Specjalne ostrzeżenia
Atofab

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Atofab

Zastosowanie atomoksetyny w postaci leku Atofab wymaga ścisłego monitorowania pacjenta ze względu na możliwe działania niepożądane oraz szczególne sytuacje kliniczne. Poniżej przedstawiono najważniejsze ostrzeżenia oraz środki ostrożności, które należy uwzględnić podczas terapii produktem Atofab u pacjentów z ADHD.¹

Ryzyko zachowań samobójczych

U pacjentów przyjmujących atomoksetynę raportowano występowanie zachowań samobójczych, obejmujących zarówno próby samobójcze, jak i myśli samobójcze. Badania kliniczne z podwójnie ślepą próbą wykazały, że zachowania te występowały niezbyt często, jednak częstość ich pojawiania się była większa u dzieci i młodzieży leczonych atomoksetyną w porównaniu do grupy przyjmującej placebo, w której nie odnotowano takich przypadków. Warto zaznaczyć, że w grupie dorosłych pacjentów nie zaobserwowano różnic w częstości występowania zachowań samobójczych między osobami leczonymi atomoksetyną a grupą otrzymującą placebo.²

Niezbędna jest uważna obserwacja pacjentów, u których rozpoczęto leczenie ADHD, pod kątem występowania lub nasilania się zachowań samobójczych.³

Ryzyko nagłego zgonu i zaburzenia kardiologiczne

Zgłaszano przypadki nagłego zgonu u pacjentów ze strukturalnymi zaburzeniami czynności serca przyjmujących atomoksetynę w standardowych dawkach. Należy podkreślić, że niektóre poważne strukturalne wady serca same w sobie zwiększają ryzyko nagłej śmierci. Z tego powodu u pacjentów ze stwierdzonymi poważnymi strukturalnymi wadami serca, atomoksetyna może być stosowana tylko z zachowaniem szczególnej ostrożności i po uprzedniej konsultacji kardiologicznej.⁴

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Atomoksetyna może wpływać na częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze krwi. U większości pacjentów przyjmujących ten lek obserwuje się niewielkie przyspieszenie tętna (średnio <10 uderzeń/min) i/lub zwiększenie ciśnienia krwi (średnio <5 mm Hg).<sup data-drug="Atofab" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Atomoksetyna może mieć wpływ na tętno i ciśnienie tętnicze krwi. U większości pacjentów przyjmujących atomoksetynę występuje niewielkie przyspieszenie tętna (średnio <10 uderzeń/min) i (lub) zwiększenie ciśnienia krwi (średnio 5

Analiza danych z kontrolowanych i niekontrolowanych badań klinicznych dotyczących ADHD pokazała, że bardziej wyraźne zmiany parametrów hemodynamicznych występują u znaczącej grupy pacjentów:

• U około 8-12% dzieci i młodzieży oraz 6-10% dorosłych obserwuje się bardziej znaczące zmiany tętna (o 20 uderzeń/min lub więcej) i ciśnienia tętniczego krwi (o 15-20 mm Hg lub więcej)
• U około 15-26% dzieci i nastolatków oraz 27-32% dorosłych, u których podczas leczenia atomoksetyną stwierdzono takie zmiany, wzrosty te utrzymywały się lub nasilały

Długotrwale utrzymujące się zmiany ciśnienia tętniczego krwi mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, takich jak przerost mięśnia sercowego.⁶

Zalecenia dotyczące monitorowania kardiologicznego

Ze względu na potencjalne ryzyko kardiologiczne, zaleca się następujące postępowanie:

1. Przed rozpoczęciem leczenia atomoksetyną należy przeprowadzić szczegółową ocenę chorób w wywiadzie oraz wykonać badania w celu wykrycia potencjalnych chorób układu krążenia
2. Jeżeli wstępna ocena wykaże możliwość występowania choroby, należy przeprowadzić dalsze specjalistyczne badanie kardiologiczne
3. Zaleca się wykonywanie pomiaru oraz zapisu tętna i ciśnienia tętniczego krwi:
   • przed rozpoczęciem leczenia
   • w czasie leczenia
   • po każdej modyfikacji dawki
   • następnie nie rzadziej niż co 6 miesięcy
4. W przypadku dzieci zaleca się stosowanie siatki centylowej
5. W przypadku dorosłych należy postępować zgodnie z obowiązującymi wytycznymi dotyczącymi nadciśnienia

Należy pamiętać, że atomoksetyny nie należy stosować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego lub mózgowo-naczyniowego. Lek należy stosować z zachowaniem ostrożności u pacjentów, u których istniejące zaburzenia mogą ulegać pogorszeniu ze względu na wzrost ciśnienia krwi i częstości rytmu serca, np. u pacjentów z nadciśnieniem, tachykardią lub chorobą układu sercowo-naczyniowego lub mózgowo-naczyniowego.⁷

Pacjenci, u których podczas leczenia atomoksetyną wystąpią objawy takie jak: kołatanie serca, powysiłkowy ból w klatce piersiowej, omdlenie o niewyjaśnionej przyczynie, duszność lub inne objawy choroby serca, powinni pilnie przejść specjalistyczne badanie kardiologiczne.⁸

Ryzyko powikłań mózgowo-naczyniowych

Pacjenci z dodatkowymi czynnikami ryzyka chorób mózgowo-naczyniowych (takimi jak zaburzenia sercowo-naczyniowe w wywiadzie, jednoczesne stosowanie leków, które zwiększają ciśnienie tętnicze krwi) po rozpoczęciu stosowania atomoksetyny powinni być badani podczas każdej wizyty lekarskiej pod kątem występowania przedmiotowych i podmiotowych objawów neurologicznych.⁹

Wpływ na wątrobę

Bardzo rzadko otrzymywano spontaniczne zgłoszenia dotyczące uszkodzenia wątroby podczas terapii atomoksetyną, objawiającego się:

• Zwiększeniem aktywności enzymów wątrobowych
• Podwyższeniem stężenia bilirubiny z żółtaczką
• Ciężkim uszkodzeniem wątroby, w tym ostrą niewydolnością wątroby

Należy bezwzględnie przerwać stosowanie produktu leczniczego Atofab u pacjentów z żółtaczką lub wynikami laboratoryjnymi wskazującymi na uszkodzenie wątroby. Nie należy ponownie rozpoczynać leczenia tym produktem u tych pacjentów.¹⁰

Objawy psychotyczne i maniakalne

Stosowanie atomoksetyny w zalecanych dawkach może spowodować polekowe zaburzenia psychotyczne lub maniakalne, takie jak:

• Omamy
• Urojenia
• Mania
• Pobudzenie

Objawy te mogą wystąpić nawet u pacjentów, u których nie stwierdzono wcześniej psychozy ani manii. W przypadku pojawienia się takich objawów, należy rozważyć przyczynową rolę atomoksetyny i ewentualne odstawienie leku. Nie można wykluczyć, że produkt leczniczy Atofab powoduje zaostrzenie istniejących zaburzeń psychotycznych lub maniakalnych.¹¹

Zachowania agresywne, wrogość i chwiejność emocjonalna

W trakcie badań klinicznych obserwowano zwiększoną częstość występowania określonych zaburzeń behawioralnych u pacjentów leczonych atomoksetyną w porównaniu do grupy placebo:

• Wrogość (głównie agresja, zachowania buntownicze i przejawy gniewu) – częściej u dzieci, młodzieży i dorosłych leczonych atomoksetyną
• Chwiejność emocjonalna – częściej u dzieci leczonych atomoksetyną

Pacjentów należy uważnie obserwować pod kątem występowania lub nasilania się agresywnych zachowań, wrogości lub chwiejności emocjonalnej.¹²

Reakcje alergiczne

Mimo że niezbyt często, u pacjentów przyjmujących atomoksetynę zgłaszano reakcje alergiczne, w tym:

• Reakcje anafilaktyczne
• Wysypkę
• Obrzęk naczynioruchowy
• Pokrzywkę

W przypadku wystąpienia objawów reakcji alergicznej należy natychmiast przerwać stosowanie leku i wdrożyć odpowiednie postępowanie.¹³

Podrażnienie oczu

Zawartość kapsułek Atofab działa drażniąco na oczy. Z tego powodu kapsułek nie należy otwierać. W razie przypadkowego kontaktu zawartości kapsułki z okiem, należy je natychmiast przemyć wodą i skontaktować się z lekarzem. Ręce i ewentualnie zanieczyszczone powierzchnie należy niezwłocznie umyć.¹⁴

Ryzyko drgawek

Podczas stosowania atomoksetyny istnieje ryzyko wystąpienia drgawek. Należy zachować szczególną ostrożność podczas wprowadzania atomoksetyny u pacjentów, u których w przeszłości występowały napady drgawek. W przypadku pojawienia się napadów drgawek u pacjenta lub zwiększenia częstości napadów drgawek o nieustalonej przyczynie, należy rozważyć przerwanie stosowania atomoksetyny.¹⁵

Wpływ na wzrost i rozwój

Podczas terapii atomoksetyną u dzieci i młodzieży konieczne jest systematyczne monitorowanie wzrostu i rozwoju pacjenta. Należy prowadzić ścisłą obserwację pacjentów wymagających długotrwałego leczenia oraz rozważyć zmniejszenie dawki leku lub przerwanie terapii u tych dzieci i młodzieży, którzy niewystarczająco rosną lub zwiększają masę ciała.¹⁶

Dane kliniczne nie wskazują na szkodliwy wpływ atomoksetyny na funkcje poznawcze i dojrzewanie płciowe, jednak dane dotyczące długotrwałego stosowania produktu leczniczego są ograniczone. Z tego powodu pacjenci wymagający długotrwałego leczenia powinni być poddani ścisłej obserwacji.¹⁷

Współistniejące zaburzenia

Wyniki kontrolowanych badań klinicznych nie wykazały nasilenia współistniejących zaburzeń u pacjentów otrzymujących atomoksetynę:

• U dzieci i młodzieży z ADHD i współistniejącymi przewlekłymi tikami ruchowymi lub zespołem Tourette’a – nie obserwowano nasilenia tików
• U dorosłych pacjentów z ADHD i współistniejącymi ciężkimi zaburzeniami depresyjnymi – nie obserwowano nasilenia depresji
• U pacjentów z ADHD ze współistniejącymi stanami lękowymi – nie obserwowano nasilenia stanów lękowych (zarówno w badaniu z udziałem dzieci i młodzieży, jak i w badaniu z udziałem dorosłych)

Należy jednak zaznaczyć, że po wprowadzeniu produktu do obrotu, u pacjentów leczonych atomoksetyną rzadko zgłaszano przypadki stanów lękowych i depresji lub obniżonego nastroju oraz bardzo rzadko – tiki.¹⁸

Przeciwwskazania wiekowe

Nie należy stosować atomoksetyny u pacjentów poniżej 6 roku życia, ponieważ nie ustalono skuteczności ani bezpieczeństwa stosowania leku w tej grupie wiekowej.¹⁹

Inne wskazania stosowania

Atomoksetyna nie jest wskazana do stosowania w leczeniu epizodów dużej depresji i/lub lęku. Wyniki badań klinicznych przeprowadzonych z udziałem osób dorosłych w tych wskazaniach, ale bez ADHD, nie wykazały jakichkolwiek różnic w działaniu w porównaniu z placebo.²⁰