Interakcje leku
Escipram 10 mg
Escytalopram, składnik Escipramu, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie niebezpieczne są skojarzenia z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO, odwracalnymi inhibitorami MAO-A (moklobemid) i MAO (linezolid), które mogą wywołać zespół serotoninowy, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Również łączenie escytalopramu z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre przeciwpsychotyczne, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, wybrane antybiotyki i leki przeciwmalaryczne) jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko złośliwych arytmii. W przypadku inhibitorów MAO-B (selegilina do 10 mg/dobę) oraz leków serotoninergicznych (tramadol, buprenorfina, tryptany) konieczna jest ostrożność i ścisłe monitorowanie pacjenta. Dodatkowo, stosowanie escytalopramu z lekami obniżającymi próg drgawkowy, litem, tryptofanem, preparatami z dziurawca, lekami przeciwzakrzepowymi i NLPZ wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych i konieczność monitorowania parametrów klinicznych.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje farmakodynamiczne
- Przeciwwskazane leczenie skojarzone
- Leczenie skojarzone wymagające zachowania środków ostrożności
- Interakcje farmakokinetyczne
- Wpływ innych leków na właściwości farmakokinetyczne escytalopramu
- Wpływ escytalopramu na właściwości farmakokinetyczne innych leków
- Interakcje escytalopramu z alkoholem
- Tabela interakcji escytalopramu
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Escytalopram, aktywny składnik produktu leczniczego Escipram, może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne. Interakcje te można podzielić na farmakodynamiczne oraz farmakokinetyczne, a ich znajomość jest kluczowa dla bezpieczeństwa pacjenta.1
Interakcje farmakodynamiczne
Interakcje farmakodynamiczne obejmują zmiany w działaniu leków na poziomie ich mechanizmów działania oraz efektów fizjologicznych. W przypadku escytalopramu szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami wpływającymi na układ serotoninergiczny oraz innymi substancjami oddziałującymi na ośrodkowy układ nerwowy.2
Przeciwwskazane leczenie skojarzone
Istnieją połączenia lekowe, których należy bezwzględnie unikać podczas stosowania escytalopramu ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych, a nawet zagrażających życiu reakcji niepożądanych:3
- Nieodwracalne nieselektywne inhibitory MAO – U pacjentów leczonych lekiem z grupy SSRI w skojarzeniu z nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy (MAO) oraz u pacjentów, którzy niedawno przerwali leczenie lekiem z grupy SSRI i rozpoczęli leczenie inhibitorem MAO, donoszono o wystąpieniu ciężkich reakcji niepożądanych. W niektórych przypadkach u pacjentów wystąpił zespół serotoninowy. Stosowanie escytalopramu można rozpocząć dopiero po upływie 14 dni od zaprzestania stosowania nieodwracalnego inhibitora MAO. Z kolei między odstawieniem escytalopramu a rozpoczęciem leczenia nieselektywnym inhibitorem MAO należy zachować co najmniej 7-dniową przerwę.4
- Odwracalny, selektywny inhibitor MAO-A (moklobemid) – Ze względu na zagrożenie wystąpieniem zespołu serotoninowego stosowanie escytalopramu w skojarzeniu z inhibitorem MAO-A jest przeciwwskazane. Jeśli takie leczenie skojarzone jest bezwzględnie konieczne, należy je rozpocząć podając minimalną zalecaną dawkę, a pacjent powinien pozostawać pod stałą kontrolą kliniczną.5
- Odwracalny, nieselektywny inhibitor MAO (linezolid) – Antybiotyk linezolid jest odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO i nie powinien być podawany pacjentom leczonym escytalopramem. W sytuacjach wyjątkowych, gdy takie leczenie skojarzone jest niezbędne, należy je rozpocząć podając minimalną zalecaną dawkę, a pacjent powinien pozostać pod stałą kontrolą kliniczną.6
- Leki wydłużające odstęp QT – Jednoczesne stosowanie escytalopramu i produktów leczniczych wydłużających odstęp QT jest przeciwwskazane. Dotyczy to m.in. leków przeciwarytmicznych klasy IA i III, leków przeciwpsychotycznych (np. pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol), trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, niektórych antybiotyków (np. sparfloksacyna, moksyfloksacyna, erytromycyna IV, pentamidyna), leków przeciwmalarycznych (szczególnie halofantryna) oraz niektórych leków przeciwhistaminowych (astemizol, mizolastyna).7
Leczenie skojarzone wymagające zachowania środków ostrożności
Wiele leków może być stosowanych jednocześnie z escytalopramem, ale wymagają zachowania szczególnej ostrożności i monitorowania pacjenta:8
- Nieodwracalny selektywny inhibitor MAO-B (selegilina) – Podczas stosowania escytalopramu w skojarzeniu z selegiliną należy zachować ostrożność ze względu na zagrożenie wystąpieniem zespołu serotoninowego. Dotychczasowe dane wskazują, że stosowanie selegiliny w dawkach do 10 mg na dobę w skojarzeniu z racemicznym cytalopramem było bezpieczne.9
- Leki o działaniu serotoninergicznym – Podawanie escytalopramu w skojarzeniu z innymi lekami o działaniu serotoninergicznym (np. tramadol, buprenorfina, sumatryptan oraz inne tryptany) może prowadzić do potencjalnie zagrażającego życiu zespołu serotoninowego.10
- Leki obniżające próg drgawkowy – Leki z grupy SSRI mogą obniżać próg drgawkowy. Należy zachować ostrożność podczas stosowania escytalopramu w skojarzeniu z innymi lekami mogącymi obniżać próg drgawkowy, takimi jak leki przeciwdepresyjne (trójpierścieniowe, SSRI), leki neuroleptyczne (pochodne fenotiazyny, tioksantenu i butyrofenonu), meflokina, bupropion i tramadol.11
- Lit, tryptofan – Odnotowano nasilenie działania w przypadkach stosowania leków z grupy SSRI w skojarzeniu z litem i tryptofanem. Z tego względu należy zachować ostrożność podejmując takie leczenie skojarzone.12
- Wyciąg z dziurawca – Stosowanie escytalopramu w skojarzeniu z preparatami ziołowymi zawierającymi dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) może doprowadzić do zwiększenia częstości działań niepożądanych.13
- Leki przeciwzakrzepowe i niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – Stosowanie escytalopramu w skojarzeniu z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi może wpływać na ich działanie. W czasie wprowadzania leczenia escytalopramem lub jego odstawiania u pacjentów leczonych doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi należy prowadzić dokładną kontrolę parametrów krzepnięcia krwi. Jednoczesne stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) może nasilać tendencję do krwawień.14
- Produkty lecznicze wywołujące hipokaliemię i/lub hipomagnezemię – Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania produktów wywołujących hipokaliemię i/lub hipomagnezemię, ponieważ może to zwiększać ryzyko wystąpienia złośliwych arytmii.15
Interakcje farmakokinetyczne
Interakcje farmakokinetyczne dotyczą wpływu innych leków na stężenie escytalopramu we krwi oraz wpływu escytalopramu na stężenie innych leków.16
Wpływ innych leków na właściwości farmakokinetyczne escytalopramu
Metabolizm escytalopramu zachodzi głównie z udziałem izoenzymu CYP2C19. Izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6 również uczestniczą w metabolizmie escytalopramu, choć w mniejszym stopniu. Metabolizm głównego metabolitu S-DCT (demetylowanego escytalopramu) jest częściowo katalizowany przez CYP2D6.17
Znaczące klinicznie interakcje obejmują:
- Omeprazol (inhibitor CYP2C19) w dawce 30 mg raz na dobę powoduje umiarkowane (około 50%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu.18
- Cymetydyna w dawce 400 mg dwa razy na dobę (umiarkowanie silny inhibitor enzymów) powoduje umiarkowane (około 70%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu. Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z cymetydyną, a w niektórych przypadkach może być konieczne dostosowanie dawki.19
Należy zachować ostrożność podczas stosowania escytalopramu w skojarzeniu z inhibitorami CYP2C19 (np. omeprazol, esomeprazol, flukonazol, fluwoksamina, lanzoprazol, tyklopidyna) lub cymetydyną. W takich przypadkach może być konieczne zmniejszenie dawki escytalopramu na podstawie wyników monitorowania działań niepożądanych.20
Wpływ escytalopramu na właściwości farmakokinetyczne innych leków
Escytalopram jest inhibitorem izoenzymu CYP2D6. Należy zachować ostrożność podczas stosowania escytalopramu z lekami metabolizowanymi głównie przez ten enzym, zwłaszcza jeśli mają wąski indeks terapeutyczny. Do takich leków należą:21
- Flekainid, propafenon i metoprolol (stosowane w niewydolności serca)
- Leki przeciwdepresyjne, takie jak dezypramina, klomipramina i nortryptylina
- Leki przeciwpsychotyczne, takie jak rysperydon, tiorydazyna i haloperydol
W przypadku tych leków może być konieczne dostosowanie dawki. Badania wykazały, że podawanie escytalopramu w skojarzeniu z dezypraminą lub metoprololem spowodowało dwukrotne zwiększenie stężenia w osoczu tych dwóch substratów CYP2D6.22
Escytalopram może również wykazywać słabe działanie hamujące na izoenzym CYP2C19. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania leków metabolizowanych z udziałem tego enzymu.23
Interakcje escytalopramu z alkoholem
Chociaż nie wykazano istotnych interakcji farmakodynamicznych ani farmakokinetycznych między escytalopramem a alkoholem, równoczesne spożycie alkoholu podczas terapii escytalopramem nie jest zalecane.24
Pomimo braku bezpośrednich interakcji, należy podkreślić, że alkohol może:
- Nasilać działanie sedatywne i upośledzające funkcje poznawcze
- Zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego
- Osłabiać działanie terapeutyczne escytalopramu
- Negatywnie wpływać na przebieg zaburzeń psychicznych leczonych escytalopramem
- Zwiększać ryzyko zachowań impulsywnych, w tym myśli samobójczych
Pacjentów należy wyraźnie poinformować o konieczności całkowitej abstynencji alkoholowej podczas terapii escytalopramem.
Tabela interakcji escytalopramu
| Lek/substancja | Rodzaj interakcji | Konsekwencje kliniczne | Poziom ważności | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Nieodwracalne nieselektywne inhibitory MAO | Farmakodynamiczna | Ryzyko zespołu serotoninowego, potencjalnie zagrażającego życiu | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane. Zachować 14-dniową przerwę między odstawieniem inhibitora MAO a rozpoczęciem leczenia escytalopramem. Zachować 7-dniową przerwę między odstawieniem escytalopramu a rozpoczęciem leczenia inhibitorem MAO. |
| Moklobemid (inhibitor MAO-A) | Farmakodynamiczna | Ryzyko zespołu serotoninowego | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane. W wyjątkowych sytuacjach rozpocząć od minimalnej dawki i pod ścisłą kontrolą kliniczną. |
| Linezolid (antybiotyk) | Farmakodynamiczna | Ryzyko zespołu serotoninowego | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane. W wyjątkowych sytuacjach rozpocząć od minimalnej dawki i pod ścisłą kontrolą kliniczną. |
| Leki wydłużające odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre leki przeciwpsychotyczne) | Farmakodynamiczna | Addytywne wydłużenie odstępu QT, ryzyko zaburzeń rytmu serca | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Selegilina (inhibitor MAO-B) | Farmakodynamiczna | Ryzyko zespołu serotoninowego | Wysoki | Ostrożność. Dawki selegiliny do 10 mg/dobę wydają się być bezpieczne. |
| Inne leki serotoninergiczne (tramadol, tryptany, buprenorfina) | Farmakodynamiczna | Ryzyko zespołu serotoninowego | Wysoki | Ostrożność, ścisłe monitorowanie objawów. |
| Leki obniżające próg drgawkowy | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko drgawek | Średni | Ostrożność, rozważyć korzyści i ryzyko. |
| Lit, tryptofan | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania serotoninergicznego | Średni | Ostrożność, monitorowanie pacjenta. |
| Dziurawiec zwyczajny | Farmakodynamiczna | Zwiększona częstość działań niepożądanych | Średni | Unikać jednoczesnego stosowania. |
| Leki przeciwzakrzepowe | Farmakodynamiczna | Zmiana działania przeciwzakrzepowego, ryzyko krwawień | Wysoki | Dokładna kontrola parametrów krzepnięcia. |
| NLPZ | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko krwawień | Średni | Ostrożność, monitorowanie. |
| Alkohol | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania sedatywnego, potencjalne pogorszenie funkcji poznawczych | Średni | Nie zaleca się jednoczesnego spożycia. |
| Omeprazol, esomeprazol, flukonazol, fluwoksamina (inhibitory CYP2C19) | Farmakokinetyczna | Zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu (o około 50%) | Wysoki | Możliwe zmniejszenie dawki escytalopramu, monitorowanie działań niepożądanych. |
| Cymetydyna | Farmakokinetyczna | Zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu (o około 70%) | Wysoki | Możliwe zmniejszenie dawki escytalopramu, monitorowanie działań niepożądanych. |
| Leki metabolizowane przez CYP2D6 (flekainid, propafenon, metoprolol) | Farmakokinetyczna | Dwukrotny wzrost stężenia tych leków w osoczu | Wysoki | Może być konieczne dostosowanie dawki tych leków. |
| Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (dezypramina, klomipramina, nortryptylina) | Farmakokinetyczna | Zwiększenie stężenia tych leków w osoczu | Wysoki | Może być konieczne dostosowanie dawki tych leków. |
| Leki przeciwpsychotyczne (rysperydon, tiorydazyna, haloperydol) | Farmakokinetyczna | Zwiększenie stężenia tych leków w osoczu | Wysoki | Może być konieczne dostosowanie dawki tych leków. |
| Leki wywołujące hipokaliemię i/lub hipomagnezemię | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko złośliwych arytmii | Wysoki | Ostrożność, monitorowanie elektrolitów. |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania