Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Hydroxychloroquine sulfate Accord 200 mg

Hydroksychlorochina u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych i karmiących wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka, szczególnie w pierwszym trymestrze ciąży, gdzie dawka ≥ 400 mg/dobę wiąże się ze wzrostem względnego ryzyka (RR 1,33; 95% CI: 1,08–1,65) wrodzonych wad rozwojowych. W chorobach reumatologicznych i dermatologicznych zaleca się unikanie leku w ciąży, chyba że korzyści przewyższają ryzyko, stosując najmniejszą skuteczną dawkę. Hydroksychlorochina przenika do mleka matki w ilości odpowiadającej 2-3% dawki matki (skorygowanej o masę ciała), nie wykazując negatywnego wpływu na rozwój niemowląt do 2 lat. W profilaktyce malarii w ciąży i laktacji korzyści przewyższają ryzyko, jednak dawka w mleku nie zapewnia ochrony niemowlęciu, co wymaga dodatkowych środków profilaktycznych u dziecka podczas podróży do obszarów endemicznych.

Wpływ hydroksychlorochiny na płodność, ciążę i laktację

Lekarz przepisujący hydroksychlorochinę kobietom w wieku rozrodczym, ciężarnym lub karmiącym piersią powinien uwzględnić szczególne warunki stosowania tego leku w tych grupach pacjentek, dostosowując zalecenia do konkretnego wskazania klinicznego oraz indywidualnej sytuacji pacjentki.1

Stosowanie w okresie ciąży

Dane epidemiologiczne wskazują na potencjalne ryzyko związane ze stosowaniem hydroksychlorochiny w pierwszym trymestrze ciąży. W populacyjnym badaniu kohortowym obejmującym 2045 ciąż narażonych na hydroksychlorochinę zaobserwowano niewielki wzrost względnego ryzyka (RR) wrodzonych wad rozwojowych. Ryzyko to różni się w zależności od stosowanej dawki dobowej:2

  • Dla dawki dobowej ≥ 400 mg względne ryzyko (RR) wynosi 1,33 (95% CI: 1,08–1,65)3
  • Dla dawki dobowej < 400 mg względne ryzyko (RR) wynosi 0,95 (95% CI: 0,60–1,50)<sup data-drug="Hydroxychloroquine sulfate Accord" data-section="Wpływ na płodność, ciążę i laktację" title="Dla dawki dobowej 4

Zalecenia dla chorób reumatologicznych i dermatologicznych

W przypadku reumatoidalnego zapalenia stawów, tocznia rumieniowatego i fotodermatoz zasadniczo zaleca się unikanie hydroksychlorochiny siarczanu w okresie ciąży. Wyjątkiem są sytuacje, gdy w ocenie lekarza indywidualne potencjalne korzyści przewyższają potencjalne zagrożenia. Jeśli leczenie hydroksychlorochiną jest konieczne w czasie ciąży, należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę.5

W przypadku przedłużonego leczenia w okresie ciąży, podczas późniejszego monitorowania dziecka należy uwzględnić profil bezpieczeństwa hydroksychlorochiny, ze szczególnym uwzględnieniem potencjalnych okulistycznych działań niepożądanych.6

Zalecenia w profilaktyce malarii

Hydroksychlorochinę można stosować w profilaktyce malarii podczas ciąży. Jest to uzasadnione faktem, że sama choroba (malaria) może spowodować poważne uszkodzenia płodu, dlatego korzyści z profilaktyki przewyższają potencjalne ryzyko związane ze stosowaniem leku.7

Stosowanie w okresie karmienia piersią

Ustalono, że hydroksychlorochina przenika do mleka ludzkiego. Dawka otrzymywana przez niemowlęta karmione piersią odpowiada około 2-3% dawki matki (po skorygowaniu o masę ciała).8

Istotne jest podkreślenie, że nie zgłoszono żadnego negatywnego wpływu na rozwój psychomotoryczny ani zaburzeń wzroku i słuchu u niemowląt narażonych na działanie hydroksychlorochiny w okresie karmienia piersią. Obserwacje te przeprowadzono w okresie do 2 lat od ekspozycji.9

Przy podejmowaniu decyzji o stosowaniu hydroksychlorochiny w okresie karmienia piersią, lekarz powinien dokładnie rozważyć potencjalne ryzyko i korzyści związane z terapią, uwzględniając konkretne wskazania oraz przewidywany czas trwania leczenia.10

Profilaktyka malarii w okresie karmienia piersią

Hydroksychlorochinę można stosować w profilaktyce malarii u kobiet karmiących piersią. Należy jednak poinformować pacjentkę, że ilość leku przenikająca do mleka jest niewystarczająca, aby zapewnić działanie profilaktyczne u dziecka. W przypadku podróży na tereny endemiczne dla malarii, konieczne może być zastosowanie dodatkowych środków profilaktycznych dla niemowlęcia, zgodnie z obowiązującymi zaleceniami.11

Wpływ na płodność

Brak jest dostępnych danych klinicznych dotyczących wpływu hydroksychlorochiny siarczanu na płodność u ludzi. Jest to istotna luka w wiedzy, którą należy uwzględnić przy planowaniu leczenia u pacjentów w wieku reprodukcyjnym.12

W badaniach na modelach zwierzęcych wykazano, że chlorochina (związek strukturalnie podobny do hydroksychlorochiny) może powodować zaburzenia płodności u samców. Ponieważ hydroksychlorochina ma zbliżoną strukturę chemiczną, teoretycznie może wykazywać podobne działanie, choć brak jest bezpośrednich dowodów potwierdzających takie ryzyko u ludzi.13

Rekomendacje praktyczne dla lekarzy

Przy przepisywaniu hydroksychlorochiny siarczanu kobietom w wieku rozrodczym, ciężarnym lub karmiącym piersią, lekarz powinien:

  1. Przeprowadzić dokładną analizę korzyści i ryzyka, uwzględniając wskazanie kliniczne i alternatywne opcje terapeutyczne
  2. W przypadku konieczności stosowania w ciąży, zwłaszcza w chorobach reumatologicznych i dermatologicznych, dążyć do zastosowania najmniejszej skutecznej dawki
  3. Poinformować pacjentkę o potencjalnym ryzyku, szczególnie przy stosowaniu dawek ≥ 400 mg na dobę
  4. W przypadku stosowania leku w czasie ciąży, zalecić odpowiednią obserwację pediatryczną dziecka po urodzeniu, ze szczególnym uwzględnieniem badań okulistycznych
  5. Zapewnić pacjentkę karmiącą piersią, że dostępne dane nie wskazują na istotne ryzyko dla dziecka, jednocześnie przypominając, że w profilaktyce malarii ilość leku w mleku nie zapewnia ochrony niemowlęciu
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl