Interakcje leku
Flucorta 50 mg
Flukonazol jest silnym inhibitorem izoenzymu CYP2C9 oraz umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i CYP2C19, co prowadzi do licznych istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych. Efekt hamowania enzymów utrzymuje się przez 4-5 dni po zakończeniu terapii z uwagi na długi okres półtrwania flukonazolu. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie flukonazolu z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak cyzapryd, terfenadyna (w dawkach ≥400 mg/dobę), astemizol, pimozyd, chinidyna, erytromycyna oraz halofantryna, ze względu na ryzyko torsade de pointes i nagłej śmierci sercowej. Współstosowanie z ryfampicyną zmniejsza AUC flukonazolu o 25% i skraca jego t½ o 20%, co wymaga rozważenia zwiększenia dawki flukonazolu. Ponadto, flukonazol znacząco zwiększa stężenia wielu leków, m.in. alfentanylu (2-krotnie), midazolamu (AUC 3,7-krotnie), triazolamu (AUC 4,4-krotnie), warfaryny (wydłużenie czasu protrombinowego do 2-krotności), fenytoiny (AUC +75%, Cmin +128%), takrolimusu (nawet 5-krotny wzrost stężenia), co wymaga ścisłego monitorowania i dostosowania dawek.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Leki, których jednoczesne stosowanie z flukonazolem jest przeciwwskazane
- Leki, których jednoczesne stosowanie z flukonazolem nie jest zalecane
- Leki, których jednoczesne stosowanie z flukonazolem wiąże się z koniecznością zachowania środków ostrożności oraz modyfikacji dawki
- Interakcje flukonazolu z alkoholem
- drożdżakowe zakażenie błon śluzowych
- drożdżakowe zakażenie błon śluzowych gardła
- drożdżakowe zakażenie błon śluzowych jamy ustnej
- drożdżakowe zakażenie błon śluzowych przełyku
- drożdżakowe zapalenie żołędzi
- drożdżyca pochwy
- grzybica paznokci
- grzybica podudzi
- grzybica stóp
- grzybica tułowia
- inwazyjna kandydoza
- kokcydioidomikoza
- kryptokokowe zapalenie opon mózgowych
- łupież pstry
- nawroty drożdżakowego zapalenia błony śluzowej gardła
- nawroty drożdżakowego zapalenia błony śluzowej jamy ustnej
- nawroty drożdżakowego zapalenia błony śluzowej przełyku
- nawroty drożdżycy pochwy
- nawroty kryptokokowego zapalenia opon mózgowych
- przewlekłe zanikowe drożdżakowe zapalenie jamy ustnej
- zakażenie drożdżakowe skóry właściwej
- zakażenie grzybicze u pacjentów z przedłużającą się neutropenią
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Flukonazol, jako silny inhibitor izoenzymu CYP2C9 oraz umiarkowany inhibitor CYP3A4 i CYP2C19 cytochromu P450, może wchodzić w istotne klinicznie interakcje z wieloma lekami. Efekt hamowania aktywności enzymów przez flukonazol utrzymuje się przez 4-5 dni po zakończeniu terapii ze względu na jego długi okres półtrwania.1
Leki, których jednoczesne stosowanie z flukonazolem jest przeciwwskazane
Istnieją leki, których stosowanie w połączeniu z flukonazolem jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko poważnych, zagrażających życiu działań niepożądanych:2
- Cyzapryd – jednoczesne podawanie 200 mg flukonazolu raz na dobę i 20 mg cyzaprydu cztery razy na dobę powoduje istotne zwiększenie stężenia cyzaprydu w osoczu oraz wydłużenie odstępu QT, co może prowadzić do zaburzeń rytmu typu torsade de pointes.3
- Terfenadyna – flukonazol w dawce 400 mg na dobę i większej znacząco zwiększa stężenie terfenadyny w surowicy, co może powodować wydłużenie odstępu QT. Przeciwwskazane jest stosowanie terfenadyny z flukonazolem w dawkach 400 mg lub większych.4
- Astemizol – jednoczesne stosowanie flukonazolu z astemizolem może zmniejszać klirens astemizolu, zwiększając jego stężenie, co może prowadzić do wydłużenia odstępu QT i rzadko do zaburzeń rytmu typu torsade de pointes.5
- Pimozyd – jednoczesne stosowanie flukonazolu z pimozydem może hamować metabolizm pimozydu, zwiększać jego stężenie w osoczu, co może prowadzić do wydłużenia odstępu QT oraz rzadko do zaburzeń rytmu typu torsade de pointes.6
- Chinidyna – flukonazol może hamować metabolizm chinidyny, której stosowanie wiąże się z wydłużeniem odstępu QT oraz rzadko z wystąpieniem zaburzeń rytmu typu torsade de pointes.7
- Erytromycyna – jednoczesne stosowanie flukonazolu i erytromycyny może zwiększać ryzyko kardiotoksyczności (wydłużenie odstępu QT, torsade de pointes), co może prowadzić do nagłej śmierci z przyczyn sercowych.8
Leki, których jednoczesne stosowanie z flukonazolem nie jest zalecane
Halofantryna – flukonazol może zwiększać stężenie halofantryny w osoczu poprzez hamowanie CYP3A4, co zwiększa ryzyko kardiotoksyczności (wydłużenie odstępu QT, torsade de pointes) oraz ryzyko nagłej śmierci z przyczyn sercowych.9
Leki, których jednoczesne stosowanie z flukonazolem wiąże się z koniecznością zachowania środków ostrożności oraz modyfikacji dawki
Wpływ innych leków na flukonazol
Ryfampicyna – jednoczesne stosowanie ryfampicyny i flukonazolu powoduje zmniejszenie AUC flukonazolu o 25% i skrócenie okresu półtrwania (t½) flukonazolu o 20%. Należy rozważyć zwiększenie dawki flukonazolu u pacjentów przyjmujących jednocześnie ryfampicynę.10
Badania interakcji wykazały, że doustne stosowanie flukonazolu wraz z pokarmem, cymetydyną, lekami zobojętniającymi kwas żołądkowy lub po napromieniowaniu całego ciała przed przeszczepieniem szpiku kostnego, nie wpływa w sposób istotny klinicznie na wchłanianie flukonazolu.11
Wpływ flukonazolu na inne leki
Poniżej przedstawiono istotne klinicznie interakcje flukonazolu z innymi lekami:12
| Lek | Efekt interakcji | Zalecenia kliniczne | Poziom istotności |
|---|---|---|---|
| Alfentanyl | Zwiększenie AUC alfentanylu 2-krotnie (hamowanie CYP3A4) | Może być konieczna modyfikacja dawki alfentanylu | Wysoki |
| Amitryptylina, nortryptylina | Nasilenie działania amitryptyliny i nortryptyliny | Kontrola stężenia 5-nortryptyliny/S-amitryptyliny oraz modyfikacja dawki w razie potrzeby | Umiarkowany |
| Leki przeciwzakrzepowe (warfaryna) | Wydłużenie czasu protrombinowego nawet 2-krotnie (hamowanie CYP2C9) | Ścisła kontrola czasu protrombinowego, modyfikacja dawki warfaryny | Wysoki |
| Benzodiazepiny krótkodziałające (midazolam, triazolam) | Zwiększenie AUC midazolamu 3,7-krotnie, przedłużenie t½ 2,2-krotnie; dla triazolamu zwiększenie AUC 4,4-krotnie, przedłużenie t½ 2,3-krotnie | Zmniejszenie dawek benzodiazepin, monitorowanie pacjenta | Wysoki |
| Karbamazepina | Zwiększenie stężenia w surowicy o 30% | Kontrola stężenia, modyfikacja dawki w przypadku objawów toksyczności | Umiarkowany |
| Antagoniści wapnia (nifedypina, izradypina, amlodipina, werapamil, felodypina) | Zwiększenie ekspozycji ogólnoustrojowej (hamowanie CYP3A4) | Częste kontrolowanie wystąpienia działań niepożądanych | Umiarkowany |
| Celekoksyb | Zwiększenie Cmax o 68% i AUC o 134% | Zmniejszenie dawki celekoksybu o połowę | Wysoki |
| Cyklofosfamid | Zwiększenie stężenia bilirubiny i kreatyniny w surowicy | Szczególna kontrola poziomu bilirubiny i kreatyniny | Umiarkowany |
| Fentanyl | Opóźnienie eliminacji, zwiększenie stężenia | Ścisła kontrola ryzyka depresji oddechowej, modyfikacja dawki | Wysoki |
| Inhibitory reduktazy HMG-CoA (atorwastatyna, symwastatyna, fluwastatyna) | Zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy | Monitorowanie objawów miopatii i poziomu kinazy kreatynowej, odstawienie statyny w razie potrzeby | Wysoki |
| Cyklosporyna | 1,8-krotne zwiększenie AUC | Zmniejszenie dawki cyklosporyny w zależności od jej stężenia | Wysoki |
| Ewerolimus | Zwiększenie stężenia w osoczu (hamowanie CYP3A4) | Monitorowanie stężenia i działań niepożądanych | Umiarkowany |
| Syrolimus | Zwiększenie stężenia w osoczu (hamowanie CYP3A4 i P-glikoproteiny) | Dostosowanie dawki syrolimusu według stężenia i efektu | Wysoki |
| Takrolimus | Nawet 5-krotne zwiększenie stężenia podawanego doustnie (hamowanie CYP3A4) | Zmniejszenie dawki według stężenia, monitorowanie nefrotoksyczności | Wysoki |
| Losartan | Hamowanie metabolizmu do czynnego metabolitu | Stała kontrola ciśnienia tętniczego | Umiarkowany |
| Metadon | Zwiększenie stężenia w surowicy | Modyfikacja dawki metadonu | Umiarkowany |
| NLPZ (flurbiprofen, ibuprofen, naproksen, lornoksykam, meloksykam, diklofenak) | Zwiększenie Cmax i AUC (dla flurbiprofenu o 23% i 81%, dla ibuprofenu o 15% i 82%) | Kontrola działań niepożądanych, modyfikacja dawki NLPZ | Umiarkowany |
| Fenytoina | Zwiększenie AUC o 75% i Cmin o 128% | Monitorowanie stężenia w surowicy, unikanie toksycznego działania | Wysoki |
| Prednizon | Ryzyko ostrej niewydolności kory nadnerczy po odstawieniu flukonazolu | Monitorowanie objawów niewydolności kory nadnerczy po zakończeniu leczenia | Umiarkowany |
| Ryfabutyna | Zwiększenie AUC nawet o 80%, ryzyko zapalenia błony naczyniowej oka | Monitorowanie objawów toksyczności ryfabutyny | Wysoki |
| Sakwinawir | Zwiększenie AUC o około 50% i Cmax o około 55% (hamowanie CYP3A4 i P-glikoproteiny) | Może być konieczna modyfikacja dawki sakwinawiru | Umiarkowany |
| Pochodne sulfonylomocznika (chlorpropamid, glibenklamid, glipizyd, tolbutamid) | Wydłużenie okresu półtrwania w surowicy | Częste kontrolowanie stężenia glukozy, zmniejszenie dawki sulfonylomocznika | Umiarkowany |
| Teofilina | Zmniejszenie klirensu osoczowego o 18% | Obserwacja objawów toksyczności teofiliny | Umiarkowany |
| Alkaloidy barwinka (winkrystyna, winblastyna) | Potencjalne zwiększenie stężenia w osoczu, ryzyko neurotoksyczności | Monitorowanie objawów neurotoksyczności | Umiarkowany |
| Witamina A | Ryzyko działań niepożądanych ze strony OUN (guzy rzekome mózgu) | Obserwacja działań niepożądanych ze strony OUN | Niski |
| Worykonazol | Wzrost Cmax o 57% i AUCτ o 79% | Monitorowanie działań niepożądanych związanych z worykonazolem | Umiarkowany |
| Zydowudyna | Zwiększenie Cmax o 84% i AUC o 74%, wydłużenie t½ o 128% | Obserwacja działań niepożądanych, możliwe zmniejszenie dawki zydowudyny | Wysoki |
| Doustne środki antykoncepcyjne | Przy dawce 200 mg flukonazolu: zwiększenie AUC etynyloestradiolu o 40% i lewonorgestrelu o 24% | Nie wymaga modyfikacji dawki środków antykoncepcyjnych | Niski |
Interakcje flukonazolu z alkoholem
Chociaż w dostępnej dokumentacji produktu leczniczego Flucorta nie znajdują się bezpośrednie informacje dotyczące interakcji flukonazolu z alkoholem, należy zwrócić uwagę na kilka istotnych aspektów związanych z jednoczesnym stosowaniem tych substancji:
Mechanizm potencjalnych interakcji
Flukonazol jako inhibitor izoenzymów cytochromu P450 może teoretycznie wpływać na metabolizm alkoholu, który jest również metabolizowany przez wątrobę. Głównym mechanizmem metabolizowania alkoholu jest jednak działanie dehydrogenazy alkoholowej (ADH) i dehydrogenazy aldehydowej (ALDH), a nie izoenzymy CYP.13
Obciążenie wątroby
Zarówno flukonazol, jak i alkohol są metabolizowane w wątrobie. Jednoczesne przyjmowanie tych substancji może zwiększać obciążenie wątroby, co potencjalnie może prowadzić do nasilenia hepatotoksycznego działania flukonazolu, szczególnie u pacjentów z istniejącymi chorobami wątroby.
Potencjalne nasilenie działań niepożądanych
Alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane flukonazolu, takie jak:
- Zawroty głowy i senność
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Potencjalne nasilenie hepatotoksyczności
Zalecenia dotyczące spożywania alkoholu podczas terapii flukonazolem
Z uwagi na brak bezpośrednich danych dotyczących interakcji flukonazolu z alkoholem, ale przy uwzględnieniu potencjalnych zagrożeń, zaleca się:
- Unikanie spożywania alkoholu podczas terapii flukonazolem, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby
- W przypadku pacjentów długotrwale przyjmujących flukonazol, zachowanie szczególnej ostrożności przy ewentualnym spożywaniu alkoholu
- Monitorowanie funkcji wątroby u pacjentów regularnie spożywających alkohol podczas terapii flukonazolem
Należy podkreślić, że brak jest specyficznych badań klinicznych oceniających bezpośrednią interakcję flukonazolu z alkoholem, stąd zalecenia mają charakter ostrożnościowy.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania