Przeciwwskazania
Encepur Adults 1,5 mcg inaktywowanego wirusa kleszczowego zapalenia mózgu, szczep K23/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml), dawka dla dorosłych

Szczepionka Encepur Adults zawiera inaktywowany wirus kleszczowego zapalenia mózgu (szczep K23, 1,5 μg), namnażany w fibroblastach kurzych, oraz adiuwant w postaci glinu wodorotlenku uwodnionego (0,3-0,4 mg Al³⁺). Przeciwwskazaniem bezwzględnym do szczepienia jest ostra faza choroby oraz nadwrażliwość na składniki szczepionki, w tym formaldehyd, siarczan neomycyny, chlorotetracyklinę, siarczan gentamycyny i albuminę jaja kurzego, które występują w ilościach śladowych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z alergią na białka kurze oraz antybiotyki aminoglikozydowe i tetracykliny. Wystąpienie ogólnoustrojowych niepożądanych odczynów poszczepiennych po wcześniejszej dawce stanowi przeciwwskazanie do kontynuacji szczepień bez specjalistycznej konsultacji i wyjaśnienia przyczyn powikłań.

Przeciwwskazania do stosowania szczepionki Encepur Adults

Szczepionka Encepur Adults, zawierająca inaktywowany wirus kleszczowego zapalenia mózgu (szczep K23), jest produktem leczniczym, którego stosowanie podlega określonym ograniczeniom. Lekarz powinien dokładnie ocenić stan pacjenta przed kwalifikacją do szczepienia, mając na uwadze następujące przeciwwskazania.1

Ostre infekcje i choroby wymagające leczenia

Ostra faza choroby stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do podania szczepionki Encepur Adults. W takim przypadku należy odroczyć szczepienie do momentu ustąpienia objawów choroby. Istotne jest, aby pacjent był w pełni zdrowy, a od zakończenia leczenia ostrej choroby minęły co najmniej 2 tygodnie. Dotyczy to zarówno chorób infekcyjnych, jak i innych stanów wymagających interwencji terapeutycznej.2

Nadwrażliwość na składniki szczepionki

Nadwrażliwość na jakikolwiek składnik szczepionki Encepur Adults jest istotnym przeciwwskazaniem do jej zastosowania. Szczepionka zawiera następujące substancje, które mogą wywoływać reakcje alergiczne u osób predysponowanych:3

  • Formaldehyd – występuje w śladowych ilościach jako pozostałość po procesie produkcji
  • Siarczan neomycyny – antybiotyk aminoglikozydowy występujący w ilościach śladowych
  • Chlorotetracyklina – antybiotyk z grupy tetracyklin obecny w ilościach śladowych
  • Siarczan gentamycyny – kolejny antybiotyk aminoglikozydowy w ilościach śladowych
  • Albumina jaja kurzego – białko obecne jako pozostałość procesu produkcyjnego

Pacjenci ze zdiagnozowaną alergią na którykolwiek z powyższych składników nie powinni otrzymywać szczepionki Encepur Adults. Lekarz powinien dokładnie zebrać wywiad alergologiczny przed kwalifikacją do szczepienia.4

Powikłania po wcześniejszym szczepieniu

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów, u których po wcześniejszym podaniu szczepionki Encepur Adults wystąpiły powikłania poszczepienne. Wystąpienie takich powikłań stanowi przeciwwskazanie do kontynuacji szczepień tą samą szczepionką do czasu wyjaśnienia ich przyczyn.5

Szczególnie istotne są niepożądane odczyny poszczepienne o charakterze ogólnoustrojowym, które nie ograniczają się wyłącznie do miejsca podania szczepionki. Takie reakcje mogą wskazywać na nadwrażliwość organizmu na składniki preparatu i stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do kontynuacji szczepień bez wcześniejszej konsultacji specjalistycznej i wyjaśnienia przyczyn występujących powikłań.6

Warunki, w których należy odradzić stosowanie szczepionki

Oprócz bezwzględnych przeciwwskazań, istnieją sytuacje kliniczne, w których lekarz powinien rozważyć odroczenie szczepienia lub zastosowanie alternatywnych metod profilaktyki kleszczowego zapalenia mózgu. Decyzja powinna być podjęta indywidualnie, po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka.

Alergie na składniki pochodzące z procesu produkcji

Szczepionka Encepur Adults jest produkowana z wykorzystaniem fibroblastów kurzych, na co wskazuje informacja o namnażaniu wirusa kleszczowego zapalenia mózgu szczepu K23 w tych komórkach. Dlatego u pacjentów z ciężkimi reakcjami alergicznymi na białka kurze należy zachować szczególną ostrożność i rozważyć potencjalne ryzyko wystąpienia reakcji krzyżowych.7

Ze względu na zawartość śladowych ilości antybiotyków aminoglikozydowych (neomycyna, gentamycyna) oraz tetracyklin (chlorotetracyklina), u pacjentów z historią ciężkich reakcji alergicznych na te grupy antybiotyków lekarz powinien dokładnie rozważyć potencjalne ryzyko i korzyści przed podaniem szczepionki.8

Obecność glinu wodorotlenku uwodnionego (0,3-0,4 mg Al³⁺) jako adiuwantu może stanowić potencjalny czynnik ryzyka dla osób z zaburzeniami funkcji nerek, szczególnie z ciężką niewydolnością, u których eliminacja związków glinu jest upośledzona.9

Inne sytuacje wymagające odroczenia szczepienia

Lekarz powinien również rozważyć odroczenie szczepienia w następujących przypadkach:

  • Stan rekonwalescencji po przebytej chorobie – należy upewnić się, że od zakończenia leczenia ostrej choroby upłynęły co najmniej 2 tygodnie
  • Zaostrzenie choroby przewlekłej – szczepienie powinno być wykonane w okresie stabilizacji choroby podstawowej
  • Wystąpienie łagodnych niepożądanych odczynów poszczepiennych po wcześniejszej dawce – wymaga obserwacji i rozważenia premedykacji przed kolejną dawką
Składniki szczepionki Encepur Adults Pochodzenie Potencjalne ryzyko u osób uczulonych
Wirus kleszczowego zapalenia mózgu, szczep K23 (1,5 μg) Namnożony w fibroblastach kurzych Reakcje alergiczne u osób uczulonych na białka kurze
Glinu wodorotlenek uwodniony (0,3-0,4 mg Al³⁺) Adiuwant Potencjalne ryzyko kumulacji u osób z niewydolnością nerek
Formaldehyd Pozostałość z procesu produkcji Reakcje alergiczne u osób uczulonych
Siarczan neomycyny Pozostałość z procesu produkcji Reakcje alergiczne u osób uczulonych na aminoglikozydy
Chlorotetracyklina Pozostałość z procesu produkcji Reakcje alergiczne u osób uczulonych na tetracykliny
Siarczan gentamycyny Pozostałość z procesu produkcji Reakcje alergiczne u osób uczulonych na aminoglikozydy
Albumina jaja kurzego Pozostałość z procesu produkcji Reakcje alergiczne u osób uczulonych na białka jaja kurzego

Przed podaniem szczepionki Encepur Adults lekarz powinien przeprowadzić dokładny wywiad dotyczący stanu zdrowia pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem wcześniejszych reakcji po szczepieniach, alergii na składniki preparatu oraz aktualnego stanu zdrowia. Właściwa kwalifikacja do szczepienia pozwoli na zminimalizowanie ryzyka wystąpienia niepożądanych odczynów poszczepiennych.10

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl