Przeciwwskazania stosowania leku Atofab. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Atomoksetyna, substancja czynna w preparacie Atofab (dostępna w dawkach 10 mg, 18 mg, 25 mg i 40 mg w postaci kapsułek twardych), posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed zleceniem farmakoterapii. Prawidłowa identyfikacja przeciwwskazań ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pacjenta i skuteczności leczenia.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Lek Atofab nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na atomoksetynę lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Reakcje nadwrażliwości mogą manifestować się różnorodnymi objawami klinicznymi, dlatego wywiad alergologiczny powinien poprzedzać decyzję o włączeniu leku.²

Jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO

Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne podawanie atomoksetyny z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO). Konieczne jest zachowanie odpowiedniego odstępu czasowego między stosowaniem tych leków:³

• Po zakończeniu leczenia IMAO należy odczekać co najmniej 2 tygodnie przed włączeniem atomoksetyny
• Po odstawieniu atomoksetyny należy odczekać co najmniej 2 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia IMAO

Nieprzestrzeganie tych zaleceń może prowadzić do niebezpiecznych interakcji farmakodynamicznych, w tym do rozwoju przełomu nadciśnieniowego lub zespołu serotoninowego.⁴

Jaskra z wąskim kątem przesączania

Stosowanie atomoksetyny jest przeciwwskazane u pacjentów cierpiących na jaskrę z wąskim kątem przesączania. Przeciwwskazanie to wynika z obserwacji klinicznych, które wykazały zwiększoną częstość występowania rozszerzenia źrenic (mydriazy) podczas terapii atomoksetyną. Rozszerzenie źrenic u pacjentów z anatomiczną predyspozycją do zamknięcia kąta przesączania może potencjalnie sprowokować ostry atak jaskry.⁵

Ciężkie zaburzenia sercowo-naczyniowe

Atomoksetyna nie powinna być stosowana u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami sercowo-naczyniowymi. Do tej grupy przeciwwskazań należą:⁶

• Ciężkie nadciśnienie tętnicze – ze względu na potencjalny wpływ atomoksetyny na ciśnienie tętnicze i częstość akcji serca
• Niewydolność serca – atomoksetyna może dodatkowo obciążać niewydolny układ krążenia
• Miażdżyca zarostowa tętnic – możliwe pogorszenie perfuzji obwodowej
• Dławica piersiowa – ryzyko zaostrzenia dolegliwości wieńcowych
• Hemodynamicznie istotne wrodzone wady serca – atomoksetyna może negatywnie wpływać na już zaburzoną hemodynamikę
• Kardiomiopatie – zwiększone ryzyko arytmii i pogorszenia funkcji mięśnia sercowego
• Stan po zawale mięśnia sercowego – zwiększone ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych
• Potencjalnie zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca – atomoksetyna może potęgować ryzyko arytmii
• Kanałopatie – zaburzenia spowodowane nieprawidłowym działaniem kanałów jonowych, które mogą predysponować do groźnych arytmii

Ciężkie zaburzenia naczyń mózgowych

Leczenie atomoksetyną jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami naczyń mózgowych, w tym:⁷

• Tętniak mózgu – atomoksetyna, wpływając na ciśnienie tętnicze, może zwiększać ryzyko pęknięcia tętniaka
• Stan po udarze mózgu – możliwe pogorszenie krążenia mózgowego i zwiększone ryzyko ponownego incydentu naczyniowego

Guz chromochłonny nadnerczy

Atomoksetyna jest przeciwwskazana u pacjentów z guzem chromochłonnym nadnerczy (pheochromocytoma) stwierdzonym aktualnie lub w przeszłości. Guz wydzielający katecholaminy w połączeniu z działaniem atomoksetyny może prowadzić do potencjalnie zagrażających życiu skoków ciśnienia tętniczego i zaburzeń rytmu serca.⁸

Tabela przeciwwskazań do stosowania leku Atofab

Przed zleceniem leku Atofab zawierającego atomoksetynę, niezbędne jest przeprowadzenie dokładnego wywiadu ukierunkowanego na zidentyfikowanie potencjalnych przeciwwskazań, ze szczególnym uwzględnieniem chorób układu sercowo-naczyniowego i naczyń mózgowych. Szczególną ostrożność należy zachować przy ustalaniu, czy u pacjenta kiedykolwiek zdiagnozowano guz chromochłonny nadnerczy, oraz przy ocenie stanu narządu wzroku pod kątem obecności jaskry z wąskim kątem przesączania.⁹