Działania niepożądane
Duodart 0,5 mg + 0,4 mg
Profil bezpieczeństwa produktu leczniczego Duodart, zawierającego dutasteryd 0,5 mg oraz tamsulosyny chlorowodorek 0,4 mg, opiera się na danych z czteroletniego badania klinicznego CombAT, które wykazało biorównoważność terapii skojarzonej z podawaniem obu substancji oddzielnie. Częstość działań niepożądanych związanych z leczeniem zmniejszała się z czasem: w terapii skojarzonej wynosiła 22% w pierwszym roku, a następnie spadała do 2% w czwartym roku. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zaburzenia układu rozrodczego, w tym zaburzenia ejakulacji, impotencja oraz zmniejszone libido, które mogły utrzymywać się po zakończeniu terapii. Ponadto, badanie REDUCE wskazało na zwiększoną częstość raka gruczołu krokowego o wysokim stopniu złośliwości (Gleason 8-10) u pacjentów leczonych dutasterydem, choć mechanizm tego zjawiska pozostaje niejasny. Wśród innych istotnych działań niepożądanych wymienia się śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki (IFIS) związany z tamsulosyną, reakcje alergiczne, a także rzadkie przypadki raka gruczołu piersiowego u mężczyzn.
- Działania niepożądane leku Duodart (dutasteryd 0,5 mg + tamsulosyny chlorowodorek 0,4 mg)
- Częstotliwość występowania działań niepożądanych w czasie terapii
- Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
- Specyficzne zagrożenia związane ze stosowaniem leku Duodart
- Tabela działań niepożądanych leku Duodart
Działania niepożądane leku Duodart (dutasteryd 0,5 mg + tamsulosyny chlorowodorek 0,4 mg)
Profil działań niepożądanych produktu leczniczego Duodart (dutasteryd 0,5 mg + tamsulosyny chlorowodorek 0,4 mg) opiera się głównie na danych z czteroletniego badania klinicznego CombAT, w którym porównywano terapię skojarzoną dutasterydu i tamsulosyny z monoterapią każdą z tych substancji. Wykazano biorównoważność produktu Duodart z jednoczesnym podawaniem dutasterydu i tamsulosyny jako oddzielnych preparatów. W niniejszym opracowaniu przedstawiono szczegółową analizę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem tego leku, ich częstości występowania oraz potencjalnych zagrożeń dla pacjentów1.
Częstotliwość występowania działań niepożądanych w czasie terapii
Analizując dane z badania CombAT zaobserwowano, że częstość występowania zdarzeń niepożądanych uznanych za związane z leczeniem zmniejszała się wraz z czasem trwania terapii. W przypadku terapii skojarzonej dutasterydem i tamsulosyną częstość ta wynosiła odpowiednio 22% w pierwszym roku, 6% w drugim roku, 4% w trzecim roku i 2% w czwartym roku leczenia. Dla porównania, w monoterapii dutasterydem odsetek ten wynosił 15%, 6%, 3% i 2%, a w monoterapii tamsulosyną – 13%, 5%, 2% i 2% w kolejnych latach. Warto zauważyć, że wyższa częstość działań niepożądanych w grupie terapii skojarzonej w pierwszym roku wynikała głównie z większej liczby zaburzeń dotyczących układu rozrodczego, szczególnie zaburzeń wytrysku nasienia2.
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
W dokumentacji medycznej, częstości występowania działań niepożądanych klasyfikuje się według następujących kategorii:
- Częste: ≥ 1/100 do < 1/10 (występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów)
- Niezbyt częste: ≥ 1/1 000 do < 1/100 (występuje u 1 do 10 na 1 000 pacjentów)
- Rzadkie: ≥ 1/10 000 do < 1/1 000 (występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów)
- Bardzo rzadkie: < 1/10 000 (występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
Działania niepożądane w obrębie każdej grupy wymieniono zgodnie z ich znaczeniem klinicznym, rozpoczynając od najpoważniejszych<sup data-drug="Duodart" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość działań niepożądanych stwierdzonych podczas badań klinicznych: Częste; ≥ 1/100 do < 1/10, Niezbyt częste; ≥ 1/1 000 do < 1/100, Rzadkie; ≥ 1/10 000 do < 1/1 000, Bardzo rzadkie; 3.
Specyficzne zagrożenia związane ze stosowaniem leku Duodart
Na szczególną uwagę zasługują następujące działania niepożądane obserwowane w badaniach klinicznych i po wprowadzeniu leku do obrotu:
- Zaburzenia układu rozrodczego – najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi związanymi z terapią skojarzoną są zaburzenia ejakulacji, impotencja oraz zmniejszone libido. Te działania niepożądane mogą utrzymywać się nawet po zakończeniu leczenia, przy czym rola dutasterydu w tym przedłużonym działaniu nie została w pełni wyjaśniona4.
- Nowotwory – badanie REDUCE wykazało większą częstość występowania raka gruczołu krokowego o stopniu złośliwości 8-10 punktów w skali Gleasona u pacjentów leczonych dutasterydem w porównaniu z grupą placebo. Nie ustalono, czy efekt ten wynika z działania dutasterydu prowadzącego do zmniejszenia objętości gruczołu krokowego, czy innych czynników związanych z badaniem5.
- Rak gruczołu piersiowego u mężczyzn – zgłaszano przypadki raka gruczołu piersiowego u mężczyzn podczas badań klinicznych oraz po wprowadzeniu leku do obrotu6.
- Zaburzenia sercowo-naczyniowe – podczas stosowania tamsulosyny opisywano przypadki niewydolności serca (termin złożony obejmujący różne postaci niewydolności serca), niedociśnienia ortostatycznego oraz palpitacji7.
- Śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki (IFIS) – podczas operacji usunięcia zaćmy u pacjentów przyjmujących antagonistów receptora α1-adrenergicznego, w tym tamsulosynę, odnotowano przypadki śródoperacyjnego zespołu wiotkiej tęczówki, typu zespołu małej źrenicy8.
- Reakcje alergiczne – po wprowadzeniu dutasterydu do obrotu zgłaszano reakcje alergiczne, w tym wysypkę, świąd, pokrzywkę, miejscowy obrzęk i obrzęk naczynioruchowy. W przypadku tamsulosyny raportowano rzadkie przypadki obrzęku naczynioruchowego oraz bardzo rzadkie przypadki zespołu Stevensa-Johnsona9.
Tabela działań niepożądanych leku Duodart
Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane zgłaszane podczas badań klinicznych oraz po wprowadzeniu leku do obrotu, które uznano za związane z leczeniem i które występowały z częstością większą lub równą 1% podczas pierwszego roku leczenia10.
| Klasyfikacja narządów i układów | Działania niepożądane | Dutasteryd + tamsulosyna | Dutasteryd (monoterapia) | Tamsulosyna (monoterapia) |
|---|---|---|---|---|
| Zaburzenia układu nerwowego | Omdlenie | – | – | Rzadko |
| Zawroty głowy | Często | – | Często | |
| Ból głowy | – | – | Niezbyt często | |
| Zaburzenia serca | Niewydolność serca (termin złożony) | – | – | Niezbyt często |
| Palpitacje | – | – | Niezbyt często | |
| Zaburzenia naczyniowe | Niedociśnienie ortostatyczne | – | – | Niezbyt często |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Nieżyt nosa | – | – | Niezbyt często |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcie | – | – | Niezbyt często |
| Biegunka | – | – | Niezbyt często | |
| Nudności | – | – | Niezbyt często | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Obrzęk naczynioruchowy | – | – | Rzadko |
| Zespół Stevensa-Johnsona | – | – | Bardzo rzadko | |
| Pokrzywka | – | – | Niezbyt często | |
| Wysypka, świąd | – | – | Niezbyt często | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Priapizm | – | – | Bardzo rzadko |
| Impotencja | Często | Często | – | |
| Zmienione (zmniejszone) libido | Często | Często | – | |
| Zaburzenia ejakulacji | Często | Często | Często | |
| Zaburzenia piersi | Często | Często | – | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Astenia | – | – | Niezbyt często |
Dodatkowe informacje o działaniach niepożądanych po wprowadzeniu leku do obrotu
Po wprowadzeniu dutasterydu do obrotu zgłaszano dodatkowe działania niepożądane, których częstość nie została określona11:
- Zaburzenia układu immunologicznego: reakcje alergiczne, w tym wysypka, świąd, pokrzywka, miejscowy obrzęk i obrzęk naczynioruchowy (częstość nieznana)
- Zaburzenia psychiczne: depresja (częstość nieznana)
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: łysienie (głównie utrata owłosienia ciała), nadmierne owłosienie (niezbyt często)
- Zaburzenia układu rozrodczego i piersi: ból oraz obrzęk jąder (częstość nieznana)12
W przypadku tamsulosyny, dodatkowo zgłaszano następujące działania niepożądane, których częstości nie można jednoznacznie ustalić:
- Zaburzenia serca: migotanie przedsionków, arytmia, tachykardia
- Zaburzenia układu oddechowego: duszność, krwawienie z nosa
- Zaburzenia oka: niewyraźne widzenie, zaburzenia widzenia
- Zaburzenia skóry: rumień wielopostaciowy, erytrodermia
- Zaburzenia układu rozrodczego: problemy z wytryskiem, wytrysk wsteczny, brak wytrysku
- Zaburzenia żołądka i jelit: suchość w ustach13
Informacje dotyczące przedawkowania
Nie ma dostępnych danych dotyczących przedawkowania produktu leczniczego Duodart. Jednakże, w oparciu o informacje na temat poszczególnych substancji czynnych, można przewidzieć potencjalne skutki przedawkowania oraz odpowiednie postępowanie:
Dutasteryd:
- W badaniach klinicznych podawanie dutasterydu w dawce do 40 mg/dobę (80-krotność dawki terapeutycznej) przez 7 dni nie wywoływało istotnych działań niepożądanych
- Dawka 5 mg/dobę stosowana przez 6 miesięcy nie powodowała innych działań niepożądanych niż te obserwowane przy dawce terapeutycznej 0,5 mg/dobę
- Nie istnieje specyficzne antidotum – zaleca się leczenie objawowe14
Tamsulosyna:
- Objawy ostrego przedawkowania obejmują: znaczne zmniejszenie ciśnienia krwi (ciśnienie skurczowe 70 mm Hg), wymioty i biegunkę
- Postępowanie w przypadku przedawkowania:
- Ułożenie pacjenta w pozycji leżącej w celu normalizacji ciśnienia i częstości pracy serca
- W razie braku poprawy – podanie produktów zwiększających objętość krwi krążącej, a w razie konieczności leków zwężających naczynia
- Monitorowanie czynności nerek i leczenie objawowe
- Dializa najprawdopodobniej nie jest skuteczna ze względu na silne wiązanie tamsulosyny z białkami osocza
- W celu zmniejszenia wchłaniania można prowokować wymioty, a przy zażyciu dużych ilości leku można przeprowadzić płukanie żołądka i podać węgiel leczniczy oraz osmotyczne środki przeczyszczające (np. siarczan sodu)15
Monitorowanie bezpieczeństwa stosowania leku
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu16.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania