilenie i konsekwencje kliniczne – od przeciwwskazanych połączeń zagrażających życiu pacjenta, po interakcje wymagające jedynie zachowania ostrożności lub modyfikacji dawkowania.1
Interakcje przeciwwskazane
Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami, które wydłużają odstęp QT i/lub mogą wywoływać zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes. Takie połączenia są bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na znacząco zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, potencjalnie zagrażających życiu pacjenta.2
Do leków przeciwwskazanych do jednoczesnego stosowania z hydroksyzyną należą:3
- Leki przeciwarytmiczne klasy IA – np. chinidyna, dyzopiramid
- Leki przeciwarytmiczne klasy III – np. amiodaron, sotalol
- Niektóre leki przeciwhistaminowe o działaniu wydłużającym odstęp QT
- Niektóre leki przeciwpsychotyczne – np. haloperydol
- Niektóre leki przeciwdepresyjne – np. cytalopram, escytalopram
- Niektóre leki przeciwmalaryczne – np. meflochina
- Niektóre antybiotyki – np. erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna
- Niektóre leki przeciwgrzybicze – np. pentamidyna
- Niektóre leki stosowane w chorobach układu pokarmowego – np. prukalopryd
- Niektóre leki stosowane w leczeniu nowotworów – np. toremifen, wandetanib
- Metadon
Interakcje wymagające zachowania ostrożności
Istnieje szereg leków, z którymi hydroksyzyna może wchodzić w interakcje wymagające zachowania szczególnej ostrożności podczas jednoczesnego stosowania:4
- Leki wywołujące bradykardię – jednoczesne stosowanie może nasilać depresyjne działanie na układ krążenia
- Leki powodujące hipokaliemię – mogą zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca, szczególnie w połączeniu z hydroksyzyną
- Leki działające depresyjnie na OUN – hydroksyzyna może nasilać ich działanie, co wymaga indywidualnego dostosowania dawki5
- Leki o działaniu przeciwcholinergicznym – może wystąpić sumowanie efektów przeciwcholinergicznych6
- Betahistyna – hydroksyzyna działa antagonistycznie w stosunku do betahistyny, zmniejszając jej skuteczność7
- Inhibitory cholinoesterazy – hydroksyzyna może osłabiać ich działanie terapeutyczne8
- Adrenalina – hydroksyzyna osłabia wpływ adrenaliny na ciśnienie tętnicze9
- Fenytoina – w badaniach na szczurach wykazano, że hydroksyzyna zmniejsza działanie przeciwdrgawkowe fenytoiny10
Interakcje farmakometaboliczne
Hydroksyzyna jest metabolizowana głównie przez dwa szlaki enzymatyczne: dehydrogenazę alkoholową oraz CYP3A4/5. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów tych enzymów może prowadzić do zwiększenia stężenia hydroksyzyny we krwi. Należy jednak zauważyć, że jeśli hamowany jest tylko jeden ze szlaków metabolicznych, drugi może częściowo go kompensować.11
Ponadto należy zwrócić uwagę na następujące interakcje:12
- Inhibitory monoaminooksydazy (MAO) – należy unikać jednoczesnego stosowania hydroksyzyny z tymi lekami
- Cymetydyna – w dawce 600 mg podawanej dwa razy na dobę zwiększa stężenie hydroksyzyny w surowicy o 36% oraz zmniejsza stężenie jej metabolitu, cetyryzyny, o 20%13
Wpływ hydroksyzyny na metabolizm innych leków
Hydroksyzyna może wpływać na metabolizm innych leków poprzez hamowanie aktywności niektórych enzymów:14
- CYP2D6 – hydroksyzyna jest inhibitorem tego enzymu i w dużych dawkach może powodować interakcje z substratami enzymu CYP2D6
- CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4 – hydroksyzyna hamuje również te izoenzymy cytochromu P450, jednak dopiero w stężeniach znacznie większych niż maksymalne stężenia osiągane w osoczu (IC50: 103 do 140 μM; 46 do 52 μg/ml), w związku z czym jest mało prawdopodobne, by hydroksyzyna wpływała niekorzystnie na metabolizm leków będących substratami tych enzymów15
- UDP-glukuronylotransferazy 1A1 i 1A6 – hydroksyzyna nie wykazuje działania hamującego na te izoenzymy w ludzkich mikrosomach wątrobowych
Cetyryzyna, która jest metabolitem hydroksyzyny, w stężeniu 100 μM nie wykazuje działania hamującego na cytochrom P450 (1A2, 2A6, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 i 3A4) ani na izoenzymy UDP–glukuronylotransferazy.16
Interakcje z alkoholem
Alkohol etylowy (etanol) nasila działanie hydroksyzyny, szczególnie w zakresie działania sedatywnego i depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy. Jednoczesne stosowanie hydroksyzyny i alkoholu może prowadzić do nasilenia działania uspokajającego, zwiększonego spowolnienia psychoruchowego oraz zaburzeń koordynacji.17
Mechanizm tej interakcji ma charakter zarówno farmakokinetyczny, jak i farmakodynamiczny:
- Interakcja farmakokinetyczna – alkohol może wpływać na metabolizm hydroksyzyny poprzez konkurencję o dehydrogenazę alkoholową, jeden z głównych enzymów metabolizujących hydroksyzynę
- Interakcja farmakodynamiczna – sumowanie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy
Z uwagi na powyższe interakcje, należy stanowczo odradzać pacjentom spożywanie alkoholu w trakcie leczenia hydroksyzyną. Pacjenci powinni być poinformowani o możliwości wystąpienia nasilonej sedacji i zaburzeń psychomotorycznych, co może mieć szczególne znaczenie przy prowadzeniu pojazdów i obsługiwaniu maszyn.
Tabela interakcji
| Lek/substancja | Rodzaj interakcji | Opis | Poziom ważności |
|---|---|---|---|
| Leki przeciwarytmiczne klasy IA (chinidyna, dyzopiramid) | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT | Przeciwwskazane |
| Leki przeciwarytmiczne klasy III (amiodaron, sotalol) | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT | Przeciwwskazane |
| Leki przeciwhistaminowe (wybrane) | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, wydłużenie odstępu QT | Przeciwwskazane |
| Leki przeciwpsychotyczne (np. haloperydol) | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, wydłużenie odstępu QT | Przeciwwskazane |
| Leki przeciwdepresyjne (np. cytalopram, escytalopram) | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, wydłużenie odstępu QT | Przeciwwskazane |
| Leki przeciwmalaryczne (np. meflochina) | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, wydłużenie odstępu QT | Przeciwwskazane |
| Antybiotyki (np. erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna) | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, wydłużenie odstępu QT | Przeciwwskazane |
| Leki przeciwgrzybicze (np. pentamidyna) | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, wydłużenie odstępu QT | Przeciwwskazane |
| Leki stosowane w chorobach układu pokarmowego (np. prukalopryd) | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, wydłużenie odstępu QT | Przeciwwskazane |
| Leki przeciwnowotworowe (np. toremifen, wandetanib) | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, wydłużenie odstępu QT | Przeciwwskazane |
| Metadon | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, wydłużenie odstępu QT | Przeciwwskazane |
| Leki wywołujące bradykardię | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania depresyjnego na układ krążenia | Ostrożnie |
| Leki powodujące hipokaliemię | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca | Ostrożnie |
| Leki działające depresyjnie na OUN | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania sedatywnego, konieczność dostosowania dawki | Ostrożnie |
| Leki o działaniu przeciwcholinergicznym | Farmakodynamiczna | Sumowanie działania przeciwcholinergicznego | Ostrożnie |
| Alkohol | Farmakokinetyczna i farmakodynamiczna | Nasilenie działania sedatywnego i depresyjnego na OUN | Ostrożnie/unikać |
| Inhibitory MAO | Farmakodynamiczna | Potencjalne nasilenie działania na OUN | Unikać |
| Betahistyna | Farmakodynamiczna | Zmniejszenie skuteczności betahistyny | Ostrożnie |
| Inhibitory cholinoesterazy | Farmakodynamiczna | Osłabienie działania terapeutycznego inhibitorów cholinoesterazy | Ostrożnie |
| Adrenalina | Farmakodynamiczna | Osłabienie wpływu adrenaliny na ciśnienie tętnicze | Ostrożnie |
| Fenytoina | Farmakodynamiczna | Zmniejszenie działania przeciwdrgawkowego fenytoiny (wykazane w badaniach na szczurach) | Ostrożnie |
| Cymetydyna | Farmakokinetyczna | Zwiększenie stężenia hydroksyzyny w surowicy o 36%, zmniejszenie stężenia cetyryzyny o 20% | Ostrożnie |
| Silne inhibitory CYP3A4/5 | Farmakokinetyczna | Zwiększenie stężenia hydroksyzyny we krwi | Ostrożnie |
| Silne inhibitory dehydrogenazy alkoholowej | Farmakokinetyczna | Zwiększenie stężenia hydroksyzyny we krwi | Ostrożnie |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania