Działania niepożądane
Atorvasterol 10 mg
Atorvasterol, zawierający atorwastatynę w postaci soli wapniowej, jest lekiem z grupy statyn, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości. W badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych średnio przez 53 tygodnie, 5,2% przerwało terapię z powodu działań niepożądanych (w porównaniu do 4,0% w grupie placebo). Najpoważniejsze działania niepożądane to rabdomioliza (rzadkie, potencjalnie zagrażające życiu uszkodzenie mięśni), niewydolność wątroby (bardzo rzadka), ciężkie reakcje skórne (w tym zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka), anafilaksja (bardzo rzadka) oraz immunozależna miopatia martwicza (rzadka, o nieznanej częstości). Podwyższenie aktywności aminotransferaz >3 razy GGN występuje u 0,8% pacjentów, a zwiększenie kinazy kreatynowej >3 razy GGN u 2,5%, z czego 0,4% ma znaczne podwyższenie >10 razy GGN. Działania niepożądane u dzieci i młodzieży są podobne do dorosłych, jednak dane dotyczące długoterminowego bezpieczeństwa są ograniczone.
- Działania niepożądane leku Atorvasterol
- Profil bezpieczeństwa ogólny
- Poważne działania niepożądane
- Wpływ na parametry laboratoryjne
- Bezpieczeństwo w populacji pediatrycznej
- Działania niepożądane związane ze stosowaniem statyn
- Szczegółowa tabela działań niepożądanych
- Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
Działania niepożądane leku Atorvasterol
Atorvasterol (zawierający atorwastatynę w postaci soli wapniowej) jest lekiem z grupy statyn, którego stosowanie wiąże się z występowaniem licznych działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Dane na temat bezpieczeństwa pochodzą z rozległej bazy badań klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych przez średnio 53 tygodnie, gdzie 5,2% pacjentów przyjmujących atorwastatynę przerwało leczenie z powodu działań niepożądanych w porównaniu do 4,0% w grupie placebo.1
Profil bezpieczeństwa ogólny
Profil działań niepożądanych atorwastatyny został opracowany na podstawie licznych badań klinicznych oraz doświadczeń po wprowadzeniu leku na rynek. Częstość występowania działań niepożądanych sklasyfikowano według standardowych kryteriów: często (≥1/100, <1/10), niezbyt często (≥1/1 000, <1/100), rzadko (≥1/10 000, <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).<sup data-drug="Atorvasterol" data-section="Działania niepożądane" title="W oparciu o dane z badań klinicznych i licznych doświadczeń po wprowadzeniu leku na rynek poniżej przedstawiono profil działań niepożądanych atorwastatyny. […] Częstość występowania działań niepożądanych ustalono zgodnie z następującą zasadą: często (≥1/100, <1/10); niezbyt często (≥1/1 000, <1/100); rzadko (≥1/10 000, <1/1 000); bardzo rzadko (2
Poważne działania niepożądane
Wśród najpoważniejszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem Atorvasterolu należy wymienić:
- Rabdomioliza – rzadkie, potencjalnie zagrażające życiu uszkodzenie mięśni3
- Niewydolność wątroby – bardzo rzadkie, ale poważne powikłanie4
- Ciężkie reakcje skórne – w tym zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka5
- Anafilaksja – bardzo rzadka, ale zagrażająca życiu reakcja alergiczna6
- Immunozależna miopatia martwicza – rzadkie powikłanie o nieznanej częstości występowania7
Wpływ na parametry laboratoryjne
Podobnie jak w przypadku innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA, podczas stosowania atorwastatyny często obserwuje się odchylenia w badaniach laboratoryjnych:
- Podwyższenie aktywności aminotransferaz – istotne klinicznie (>3 razy GGN) zwiększenie aktywności występuje u 0,8% pacjentów i jest zależne od dawki, jednak zwykle ma charakter przemijający3 razy GGN) zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy wystąpiło u 0,8% pacjentów przyjmujących atorwastatynę. Było ono zależne od wielkości dawki leku i odwracalne u wszystkich pacjentów.”>8
- Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) – zwiększenie >3 razy GGN zanotowano u 2,5% pacjentów, a znaczne podwyższenie (>10 razy GGN) u 0,4% pacjentów3 razy GGN) zanotowano u 2,5% pacjentów przyjmujących atorwastatynę. Wyniki te są podobne do otrzymanych w badaniach klinicznych dla innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Zwiększenie aktywności CK (>10 razy GGN) wystąpiło u 0,4% pacjentów otrzymujących atorwastatynę (patrz punkt 4.4).”>9
Bezpieczeństwo w populacji pediatrycznej
Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania Atorvasterolu u dzieci i młodzieży opierają się na obserwacji 249 pacjentów, w tym 7 poniżej 6 lat, 14 w wieku 6-9 lat i 228 w wieku 10-17 lat. Wśród najczęściej raportowanych działań niepożądanych w tej grupie wiekowej znalazły się:<sup data-drug="Atorvasterol" data-section="Działania niepożądane" title="13. Dzieci i młodzież. Baza danych bezpieczeństwa klinicznego zawiera dane dotyczące 249 dzieci leczonych atorwastatyną, spośród których 7 pacjentów było w wieku 10
- Ból głowy (często)11
- Ból brzucha (często)12
- Zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (często)13
- Zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej we krwi (często)14
Na podstawie dostępnych danych przewiduje się, że częstość, rodzaj i nasilenie działań niepożądanych u dzieci są podobne jak u dorosłych, jednak należy zaznaczyć, że dane dotyczące długoterminowego bezpieczeństwa w populacji pediatrycznej są ograniczone.15
Działania niepożądane związane ze stosowaniem statyn
Oprócz zidentyfikowanych działań niepożądanych charakterystycznych dla atorwastatyny, w przypadku innych leków z grupy statyn zaobserwowano również następujące działania niepożądane, które mogą potencjalnie dotyczyć również Atorvasterolu:
- Zaburzenia seksualne16
- Depresja17
- Śródmiąższowa choroba płuc, szczególnie w trakcie długotrwałego stosowania18
- Cukrzyca – częstość jej występowania zależy od obecności czynników ryzyka takich jak: stężenie glukozy we krwi na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², zwiększone stężenie triglicerydów, nadciśnienie w wywiadzie30 kg/m2, zwiększone stężenie triglicerydów, nadciśnienie w wywiadzie).”>19
Szczegółowa tabela działań niepożądanych
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zapalenie błony śluzowej nosa i gardła | Często | Infekcja górnych dróg oddechowych charakteryzująca się bólem gardła i katarem |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Małopłytkowość | Rzadko | Zmniejszenie liczby płytek krwi, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka krwawień |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje alergiczne | Często | Nieprawidłowa reakcja immunologiczna na lek |
| Anafilaksja | Bardzo rzadko | Nagła, poważna i potencjalnie zagrażająca życiu reakcja alergiczna | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hiperglikemia | Często | Podwyższony poziom glukozy we krwi |
| Hipoglikemia | Niezbyt często | Obniżony poziom glukozy we krwi | |
| Zwiększenie masy ciała, anoreksja | Niezbyt często | Przyrost masy ciała lub utrata apetytu | |
| Zaburzenia psychiczne | Koszmary senne | Niezbyt często | Nieprzyjemne, przerażające sny |
| Bezsenność | Niezbyt często | Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Często | Dyskomfort lub ból odczuwany w różnych częściach głowy |
| Zawroty głowy, parestezje, niedoczulica, zaburzenia smaku, amnezja | Niezbyt często | Zaburzenia równowagi, nieprawidłowe odczucia skórne, obniżona wrażliwość na bodźce, zmiany odczuwania smaku, problemy z pamięcią | |
| Neuropatia obwodowa | Rzadko | Uszkodzenie nerwów obwodowych powodujące drętwienie, mrowienie i ból | |
| Zaburzenia oka | Nieostre widzenie | Niezbyt często | Zaburzenie ostrości widzenia |
| Zaburzenia widzenia | Rzadko | Inne zaburzenia percepcji wzrokowej | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szumy uszne | Niezbyt często | Odczuwanie dźwięków bez zewnętrznego bodźca akustycznego |
| Utrata słuchu | Bardzo rzadko | Częściowa lub całkowita utrata zdolności słyszenia | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Bóle gardła i krtani | Często | Ból lub dyskomfort w obrębie gardła i krtani |
| Krwawienie z nosa | Często | Krwotok z jamy nosowej | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcia, wzdęcia, niestrawność, nudności, biegunka | Często | Trudności z wypróżnianiem, obecność gazów, dyskomfort po posiłku, mdłości, częste luźne stolce |
| Wymioty | Niezbyt często | Gwałtowne opróżnianie żołądka | |
| Ból w górnej i dolnej części brzucha | Niezbyt często | Dyskomfort lub ból w regionie brzucha | |
| Odbijanie się ze zwracaniem treści żołądkowej, zapalenie trzustki | Niezbyt często | Refluks żołądkowo-przełykowy, stan zapalny trzustki | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zapalenie wątroby | Niezbyt często | Stan zapalny tkanki wątrobowej |
| Cholestaza | Rzadko | Upośledzenie przepływu żółci | |
| Niewydolność wątroby | Bardzo rzadko | Poważne upośledzenie funkcji wątroby, potencjalnie zagrażające życiu | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Pokrzywka, wysypka, świąd, łysienie | Niezbyt często | Zmiany skórne o charakterze bąbli pokrzywkowych, różne formy wysypki, swędzenie skóry, utrata włosów |
| Obrzęk naczynioruchowy | Rzadko | Nagły obrzęk skóry, błon śluzowych i tkanek podskórnych | |
| Wysypka pęcherzowa, w tym rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka | Rzadko | Ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne z pęcherzami i odwarstwianiem naskórka | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle mięśni, bóle stawów, bóle kończyn, skurcze mięśni, obrzęk stawów, ból pleców | Często | Dyskomfort mięśniowy, stawowy i kostny o różnej lokalizacji |
| Ból szyi, zmęczenie mięśni | Niezbyt często | Dyskomfort w obrębie szyi, uczucie osłabienia mięśni | |
| Miopatia, zapalenie mięśni, rabdomioliza, zerwanie mięśni, problemy dotyczące ścięgien | Rzadko | Choroby mięśni o różnej etiologii, w tym poważne uszkodzenie mięśni i rozpad komórek mięśniowych | |
| Zespół toczniopodobny | Bardzo rzadko | Zespół przypominający układowy toczeń rumieniowaty | |
| Immunozależna miopatia martwicza | Nieznana | Postępujące osłabienie mięśni proksymalnych związane z mechanizmem autoimmunologicznym | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Ginekomastia | Bardzo rzadko | Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Złe samopoczucie | Niezbyt często | Ogólne uczucie dyskomfortu |
| Osłabienie | Niezbyt często | Uczucie zmniejszenia siły fizycznej | |
| Bóle w klatce piersiowej | Niezbyt często | Dyskomfort lub ból w obrębie klatki piersiowej | |
| Obrzęki obwodowe, zmęczenie, gorączka | Niezbyt często | Gromadzenie się płynu w tkankach kończyn, uczucie wyczerpania, podwyższona temperatura ciała | |
| Badania diagnostyczne | Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby | Często | Podwyższone wartości enzymów wątrobowych w badaniach laboratoryjnych |
| Zwiększenie stężenia kinazy kreatynowej we krwi | Często | Podwyższony poziom enzymu wskazującego na uszkodzenie mięśni | |
| Obecność białych krwinek w moczu | Niezbyt często | Wykrycie leukocytów w moczu, co może świadczyć o stanie zapalnym dróg moczowych |
Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
Monitorowanie czynności wątroby
Istotne klinicznie podwyższenie aktywności aminotransferaz w surowicy (>3 razy powyżej górnej granicy normy) wystąpiło u 0,8% pacjentów przyjmujących atorwastatynę. Zmiany te były zależne od wielkości dawki leku i odwracalne u wszystkich pacjentów. Pomimo tego, że większość tych zmian jest przemijająca i nie wymaga przerwania terapii, w rzadkich przypadkach może rozwinąć się poważniejsze uszkodzenie wątroby prowadzące do cholestazy, a nawet niewydolności wątroby.3 razy GGN) zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy wystąpiło u 0,8% pacjentów przyjmujących atorwastatynę. Było ono zależne od wielkości dawki leku i odwracalne u wszystkich pacjentów. […] Rzadko: cholestaza. […] Bardzo rzadko: niewydolność wątroby.”>20
Zaburzenia mięśniowe
Szczególne niebezpieczeństwo stanowią powikłania mięśniowe związane ze stosowaniem Atorvasterolu. Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) w surowicy (>3 razy GGN) zanotowano u 2,5% pacjentów, a znaczne podwyższenie (>10 razy GGN) u 0,4% pacjentów przyjmujących atorwastatynę. Najbardziej niebezpiecznym powikłaniem ze strony układu mięśniowego jest rabdomioliza – rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu uszkodzenie mięśni prowadzące do rozpadu komórek mięśniowych i uwolnienia ich zawartości do krwioobiegu, co może skutkować ostrą niewydolnością nerek i innymi powikłaniami.3 razy GGN) zanotowano u 2,5% pacjentów przyjmujących atorwastatynę. Wyniki te są podobne do otrzymanych w badaniach klinicznych dla innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Zwiększenie aktywności CK (>10 razy GGN) wystąpiło u 0,4% pacjentów otrzymujących atorwastatynę (patrz punkt 4.4). […] Rzadko: miopatia, zapalenie mięśni, rabdomioliza, zerwanie mięśni, problemy dotyczące ścięgien czasami powikłane zerwaniem ścięgna.”>21
Pacjenci powinni być świadomi konieczności natychmiastowego zgłoszenia niewytłumaczalnego bólu mięśni, tkliwości lub osłabienia, zwłaszcza jeśli towarzyszy im złe samopoczucie lub gorączka, gdyż mogą to być objawy miopatii, a w skrajnych przypadkach rabdomiolizy.
Ciężkie reakcje skórne
Rzadko, ale z poważnymi konsekwencjami, mogą wystąpić ciężkie reakcje skórne, w tym obrzęk naczynioruchowy, wysypki pęcherzowe takie jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka. Są to potencjalnie zagrażające życiu stany wymagające natychmiastowego odstawienia leku i rozpoczęcia intensywnego leczenia.22
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest monitorowanie i zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to ciągłą ocenę stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Fachowy personel medyczny powinien zgłaszać działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:23
- Al. Jerozolimskie 181C
- 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.24
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania