Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Escipram 10 mg

Wpływ escytalopramu na płodność, ciążę i laktację

Podczas stosowania escytalopramu u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią, lekarz powinien przekazać pacjentce szczegółowe informacje dotyczące potencjalnych zagrożeń oraz korzyści wynikających z terapii. Poniższe wytyczne mają na celu zapewnienie kompleksowej wiedzy na temat właściwego postępowania w tych szczególnych sytuacjach klinicznych.¹

Stosowanie w okresie ciąży

Należy poinformować pacjentkę, że dostępne dane kliniczne dotyczące stosowania escytalopramu w okresie ciąży są ograniczone. W badaniach nad toksycznym działaniem escytalopramu na rozrodczość przeprowadzonych na modelach zwierzęcych (szczury) zaobserwowano toksyczne działanie na zarodek i płód, jednak nie stwierdzono zwiększonej częstości występowania wad wrodzonych.²

Produktu Escipram nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Decyzja o włączeniu lub kontynuacji leczenia powinna być podjęta po dokładnym rozważeniu stosunku potencjalnego ryzyka do spodziewanych korzyści terapeutycznych.³

Ryzyko związane ze stosowaniem w trzecim trymestrze ciąży

Pacjentka powinna być świadoma, że stosowanie escytalopramu w późnym okresie ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze, wiąże się z potencjalnym ryzykiem wystąpienia u noworodka objawów odstawiennych lub działania serotoninergicznego. W takich przypadkach noworodek powinien być poddany szczególnej obserwacji po porodzie.⁴

Objawy, które mogą wystąpić u noworodka, jeśli matka stosowała lek z grupy SSRI/SNRI w późniejszych stadiach ciąży obejmują:⁵

• Zaburzenia oddechowe – w tym sinica i bezdech
• Napady drgawek
• Wahania ciepłoty ciała
• Zaburzenia odżywiania – trudności w pobieraniu pokarmu, wymioty
• Hipoglikemia
• Zaburzenia napięcia mięśniowego – zarówno wzmożone, jak i zmniejszone napięcie
• Hiperrefleksja
• Objawy neurologiczne – drżenie, drżączka
• Zaburzenia behawioralne – drażliwość, letarg, ciągły płacz, trudności ze snem

Należy wyjaśnić pacjentce, że powyższe objawy mogą być wynikiem działania serotoninergicznego lub reakcji odstawienia. W większości przypadków powikłania pojawiają się natychmiast lub w krótkim czasie (poniżej 24 godzin) po porodzie.⁶

Ryzyko przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodka

Na podstawie wyników badań epidemiologicznych pacjentka powinna zostać poinformowana, że stosowanie inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny w czasie ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze, może zwiększać ryzyko wystąpienia u noworodka zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego (PPHN, ang. persistent pulmonary hypertension of the newborn).⁷

Zaobserwowane ryzyko wynosi około 5 przypadków na 1000 ciąż, podczas gdy w populacji ogólnej stwierdza się 1 do 2 przypadków PPHN na 1000 ciąż. Oznacza to, że ryzyko to, choć podwyższone, pozostaje stosunkowo niskie.⁸

Ryzyko krwotoku poporodowego

Pacjentka powinna być świadoma, że dostępne dane obserwacyjne wskazują na występowanie zwiększonego (mniej niż dwukrotnie) ryzyka krwotoku poporodowego po ekspozycji na leki z grupy SSRI lub SNRI w ciągu miesiąca przed porodem. Jest to istotna informacja, szczególnie dla kobiet z istniejącymi wcześniej zaburzeniami krzepnięcia lub przyjmujących jednocześnie leki wpływające na hemostazę.⁹

Zalecenia dotyczące odstawiania leku w ciąży

Należy podkreślić, że w przypadku konieczności odstawienia leku w okresie ciąży, powinno to być przeprowadzone stopniowo, z unikaniem nagłego przerwania terapii. Nagłe odstawienie escytalopramu może prowadzić do wystąpienia objawów odstawiennych zarówno u matki, jak i pośrednio u płodu.¹⁰

Stosowanie w okresie karmienia piersią

Pacjentka powinna być poinformowana, że escytalopram prawdopodobnie przenika do mleka matki. Z tego powodu nie zaleca się karmienia piersią w trakcie stosowania tego leku. W przypadku, gdy korzyści z leczenia przewyższają potencjalne ryzyko dla dziecka i kontynuacja terapii jest konieczna, należy rozważyć alternatywne metody karmienia niemowlęcia.¹¹

Wpływ na płodność

Pacjentów płci męskiej należy poinformować, że badania na zwierzętach wykazały, iż cytalopram (związek macierzysty escytalopramu) może wpływać na jakość spermy. Jest to istotna informacja dla mężczyzn planujących ojcostwo. Jednakże należy także zaznaczyć, że dotychczasowe badania u ludzi dotyczące niektórych leków z grupy SSRI wskazują, że działanie na parametry spermy ma charakter przemijający.¹²

Co istotne, według dostępnych danych, nie zaobserwowano dotychczas trwałego wpływu escytalopramu na płodność u ludzi, co stanowi ważną informację dla pacjentów obawiających się długotrwałych konsekwencji terapii.¹³

Wytyczne dla personelu medycznego

Podczas rozmowy z pacjentką będącą w ciąży lub karmiącą piersią, lekarz powinien:

1. Dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka kontynuacji lub rozpoczęcia terapii escytalopramem
2. Omówić wszystkie potencjalne zagrożenia związane ze stosowaniem leku w ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze
3. Wyjaśnić konieczność szczegółowej obserwacji noworodka w przypadku stosowania leku w końcowym okresie ciąży
4. Przedstawić plan postępowania w przypadku wystąpienia objawów niepożądanych u noworodka
5. Omówić kwestie związane z karmieniem piersią i możliwe alternatywy
6. W przypadku mężczyzn – omówić potencjalny, przemijający wpływ na parametry nasienia

Zaleca się regularną ocenę stanu psychicznego pacjentki oraz monitorowanie potencjalnych objawów niepożądanych w trakcie ciąży i po porodzie, dostosowując dawkowanie lub rozważając zmianę leczenia, jeśli jest to konieczne.¹⁴