Właściwości farmakodynamiczne leku Delortan

Delortan należy do grupy farmakoterapeutycznej obejmującej inne leki przeciwhistaminowe do stosowania ogólnego (kod ATC: R06AX27). Substancją czynną preparatu jest desloratadyna w dawce 5 mg, występująca w postaci tabletek powlekanych.¹

Mechanizm działania

Desloratadyna to długo działający, pozbawiony działania uspokajającego antagonista histaminy, który wykazuje selektywną aktywność antagonistyczną wobec obwodowych receptorów H1. Po podaniu doustnym substancja aktywna selektywnie blokuje te receptory, nie przenikając do ośrodkowego układu nerwowego.²

Badania in vitro wykazały, że desloratadyna posiada właściwości przeciwalergiczne, które obejmują:

• Hamowanie uwalniania cytokin indukujących reakcję zapalną, takich jak IL-4, IL-6, IL-8 i IL-13, z ludzkich komórek tucznych i granulocytów zasadochłonnych³
• Hamowanie ekspresji adhezyjnej cząsteczki selektyny P na powierzchni komórek śródbłonka⁴

Należy jednak podkreślić, że kliniczne znaczenie tych obserwacji nie zostało dotychczas w pełni potwierdzone.⁵

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Wpływ na układ krążenia

W prowadzonych badaniach klinicznych z zastosowaniem zwielokrotnionej dawki, w których podawano do 20 mg desloratadyny na dobę przez 14 dni, nie stwierdzono statystycznie ani klinicznie istotnego wpływu na układ krążenia.⁶ Co istotne, w farmakologicznym badaniu klinicznym, w którym lek podawano w dawce 45 mg na dobę (dawka 9 razy większa od dawki leczniczej) przez 10 dni, nie zaobserwowano wydłużenia odstępu QTc.⁷

Interakcje lekowe

W badaniach interakcji po wielokrotnym podaniu ketokonazolu i erytromycyny nie zaobserwowano klinicznie istotnych zmian w stężeniu desloratadyny w osoczu, co wskazuje na bezpieczeństwo jednoczesnego stosowania tych preparatów.⁸

Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy

Desloratadyna, w przeciwieństwie do wielu innych leków przeciwhistaminowych, nie przenika łatwo do ośrodkowego układu nerwowego. W kontrolowanych badaniach klinicznych podczas stosowania zalecanej dawki 5 mg na dobę, senność występowała nie częściej niż w grupie placebo.⁹ Ponadto w badaniach klinicznych, w których lek podawano w dawce 7,5 mg jeden raz na dobę, nie zaobserwowano wpływu na sprawność psychoruchową.¹⁰

Przeprowadzone u dorosłych badanie z zastosowaniem pojedynczej dawki wykazało, że desloratadyna w dawce 5 mg nie wpływa na podstawowe umiejętności pilotowania, w tym na nasilenie subiektywnie odczuwanej senności lub wykonywanie zadań związanych z pilotowaniem.¹¹

Interakcje z alkoholem

W farmakologicznych badaniach klinicznych jednoczesne podawanie desloratadyny z alkoholem nie powodowało:

• Nasilenia wywoływanych przez alkohol zaburzeń sprawności psychoruchowej¹²
• Zwiększenia uczucia senności¹³

Co więcej, nie zaobserwowano istotnych różnic w wynikach testów sprawności psychoruchowej pomiędzy grupami otrzymującymi desloratadynę i placebo, niezależnie od tego, czy podawane były z alkoholem, czy bez alkoholu.¹⁴

Skuteczność w alergicznym zapaleniu błony śluzowej nosa

U pacjentów z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa desloratadyna skutecznie łagodziła następujące objawy:

• Kichanie, świąd i wydzielinę z nosa¹⁵
• Świąd, łzawienie i zaczerwienienie oczu¹⁶
• Świąd podniebienia¹⁷

Istotnym aspektem działania leku jest utrzymywanie się efektu terapeutycznego przez pełne 24 godziny.¹⁸

W kontekście alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa należy uwzględnić różne klasyfikacje tego schorzenia:

1. Podział ze względu na sezonowość:
   • Sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa – związane z ekspozycją na alergeny występujące sezonowo
   • Całoroczne alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa – związane z alergenami obecnymi przez cały rok
2. Podział ze względu na czas trwania objawów:
   • Okresowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa – objawy występują krócej niż 4 dni w tygodniu lub krócej niż przez 4 tygodnie¹⁹
   • Przewlekłe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa – objawy występują przez 4 lub więcej dni w tygodniu i przez dłużej niż 4 tygodnie²⁰

Badania wykazały, że desloratadyna była skuteczna w łagodzeniu objawów sezonowego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, co zostało potwierdzone na podstawie kwestionariusza oceniającego jakość życia w przypadku zapalenia błony śluzowej nosa i spojówek. Największą poprawę obserwowano w zakresie realnych problemów i codziennych aktywności ograniczanych przez objawy choroby.²¹

Skuteczność w pokrzywce

W badaniach klinicznych jako model oceny skuteczności leku w stanach pokrzywkowych wykorzystano przewlekłą pokrzywkę idiopatyczną. Wybór ten był uzasadniony ze względu na:

• Podobną patofizjologię leżącą u podłoża różnych typów pokrzywki, niezależnie od ich etiologii²²
• Możliwość łatwiejszej kwalifikacji prospektywnej przewlekle chorych pacjentów²³

Ponieważ uwalnianie histaminy jest czynnikiem powodującym wystąpienie wszystkich chorób pokrzywkowych, można oczekiwać, że desloratadyna będzie skuteczna w łagodzeniu objawów różnych rodzajów pokrzywek, nie tylko przewlekłej pokrzywki idiopatycznej, zgodnie z klinicznymi zaleceniami.²⁴

W dwóch kontrolowanych placebo, trwających sześć tygodni badaniach, z udziałem pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną, desloratadyna wykazała następujące działanie:

• Skuteczne łagodzenie świądu²⁵
• Zmniejszenie rozmiaru i liczby zmian pokrzywkowych²⁶

Efekt terapeutyczny pojawiał się przed podaniem drugiej dawki i utrzymywał się dłużej niż 24-godzinny odstęp między dawkami.²⁷ Warto zauważyć, że z badań wykluczono niewielką grupę pacjentów, którzy nie reagują na leczenie przeciwhistaminowe, co jest zgodne z praktyką stosowaną w innych badaniach leków przeciwhistaminowych w przewlekłej pokrzywce idiopatycznej.²⁸

Istotnym aspektem działania desloratadyny było także znaczne zmniejszenie wpływu objawów pokrzywki na sen i funkcjonowanie w ciągu dnia, co mierzono przy pomocy czteropunktowej skali stosowanej do oceny tych parametrów.²⁹

Skuteczność u dzieci i młodzieży

W kontekście stosowania desloratadyny u młodszych pacjentów, należy podkreślić, że skuteczność leku w postaci tabletek nie została wyraźnie wykazana w badaniach klinicznych wśród młodzieży w wieku od 12 do 17 lat.³⁰