Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Escitalopram LEK-AM 15 mg

Wpływ escytalopramu na płodność, ciążę i laktację

Jako lekarz przepisujący escytalopram kobietom w wieku rozrodczym, ciężarnym lub karmiącym piersią, należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne korzyści i zagrożenia związane ze stosowaniem tego leku. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które należy przekazać pacjentce w zależności od jej stanu fizjologicznego.¹

Stosowanie escytalopramu w okresie ciąży

Należy poinformować pacjentkę, że dane kliniczne dotyczące stosowania escytalopramu w okresie ciąży są ograniczone. Badania przeprowadzone na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ leku na reprodukcję, co powinno być brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o leczeniu.²

Escitalopram LEK-AM nie powinien być stosowany w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne i jedynie po dokładnym rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka. Decyzja o włączeniu leczenia powinna być zawsze podejmowana indywidualnie, biorąc pod uwagę stan kliniczny pacjentki oraz potencjalne zagrożenia dla płodu.³

Ryzyko dla noworodka po ekspozycji na escytalopram w trzecim trymestrze

Szczególną uwagę należy zwrócić na okres trzeciego trymestru ciąży. Pacjentka powinna zostać poinformowana, że kontynuacja stosowania escytalopramu w późniejszych stadiach ciąży, zwłaszcza w trzecim trymestrze, wiąże się z koniecznością obserwacji noworodka po porodzie.⁴

W przypadku stosowania escytalopramu przez matkę w późniejszych stadiach ciąży, u noworodka mogą wystąpić następujące objawy:⁵

• Zaburzenia oddechowe – mogą manifestować się jako duszność, przyspieszony oddech lub trudności z prawidłowym oddychaniem
• Sinica – niebieskoszare zabarwienie skóry wynikające z niedotlenienia
• Bezdech – krótkotrwałe przerwy w oddychaniu
• Napady drgawek – niekontrolowane skurcze mięśni
• Wahania ciepłoty ciała – trudności w utrzymaniu prawidłowej temperatury ciała
• Trudności w pobieraniu pokarmu – problemy z ssaniem i karmieniem
• Wymioty – zwracanie treści pokarmowej
• Hipoglikemia – obniżony poziom glukozy we krwi
• Zaburzenia napięcia mięśniowego – wzmożone napięcie mięśniowe, zmniejszone napięcie mięśniowe
• Hiperrefleksja – wzmożone odruchy
• Drżenia, drżączka – mimowolne drżenie kończyn lub całego ciała
• Drażliwość – nadmierna reakcja na bodźce
• Letarg – stan obniżonej aktywności
• Ciągły płacz – długotrwały, trudny do uspokojenia płacz
• Senność – nadmierna skłonność do snu
• Trudności w zasypianiu – problemy z inicjacją snu

Objawy te mogą być wynikiem działania serotoninergicznego lub reakcji odstawienia. W większości przypadków powikłania pojawiają się natychmiast lub wkrótce (poniżej 24 godzin) po porodzie.⁶

Ryzyko zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków

Pacjentka powinna zostać poinformowana, że dane epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko wystąpienia zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków (PPHN – Persistent Pulmonary Hypertension of the Newborn) po stosowaniu selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) w okresie ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze.⁷

Zaobserwowano 5 przypadków PPHN na 1000 ciąż u kobiet przyjmujących SSRI, podczas gdy w populacji ogólnej obserwuje się występowanie 1 do 2 przypadków na 1000 ciąż. Jest to istotna informacja, którą należy przekazać pacjentce przy ocenie stosunku korzyści do ryzyka terapii.⁸

Ryzyko krwotoku poporodowego

Pacjentka powinna zostać poinformowana o zwiększonym ryzyku wystąpienia krwotoku poporodowego po narażeniu na działanie leków z grupy SSRI lub SNRI w ciągu miesiąca przed porodem. Dane obserwacyjne wskazują na mniej niż dwukrotne zwiększenie tego ryzyka, co również należy uwzględnić przy ocenie bezpieczeństwa terapii.⁹

Przerwanie stosowania escytalopramu w ciąży

Jeśli zostanie podjęta decyzja o odstawieniu escytalopramu w okresie ciąży, należy poinformować pacjentkę, że nagłe przerwanie leczenia może wiązać się z ryzykiem wystąpienia objawów odstawiennych zarówno u niej, jak i potencjalnie u płodu. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki pod ścisłą kontrolą lekarską.¹⁰

Stosowanie escytalopramu w okresie karmienia piersią

Pacjentka powinna zostać poinformowana, że escytalopram prawdopodobnie przenika do mleka matki. Z tego względu nie zaleca się karmienia piersią podczas stosowania tego leku. Jeśli karmienie piersią jest istotne dla matki i dziecka, należy rozważyć zmianę leczenia na preparat o lepszym profilu bezpieczeństwa w okresie laktacji lub rozważyć zaprzestanie karmienia piersią.¹¹

Wpływ escytalopramu na płodność

W przypadku pacjentek planujących ciążę, należy przekazać informację, że badania przeprowadzone na zwierzętach wykazały, iż cytalopram (związek macierzysty escytalopramu) może wpływać na jakość nasienia. Jest to istotna informacja dla par starających się o dziecko, gdzie partner przyjmuje escytalopram.¹²

Na podstawie opisów przypadków stosowania u ludzi niektórych leków z grupy SSRI wynika, że wpływ na jakość nasienia ma charakter przemijający. Jest to informacja, która może być istotna dla pacjentów i par planujących potomstwo.¹³

Dotychczas nie zaobserwowano wpływu escytalopramu na płodność u ludzi, co również należy przekazać pacjentkom i ich partnerom zainteresowanym tą kwestią.¹⁴

Zalecenia praktyczne dla lekarzy

W przypadku kobiet w wieku rozrodczym stosujących Escitalopram LEK-AM należy:

1. Przeprowadzić dokładną ocenę korzyści i ryzyka przed wdrożeniem leczenia, uwzględniając planowanie ciąży
2. Poinformować pacjentkę o potencjalnych zagrożeniach związanych ze stosowaniem leku w trakcie ciąży
3. W przypadku pacjentek planujących ciążę rozważyć alternatywne metody leczenia
4. U pacjentek w ciąży kontynuować leczenie tylko w przypadku, gdy jest to bezwzględnie konieczne
5. Zapewnić ścisłe monitorowanie stanu zdrowia matki i płodu w trakcie terapii
6. Przygotować pacjentkę i personel medyczny na możliwość wystąpienia powikłań u noworodka
7. Odradzić karmienie piersią w trakcie terapii escytalopramem