Właściwości farmakokinetyczne
Escitalopram LEK-AM 15 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Escitalopram LEK-AM

Escytalopram, substancja czynna preparatu Escitalopram LEK-AM, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego działanie w organizmie. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis parametrów farmakokinetycznych z uwzględnieniem poszczególnych procesów: wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji.¹

Wchłanianie

Escytalopram charakteryzuje się niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, co następuje niezależnie od przyjmowania pokarmu. Średni czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) wynosi 4 godziny po podaniu dawki wielokrotnej. Bezwzględna biodostępność escytalopramu szacowana jest na około 80%, co jest porównywalne z biodostępnością racemicznego cytalopramu.²

Dystrybucja

Po podaniu doustnym, pozorna objętość dystrybucji (Vd,β/F) escytalopramu wynosi około 12 do 26 l/kg masy ciała. Zarówno escytalopram, jak i jego główne metabolity wykazują stosunkowo niewielki stopień wiązania z białkami osocza – poniżej 80%, co może wpływać na ich dostępność i działanie farmakologiczne.³

Metabolizm

Metabolizm escytalopramu zachodzi głównie w wątrobie, gdzie lek ulega biotransformacji do kilku metabolitów. Najważniejsze z nich to metabolit demetylowany oraz didemetylowany, które zachowują aktywność farmakologiczną. Dodatkowo możliwe jest utlenienie azotu, prowadzące do powstania metabolitu w postaci N-tlenku. Zarówno lek macierzysty, jak i powstałe metabolity mogą być częściowo wydalane w postaci glukuronidów.⁴

Po wielokrotnym podaniu dawki, średnie stężenia metabolitu demetylowanego i didemetylowanego stanowią odpowiednio 28-31% oraz <5% stężenia escytalopramu. Biotransformacja escytalopramu do metabolitu demetylowanego zachodzi głównie za pośrednictwem izoenzymu CYP2C19. W procesie tym mogą również uczestniczyć izoenzymy CYP3A4 oraz CYP2D6, choć w mniejszym stopniu.⁵

Eliminacja

Okres półtrwania escytalopramu w fazie eliminacji (t½ β) po wielokrotnym podaniu dawki wynosi około 30 godzin. Klirens osoczowy po podaniu doustnym (Cloral) kształtuje się na poziomie około 0,6 l/min. Główne metabolity escytalopramu charakteryzują się znacząco dłuższym okresem półtrwania w porównaniu do związku macierzystego.⁶

Escytalopram i jego główne metabolity są eliminowane zarówno drogą wątrobową (metaboliczną), jak i nerkową. Zasadnicza część dawki jest wydalana z moczem w postaci metabolitów.⁷

Liniowa farmakokinetyka

Farmakokinetyka escytalopramu wykazuje charakter liniowy, co oznacza proporcjonalny wzrost stężenia leku w osoczu wraz ze zwiększaniem dawki. Stan stacjonarny stężenia w osoczu osiągany jest po około tygodniu stosowania leku. Przy podawaniu dawki dobowej wynoszącej 10 mg, średnie stężenia w stanie stacjonarnym wynoszą 50 nmol/l, z obserwowanym zakresem od 20 do 125 nmol/l.⁸

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku (powyżej 65 lat)

U pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się spowolnienie eliminacji escytalopramu w porównaniu z młodszymi pacjentami. Wartość pola pod krzywą stężenie-czas (AUC) jest o około 50% większa u osób w podeszłym wieku niż u młodych, zdrowych ochotników. Obserwacja ta ma znaczenie kliniczne i może wymagać dostosowania dawkowania w tej grupie wiekowej pacjentów.⁹

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasyfikacja Childa i Pugha, kryterium A i B) parametry farmakokinetyczne escytalopramu ulegają znaczącej zmianie. Okres półtrwania leku jest około dwukrotnie dłuższy, a ekspozycja na substancję czynną jest około 60% większa w porównaniu z osobami z prawidłową czynnością wątroby. Zmiany te mogą wymagać modyfikacji dawkowania leku w tej grupie pacjentów.¹⁰

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny CLcr 10-53 ml/min) obserwowano wydłużenie okresu półtrwania racemicznego cytalopramu oraz niewielkie zwiększenie ekspozycji na lek. Choć nie prowadzono bezpośrednich badań stężenia metabolitów escytalopramu w osoczu pacjentów z niewydolnością nerek, można przypuszczać, że ich stężenie może być zwiększone u tych pacjentów. Parametry te należy uwzględnić przy planowaniu terapii u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.¹¹

Polimorfizm genetyczny

Profil genetyczny pacjenta może znacząco wpływać na farmakokinetykę escytalopramu. U osób wolno metabolizujących leki przy udziale izoenzymu CYP2C19 zaobserwowano, że stężenie escytalopramu w osoczu jest dwukrotnie wyższe niż u osób o szybkim metabolizmie. Z kolei polimorfizm izoenzymu CYP2D6 nie powoduje istotnej zmiany ekspozycji na escytalopram. Zróżnicowanie metabolizmu związane z polimorfizmem genetycznym może wymagać indywidualnego podejścia do dawkowania leku.¹²