Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Escitalopram LEK-AM jest lekiem przeciwdepresyjnym z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu serotoniny (SSRI), dostępnym w postaci tabletek powlekanych w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg. Przy kwalifikacji pacjenta do terapii tym lekiem należy zwrócić szczególną uwagę na następujące przeciwwskazania, które stanowią bezwzględne ograniczenie do jego stosowania.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania escytalopramu jest nadwrażliwość na substancję czynną (escytalopram) lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. Reakcje nadwrażliwości mogą objawiać się wysypką, świądem, obrzękiem, a nawet reakcją anafilaktyczną, dlatego dokładny wywiad alergologiczny jest niezbędny przed rozpoczęciem terapii.²

Interakcje z inhibitorami MAO

Szczególnie istotnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie escytalopramu z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO). Wyróżniamy tu kilka kategorii przeciwwskazanych kombinacji lekowych:

• Nieselektywne, nieodwracalne inhibitory MAO – jednoczesne stosowanie z escytalopramem jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko wystąpienia potencjalnie zagrażającego życiu zespołu serotoninowego. Zespół ten charakteryzuje się takimi objawami jak: pobudzenie psychoruchowe, drżenie mięśniowe, hipertermia (podwyższona temperatura ciała), zaburzenia świadomości oraz zmiany parametrów życiowych.³
• Odwracalne inhibitory MAO-A (np. moklobemid) – również w tym przypadku stosowanie escytalopramu jest przeciwwskazane z uwagi na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego.⁴
• Odwracalny nieselektywny inhibitor MAO – linezolid – antybiotyk o właściwościach inhibitora MAO również nie powinien być stosowany jednocześnie z escytalopramem ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego.⁵

Zaburzenia przewodzenia w sercu

Kolejną istotną grupą przeciwwskazań są zaburzenia dotyczące przewodzenia elektrycznego w sercu:

• Wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT – pacjenci z genetycznie uwarunkowanym wydłużeniem odstępu QT w zapisie EKG nie powinni przyjmować escytalopramu, ponieważ lek ten może nasilać to zaburzenie rytmu serca, zwiększając ryzyko groźnych arytmii, w tym torsade de pointes.⁶
• Nabyty zespół wydłużonego odstępu QT – pacjenci, u których rozpoznano nabyte (nie wrodzone) wydłużenie odstępu QT, również nie powinni otrzymywać escytalopramu.⁷

Interakcje z lekami wpływającymi na odstęp QT

Escytalopram nie powinien być stosowany jednocześnie z innymi lekami, które mogą wydłużać odstęp QT w zapisie EKG. Do tej grupy należą m.in.:

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA i III
• Niektóre leki przeciwpsychotyczne
• Niektóre antybiotyki (np. makrolidy)
• Niektóre leki przeciwhistaminowe
• Inne leki mogące wywoływać taki efekt

Jednoczesne stosowanie escytalopramu z tymi lekami zwiększa ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca, które mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, włącznie z nagłym zgonem sercowym.⁸

Postępowanie w praktyce klinicznej

Przed włączeniem terapii escytalopramem należy:

1. Przeprowadzić szczegółowy wywiad dotyczący potencjalnych reakcji alergicznych na substancje czynne lub pomocnicze zawarte w leku
2. Zebrać informacje o wszystkich przyjmowanych przez pacjenta lekach, ze szczególnym uwzględnieniem inhibitorów MAO
3. Ocenić stan układu sercowo-naczyniowego, w tym wykonać badanie EKG w celu wykluczenia wydłużonego odstępu QT
4. Zweryfikować czy pacjent nie przyjmuje innych leków mogących wydłużać odstęp QT
5. W przypadku stwierdzenia któregokolwiek z przeciwwskazań, rozważyć alternatywną terapię przeciwdepresyjną

Należy pamiętać, że Escitalopram LEK-AM dostępny jest w czterech dawkach (5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg) w postaci tabletek powlekanych, z których tabletki 10 mg i 20 mg można dzielić na równe dawki dzięki obecności rowka dzielącego.⁹