Działania niepożądane
Atractin 40 mg
Atorwastatyna, substancja czynna leku Atractin, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych potwierdzony badaniami klinicznymi na 16 066 pacjentach (8755 na atorwastatynie, 7311 na placebo) przez średnio 53 tygodnie. Odsetek rezygnacji z terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% w grupie atorwastatyny vs. 4,0% w grupie placebo. Najważniejsze działania niepożądane obejmują podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3-krotnie powyżej normy u 0,8% pacjentów) oraz kinazy kreatynowej (CK) (>3-krotnie u 2,5%, >10-krotnie u 0,4%), co jest dawkozależne i odwracalne. Działania niepożądane dotyczą wielu układów, m.in. zakażenia (zapalenie błon śluzowych nosa i gardła ≥1/100 do <1/10), zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia rzadko), reakcje alergiczne (często), zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia często, hipoglikemia niezbyt często), zaburzenia neurologiczne (bóle głowy często, neuropatia obwodowa rzadko), oraz mięśniowo-szkieletowe (bóle mięśniowe często, miopatia i rabdomioliza rzadko). Wśród poważnych działań niepożądanych wymienia się rabdomiolizę, niewydolność wątroby, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona), anafilaksję oraz śródmiąższową chorobę płuc.
- Działania niepożądane leku Atractin
- Ogólny profil bezpieczeństwa
- Szczegółowe działania niepożądane według układów i narządów
- Działania niepożądane w szczególnych grupach pacjentów
- Dzieci i młodzież
- Dodatkowe działania niepożądane obserwowane przy stosowaniu statyn
- Szczególnie niebezpieczne działania niepożądane
- Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
- Kolejne rozdziały
Działania niepożądane leku Atractin
Atorwastatyna, substancja czynna produktu leczniczego Atractin, może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Profil działań niepożądanych został opracowany na podstawie obszernych badań klinicznych z grupą kontrolną placebo obejmujących 16 066 pacjentów (8755 przyjmujących atorwastatynę i 7311 przyjmujących placebo) leczonych średnio przez 53 tygodnie. W trakcie tych badań 5,2% pacjentów stosujących atorwastatynę i 4,0% pacjentów przyjmujących placebo zrezygnowało z leczenia ze względu na wystąpienie działań niepożądanych.1
Ogólny profil bezpieczeństwa
Działania niepożądane obserwowane podczas stosowania atorwastatyny obejmują szeroki zakres układów i narządów. Większość z nich ma charakter przejściowy i nie wymaga przerwania terapii. Szczególnej uwagi wymagają parametry laboratoryjne, takie jak aktywność enzymów wątrobowych oraz poziom kinazy kreatynowej (CK).2
Istotne klinicznie (>3-krotnie przekraczające górną granicę normy) zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy występowało u 0,8% pacjentów leczonych atorwastatyną. Podwyższenie to było zależne od dawki leku i odwracalne u wszystkich pacjentów. 3-krotnie przekraczające górną granicę normy) zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy występowało u 0,8% pacjentów leczonych atorwastatyną. Było ono zależne od dawki leku i odwracalne u wszystkich pacjentów.”>3
Zwiększenie aktywności kinazy kreatyninowej (CK) w surowicy przewyższające 3-krotnie górną granicę normy odnotowano u 2,5% pacjentów leczonych atorwastatyną, natomiast zwiększenie aktywności CK ponad 10-krotnie przekraczające górną granicę normy wystąpiło u 0,4% pacjentów.4
Szczegółowe działania niepożądane według układów i narządów
Poniżej przedstawiono szczegółowy opis działań niepożądanych leku Atractin w podziale na układy i narządy, wraz z częstością ich występowania.
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zapalenie błon śluzowych nosa i gardła | Często (≥1/100 do <1/10) | Objawia się bólem gardła, katarem, uczuciem zatkanego nosa |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Trombocytopenia | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Zmniejszenie liczby płytek krwi, które może skutkować zwiększoną skłonnością do krwawień i powstawania siniaków |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje alergiczne | Często (≥1/100 do <1/10) | Różnorodne reakcje nadwrażliwości, mogące objawiać się wysypką, świądem |
| Anafilaksja | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja alergiczna | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hiperglikemia | Często (≥1/100 do <1/10) | Podwyższony poziom glukozy we krwi |
| Hipoglikemia | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Obniżony poziom glukozy we krwi | |
| Przyrost masy ciała, jadłowstręt | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Zmiany w masie ciała i apetycie | |
| Zaburzenia psychiczne | Koszmary senne | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Nieprzyjemne, przerażające sny |
| Bezsenność | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bóle głowy | Często (≥1/100 do <1/10) | Różnego rodzaju bóle głowy o zmiennym nasileniu |
| Zawroty głowy | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Uczucie wirowania lub utraty równowagi | |
| Parestezje | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Nieprawidłowe odczucia skórne, takie jak mrowienie, drętwienie | |
| Niedoczulica, zaburzenia smaku, niepamięć | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Osłabienie czucia, zmiany w odbiorze smaku, problemy z pamięcią | |
| Neuropatia obwodowa | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Uszkodzenie nerwów obwodowych, objawiające się drętwieniem, bólem | |
| Zaburzenia oka | Niewyraźne widzenie | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Pogorszenie ostrości widzenia |
| Zaburzenia widzenia | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Inne zaburzenia percepcji wizualnej | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szumy uszne | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Odczuwanie dźwięków (dzwonienie, szumienie) przy braku bodźca zewnętrznego |
| Utrata słuchu | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Osłabienie lub utrata zdolności słyszenia | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Ból gardła i krtani | Często (≥1/100 do <1/10) | Dyskomfort i ból w obrębie gardła i krtani |
| Krwawienie z nosa | Często (≥1/100 do <1/10) | Samoistne krwawienie z jamy nosowej | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcie, wzdęcia, niestrawność, nudności, biegunka | Często (≥1/100 do <1/10) | Typowe dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego |
| Wymioty | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Zwracanie treści pokarmowej | |
| Ból w nadbrzuszu i podbrzuszu | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Dolegliwości bólowe w obrębie jamy brzusznej | |
| Odbijanie się, zapalenie trzustki | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Uwalnianie gazów przez usta, stan zapalny trzustki (potencjalnie groźne) | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zapalenie wątroby | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Stan zapalny wątroby, mogący objawiać się zmęczeniem, żółtaczką |
| Żółtaczka zastoinowa | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Zażółcenie skóry i białkówek oczu związane z zastojem żółci | |
| Niewydolność wątroby | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Poważne zaburzenie funkcji wątroby, potencjalnie zagrażające życiu | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Pokrzywka, wysypka, świąd, łysienie | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Różne zmiany skórne, utrata włosów |
| Obrzęk naczynioruchowy | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Nagły obrzęk skóry, tkanek podskórnych, błon śluzowych | |
| Pęcherzowe zapalenia skóry (w tym rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Ciężkie reakcje skórne charakteryzujące się powstawaniem pęcherzy i złuszczaniem naskórka, mogące zagrażać życiu | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle mięśniowe, bóle stawów, bóle kończyn, kurcze mięśni, obrzęk stawów, bóle pleców | Często (≥1/100 do <1/10) | Różnorodne dolegliwości ze strony układu mięśniowo-szkieletowego |
| Ból szyi, męczliwość mięśni | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Dolegliwości bólowe w obrębie szyi, osłabienie mięśni | |
| Miopatia, zapalenie mięśni | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Choroby mięśni charakteryzujące się osłabieniem i bólem mięśniowym | |
| Rabdomioliza, pęknięcie mięśni | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Rozpad mięśni prążkowanych potencjalnie prowadzący do uszkodzenia nerek | |
| Zwyrodnienie ścięgien (czasami powikłane zerwaniem) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Patologiczne zmiany w ścięgnach mogące prowadzić do ich przerwania | |
| Immunozależna miopatia martwicza, zespół toczniopodobny | Bardzo rzadko (<1/10 000) / Częstość nieznana | Rzadkie autoimmunologiczne zaburzenia mięśni lub stany przypominające toczeń rumieniowaty układowy | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Ginekomastia | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Złe samopoczucie | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Ogólne poczucie dyskomfortu |
| Osłabienie | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Zmniejszenie siły fizycznej lub energii | |
| Ból w klatce piersiowej | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Dyskomfort lub ból w okolicy klatki piersiowej | |
| Obrzęki obwodowe, zmęczenie, gorączka | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Gromadzenie płynów w kończynach, uczucie zmęczenia, podwyższona temperatura ciała | |
| Badania diagnostyczne | Nieprawidłowe wyniki prób czynnościowych wątroby | Często (≥1/100 do <1/10) | Podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferaz) |
| Podwyższenie aktywności kinazy kreatynowej we krwi | Często (≥1/100 do <1/10) | Wzrost poziomu enzymu CK wskazujący na uszkodzenie mięśni | |
| Obecność krwinek białych w moczu | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Leukocyturia wskazująca na potencjalne zapalenie dróg moczowych |
Działania niepożądane w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
Profil działań niepożądanych u dzieci i młodzieży w wieku od 10 do 17 lat leczonych atorwastatyną był na ogół podobny do profilu pacjentów otrzymujących placebo. Najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi odnotowanymi w obydwu grupach, niezależnie od oceny związku przyczynowego, były zakażenia.5
W trakcie trwających 3 lata badań klinicznych nie stwierdzono istotnego klinicznie wpływu atorwastatyny na wzrost i dojrzewanie płciowe przy zastosowaniu następujących parametrów: ogólnej oceny dojrzewania i rozwoju, oceny na podstawie skali Tannera oraz pomiarów wzrostu i masy ciała.6
Baza danych bezpieczeństwa klinicznego zawiera dane dotyczące 520 dzieci leczonych atorwastatyną, w tym 7 pacjentów w wieku <6 lat, 121 pacjentów w wieku 6-9 lat oraz 392 pacjentów w wieku 10-17 lat. Na podstawie dostępnych danych stwierdzono, że częstość, rodzaj i nasilenie działań niepożądanych u dzieci są podobne jak u pacjentów dorosłych.<sup data-drug="Atractin" data-section="Działania niepożądane" title="Baza danych bezpieczeństwa klinicznego zawiera dane dotyczące 520 dzieci leczonych atorwastatyną, spośród których 7 pacjentów było w wieku 7
Dodatkowe działania niepożądane obserwowane przy stosowaniu statyn
Podczas stosowania niektórych statyn, w tym atorwastatyny, obserwowano również następujące działania niepożądane:
- Zaburzenia seksualne – różne dysfunkcje związane z aktywnością seksualną8
- Depresja – zaburzenia nastroju charakteryzujące się przygnębieniem, utratą zainteresowań9
- Śródmiąższowa choroba płuc – szczególnie w przypadku długotrwałego stosowania, charakteryzująca się zapaleniem i zwłóknieniem tkanki płucnej10
- Cukrzyca – częstość występowania zależy od obecności lub braku czynników ryzyka, takich jak stężenie glukozy na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², podwyższone stężenie trójglicerydów, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie 30 kg/m², podwyższone stężenie trójglicerydów, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie).”>11
Szczególnie niebezpieczne działania niepożądane
Szczególną uwagę należy zwrócić na następujące działania niepożądane, które mogą wymagać natychmiastowej interwencji medycznej:
- Rabdomioliza – ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu uszkodzenie mięśni prążkowanych, które może prowadzić do niewydolności nerek. Objawia się silnym bólem mięśniowym, osłabieniem oraz ciemnym zabarwieniem moczu.12
- Niewydolność wątroby – poważne zaburzenie funkcji wątroby, które może objawiać się żółtaczką, zaburzeniami krzepnięcia, encefalopatią wątrobową.13
- Ciężkie reakcje skórne – zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka to stany zagrożenia życia, charakteryzujące się powstawaniem pęcherzy i złuszczaniem naskórka.14
- Anafilaksja – nagła, ciężka reakcja alergiczna, która może prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego i zgonu, jeśli nie zostanie szybko leczona.15
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.16
Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.17
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.18
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania