Właściwości farmakokinetyczne hydroksychlorochiny

Hydroksychlorochina wykazuje specyficzne parametry farmakokinetyczne, które warunkują jej zastosowanie kliniczne. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę procesów, jakim podlega lek w organizmie pacjenta.

Wchłanianie

Po podaniu doustnym hydroksychlorochina osiąga maksymalne stężenie w osoczu lub krwi po około 3-4 godzinach. Charakteryzuje się wysoką średnią bezwzględną biodostępnością wynoszącą 79% (SD 12%) po podaniu na czczo. Warto podkreślić, że obecność pokarmu w przewodzie pokarmowym nie wpływa na biodostępność substancji po podaniu doustnym. ¹

Dystrybucja

Hydroksychlorochina charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji, co wynika ze znaczącej kumulacji w tkankach organizmu, takich jak oczy, nerki, wątroba i płuca. Objętość dystrybucji wynosi 5 500 l (na podstawie stężeń we krwi) lub 44 000 l (na podstawie stężeń w osoczu). Substancja aktywnie kumuluje się w komórkach krwi, przy czym stosunek stężenia we krwi do stężenia w osoczu wynosi 7,2. Wiązanie z białkami osocza dotyczy około 50% ilości leku. ²

Metabolizm

Proces metabolizmu hydroksychlorochiny zachodzi głównie w wątrobie. Metabolizowany jest do kilku metabolitów, przede wszystkim do N-dezetylohydroksychlorochiny. Ponadto powstają dwa inne metabolity wspólne z chlorochiną: dezetylochlorochina i bidezetylochlorochina. W warunkach in vitro hydroksychlorochina podlega przemianom metabolicznym głównie przy udziale następujących enzymów:

• CYP2C8 – główny izoenzym cytochromu P450 zaangażowany w metabolizm
• CYP3A4 – istotny w procesie metabolizmu hydroksychlorochiny
• CYP2D6 – bierze udział w przemianach leku
• FMO-1 (oksydaza zawierająca flawinę) – zaangażowana w metabolizm
• MAO-A (monoaminooksydaza A) – uczestniczy w przemianach metabolicznych

Warto zaznaczyć, że żaden pojedynczy enzym lub izoforma cytochromu P450 nie wykazuje dominującego udziału w metabolizmie hydroksychlorochiny. ³

Eliminacja

Hydroksychlorochina wykazuje wielofazowy profil eliminacji z długim końcowym okresem półtrwania wynoszącym od 30 do 50 dni. Z moczem wydalane jest około 20-25% dawki hydroksychlorochiny w postaci niezmienionej. Po długotrwałym wielokrotnym podawaniu doustnym hydroksychlorochiny siarczanu raz na dobę u dorosłych pacjentów z toczniem lub reumatoidalnym zapaleniem stawów osiągane są następujące średnie stężenia w stanie stacjonarnym:

Farmakokinetyka hydroksychlorochiny wykazuje liniowość w zakresie dawek terapeutycznych od 200 do 500 mg na dobę. ⁴

Farmakokinetyka w wybranych populacjach

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek nie oczekuje się znaczących modyfikacji farmakokinetyki hydroksychlorochiny. Wynika to z faktu, że substancja jest w przeważającym stopniu metabolizowana, a jedynie 20-25% dawki jest wydalane w niezmienionej postaci z moczem. Należy jednak zauważyć, że u pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek ekspozycja na hydroksychlorochinę może wzrosnąć nawet o 46%. ⁵

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Nie przeprowadzono dedykowanych badań farmakokinetycznych oceniających wpływ zaburzeń czynności wątroby na właściwości farmakokinetyczne hydroksychlorochiny. Biorąc pod uwagę, że substancja jest w przeważającym stopniu metabolizowana w wątrobie, u pacjentów z zaburzeniami czynności tego narządu oczekuje się zwiększonego narażenia na hydroksychlorochinę. ⁶

Pacjenci w podeszłym wieku

Dostępne dane dotyczące farmakokinetyki hydroksychlorochiny u pacjentów w podeszłym wieku są ograniczone. Badania przeprowadzone u osób starszych z reumatoidalnym zapaleniem stawów sugerują, że ekspozycja na hydroksychlorochinę pozostaje na podobnym poziomie jak u młodszych pacjentów. ⁷

Dzieci i młodzież

Farmakokinetyka hydroksychlorochiny nie została dotychczas ustalona u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia. Brak jest danych dotyczących specyfiki procesów ADME (absorpcji, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji) w tej grupie wiekowej. ⁸