Działania niepożądane
Atorvastatin Aurovitas 10 mg
Profil bezpieczeństwa atorwastatyny opiera się na badaniach klinicznych obejmujących 16066 pacjentów leczonych średnio przez 53 tygodnie (8755 atorwastatyną, 7311 placebo). Przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych wystąpiło u 5,2% pacjentów w grupie atorwastatyny vs 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3x GGN u 0,8% pacjentów), zwiększenie kinazy kreatynowej (>3x GGN u 2,5%, >10x GGN u 0,4%), bóle mięśni, stawów i kończyn, skurcze mięśni oraz objawy ze strony układu nerwowego (ból głowy, zawroty głowy, parestezje). Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak miopatia, rabdomioliza, zapalenie wątroby, cholestaza czy niewydolność wątroby. Wśród zaburzeń metabolicznych często obserwowano hiperglikemię, a ryzyko rozwoju cukrzycy jest związane z czynnikami ryzyka metabolicznego (glukoza na czczo ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m², triglicerydy, nadciśnienie).
- Działania niepożądane atorwastatyny – charakterystyka kliniczna
- Szczegółowy profil działań niepożądanych atorwastatyny
- Hepatotoksyczność i wpływ na wątrobę
- Uszkodzenie mięśni i miopatia
- Zaburzenia neurologiczne
- Zaburzenia metaboliczne i cukrzyca
- Reakcje alergiczne i skórne
- Inne istotne działania niepożądane
- Bezpieczeństwo w szczególnych grupach pacjentów
- Tabela działań niepożądanych atorwastatyny
- Monitorowanie działań niepożądanych i raportowanie
Działania niepożądane atorwastatyny – charakterystyka kliniczna
Profil bezpieczeństwa atorwastatyny został ustalony w oparciu o badania kliniczne obejmujące 16066 pacjentów leczonych przez średnio 53 tygodnie (8755 w grupie otrzymującej atorwastatynę i 7311 w grupie placebo). Przerwanie leczenia z powodu działań niepożądanych zaobserwowano u 5,2% pacjentów leczonych atorwastatyną w porównaniu do 4,0% pacjentów otrzymujących placebo.1
Częstotliwość występowania działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono profil działań niepożądanych atorwastatyny sklasyfikowany według następującej częstości występowania:2
- często (≥ 1/100, < 1/10)
- niezbyt często (≥ 1/1 000, < 1/100)
- rzadko (≥ 1/10 000, <1/1 000)
- bardzo rzadko (<1/10 000)
- częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)3
Szczegółowy profil działań niepożądanych atorwastatyny
Pełny zakres niepożądanych efektów terapii atorwastatyną obejmuje szereg układów i narządów, przy czym część z nich może wymagać szczególnej uwagi klinicznej ze względu na potencjalne konsekwencje zdrowotne.
Hepatotoksyczność i wpływ na wątrobę
Podczas terapii atorwastatyną obserwowano podwyższenie aktywności aminotransferaz w surowicy. Zmiany te były przeważnie miernie nasilone, przemijające i niewymagające przerwania terapii. Istotne klinicznie (>3 razy GGN) zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy wystąpiło u 0,8% pacjentów i było zależne od wielkości dawki produktu.4
Wśród zaburzeń wątroby i dróg żółciowych odnotowano:
- Niezbyt często: zapalenie wątroby
- Rzadko: cholestaza
- Bardzo rzadko: niewydolność wątroby5
Uszkodzenie mięśni i miopatia
Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) w surowicy (>3 razy GGN) zanotowano u 2,5% pacjentów przyjmujących atorwastatynę. Wyniki te są podobne do otrzymanych w badaniach klinicznych dla innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Natomiast znaczne zwiększenie aktywności CK (>10 razy GGN) wystąpiło u 0,4% pacjentów otrzymujących atorwastatynę.6
W obrębie zaburzeń mięśniowo-szkieletowych i tkanki łącznej obserwowano:
- Często: bóle mięśni, bóle stawów, bóle kończyn, skurcze mięśni, obrzęk stawów, ból pleców
- Niezbyt często: ból szyi, zmęczenie mięśni
- Rzadko: miopatia, zapalenie mięśni, rabdomioliza, pęknięcie mięśni, problemy dotyczące ścięgien czasami powikłane zerwaniem ścięgna
- Bardzo rzadko: zespół toczniopodobny
- Częstość nieznana: immunozależna miopatia martwicza7
Zaburzenia neurologiczne
Wśród zaburzeń neurologicznych podczas stosowania atorwastatyny raportowano:
- Często: ból głowy
- Niezbyt często: zawroty głowy, parestezje, niedoczulica, zaburzenia smaku, amnezja
- Rzadko: neuropatia obwodowa
- Częstość nieznana: miastenia8
Zaburzenia metaboliczne i cukrzyca
Wśród zaburzeń metabolizmu i odżywiania stwierdzono:
- Często: hiperglikemia
- Niezbyt często: hipoglikemia, zwiększenie masy ciała, anoreksja9
Odnotowano również występowanie cukrzycy, której częstość jest zależna od obecności lub braku czynników ryzyka, takich jak: stężenie glukozy na czczo ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m², zwiększone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie.10
Reakcje alergiczne i skórne
W zakresie zaburzeń skóry i tkanki podskórnej zaobserwowano:
- Niezbyt często: pokrzywka, wysypka, świąd, łysienie
- Rzadko: obrzęk naczynioruchowy, wysypka pęcherzowa, w tym rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka11
W zakresie zaburzeń układu immunologicznego odnotowano:
- Często: reakcje alergiczne
- Bardzo rzadko: anafilaksja12
Inne istotne działania niepożądane
W trakcie leczenia niektórymi statynami, w tym atorwastatyną, zgłaszano również:
- Zaburzenia seksualne
- Depresja
- Pojedyncze przypadki śródmiąższowej choroby płuc, szczególnie w trakcie długotrwałego leczenia13
Bezpieczeństwo w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
Baza danych bezpieczeństwa klinicznego zawiera dane dotyczące 520 dzieci leczonych atorwastatyną, z czego 7 pacjentów było w wieku < 6 lat, 121 pacjentów w wieku 6–9 lat, a 329 pacjentów w wieku 10–17 lat. Profil działań niepożądanych u pacjentów pediatrycznych w wieku 10-17 lat był podobny do profilu pacjentów otrzymujących placebo, przy czym najczęstszymi działaniami niepożądanymi, niezależnie od oceny związku przyczynowego, były infekcje.14
W 3-letnim badaniu nie zaobserwowano klinicznie znaczącego wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe w ocenie ogólnego dojrzewania i rozwoju, ocenie stadium Tannera i pomiarze wysokości i masy ciała. W oparciu o dostępne dane częstość, rodzaj i ciężkość działań niepożądanych u dzieci jest podobna jak u dorosłych.15
Tabela działań niepożądanych atorwastatyny
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis kliniczny |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zapalenie błony śluzowej nosa i gardła | Często | Najczęściej raportowane zakażenie |
| Infekcje | Często | Szczególnie często u dzieci i młodzieży | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Małopłytkowość | Rzadko | Zmniejszenie liczby płytek krwi |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje alergiczne | Często | Różnorodne manifestacje nadwrażliwości |
| Anafilaksja | Bardzo rzadko | Ciężka, zagrażająca życiu reakcja alergiczna | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hiperglikemia | Często | Podwyższony poziom glukozy we krwi |
| Hipoglikemia | Niezbyt często | Obniżony poziom glukozy we krwi | |
| Anoreksja | Niezbyt często | Utrata apetytu | |
| Zaburzenia psychiczne | Koszmary senne | Niezbyt często | Zaburzenia snu z nieprzyjemnymi marzeniami sennymi |
| Bezsenność | Niezbyt często | Trudności w zasypianiu lub utrzymaniu snu | |
| Depresja | Częstość nieznana | Obniżenie nastroju, apatia, anhedonia | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Często | Najczęstsze zaburzenie neurologiczne |
| Zawroty głowy | Niezbyt często | Uczucie wirowania lub niestabilności | |
| Parestezje | Niezbyt często | Zaburzenia czucia o charakterze mrowienia, drętwienia | |
| Niedoczulica | Niezbyt często | Zmniejszenie czucia | |
| Zaburzenia smaku | Niezbyt często | Dysfunkcja percepcji smakowej | |
| Amnezja | Niezbyt często | Zaburzenia pamięci | |
| Neuropatia obwodowa | Rzadko | Uszkodzenie nerwów obwodowych | |
| Zaburzenia oka | Nieostre widzenie | Niezbyt często | Pogorszenie ostrości widzenia |
| Zaburzenia widzenia | Rzadko | Różne zaburzenia percepcji wzrokowej | |
| Miastenia oczna | Częstość nieznana | Nużliwość mięśni oka | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szumy uszne | Niezbyt często | Odczuwanie dźwięków przy braku bodźca zewnętrznego |
| Utrata słuchu | Bardzo rzadko | Obniżenie lub utrata zdolności słyszenia | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Bóle gardła i krtani | Często | Dyskomfort, ból w obrębie górnych dróg oddechowych |
| Krwawienie z nosa | Często | Epistaxis | |
| Śródmiąższowa choroba płuc | Częstość nieznana | Szczególnie w długotrwałym leczeniu | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcia | Często | Trudności w oddawaniu stolca |
| Wzdęcia | Często | Nadmierna obecność gazów w przewodzie pokarmowym | |
| Niestrawność | Często | Dyskomfort w nadbrzuszu, uczucie pełności | |
| Nudności | Często | Uczucie mdłości | |
| Biegunka | Często | Częste oddawanie luźnego stolca | |
| Wymioty | Niezbyt często | Zwracanie treści żołądkowej | |
| Zapalenie trzustki | Niezbyt często | Stan zapalny trzustki, potencjalnie poważne powikłanie | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zapalenie wątroby | Niezbyt często | Stan zapalny komórek wątrobowych |
| Cholestaza | Rzadko | Zaburzenie przepływu żółci | |
| Niewydolność wątroby | Bardzo rzadko | Poważne, zagrażające życiu uszkodzenie funkcji wątroby | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Pokrzywka | Niezbyt często | Swędząca wysypka z bąblami |
| Wysypka | Niezbyt często | Różne formy zmian skórnych | |
| Świąd | Niezbyt często | Nieprzyjemne uczucie skórne wywołujące chęć drapania | |
| Łysienie | Niezbyt często | Utrata włosów | |
| Ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona) | Rzadko | Potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Bóle mięśni | Często | Mialgia, najczęstsze zaburzenie mięśniowe |
| Bóle stawów | Często | Artralgia | |
| Skurcze mięśni | Często | Mimowolne bolesne skurcze mięśni | |
| Miopatia | Rzadko | Choroba mięśni z osłabieniem siły mięśniowej | |
| Rabdomioliza | Rzadko | Ciężkie uszkodzenie mięśni z uwalnianiem mioglobiny | |
| Immunozależna miopatia martwicza | Częstość nieznana | Postępujące osłabienie mięśniowe o podłożu autoimmunologicznym | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Ginekomastia | Bardzo rzadko | Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn |
| Zaburzenia ogólne | Złe samopoczucie | Niezbyt często | Ogólne uczucie dyskomfortu |
| Osłabienie | Niezbyt często | Astenia, zmniejszenie siły lub energii | |
| Bóle w klatce piersiowej | Niezbyt często | Dyskomfort w obrębie klatki piersiowej | |
| Obrzęki obwodowe | Niezbyt często | Gromadzenie płynu w tkankach, objawiające się obrzękiem | |
| Zmęczenie | Niezbyt często | Uczucie wyczerpania, znużenia | |
| Badania diagnostyczne | Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby | Często | Podwyższone wartości enzymów wątrobowych |
| Zwiększenie stężenia kinazy kreatynowej | Często | Marker uszkodzenia mięśni | |
| Obecność białych krwinek w moczu | Niezbyt często | Leukocyturia |
Monitorowanie działań niepożądanych i raportowanie
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.16
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania