Działania niepożądane leku Atirabo

Profil bezpieczeństwa tikagreloru (substancji czynnej leku Atirabo) został dokładnie przebadany w ramach dwóch dużych badań klinicznych fazy 3 – PLATO i PEGASUS, które łącznie objęły ponad 39 000 pacjentów. Wyniki tych badań dostarczają szczegółowych informacji na temat potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem tego leku.¹

Przerwanie leczenia z powodu działań niepożądanych

W badaniu PLATO zaobserwowano większą częstość przerwania leczenia z powodu zdarzeń niepożądanych u pacjentów otrzymujących tikagrelor (7,4%) w porównaniu do pacjentów leczonych klopidogrelem (5,4%). Natomiast w badaniu PEGASUS odnotowano jeszcze wyższy odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych u pacjentów otrzymujących tikagrelor w dawce 60 mg w skojarzeniu z ASA (16,1%) w porównaniu do grupy leczonej ASA w monoterapii (8,5%).²

Najczęstsze działania niepożądane

Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych u pacjentów leczonych tikagrelorem należą krwawienia oraz duszność. Te dwa objawy wymagają szczególnej uwagi klinicznej podczas monitorowania stanu pacjenta.³

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych

Działania niepożądane tikagreloru zostały zidentyfikowane zarówno w trakcie badań klinicznych, jak i w okresie po wprowadzeniu leku do obrotu. Obejmują one szeroki zakres zaburzeń dotyczących różnych układów i narządów organizmu, ze szczególnym uwzględnieniem powikłań krwotocznych.⁴

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana według następujących kategorii:

• Bardzo często – występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
• Często – występują u od 1 na 100 do mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
• Niezbyt często – występują u od 1 na 1000 do mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
• Rzadko – występują u od 1 na 10 000 do mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
• Bardzo rzadko – występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
• Częstość nieznana – nie może być określona na podstawie dostępnych danych

⁵

Tabela działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie działań niepożądanych leku Atirabo w podziale na układy i narządy oraz częstość występowania. Działania niepożądane uporządkowano według klasyfikacji układów i narządów MedDRA (System Organ Class, SOC).⁶

⁷

Opis wybranych działań niepożądanych

Zaburzenia krwi i krwawienia

Krwawienia stanowią bardzo częste działanie niepożądane tikagreloru, występujące u więcej niż 1 na 10 pacjentów. Jest to bezpośrednio związane z mechanizmem działania leku jako silnego inhibitora agregacji płytek krwi. Krwawienia mogą dotyczyć różnych układów organizmu, w tym:⁸

• Układu oddechowego – manifestujące się jako krwioplucie, krwawienie z nosa
• Przewodu pokarmowego – objawiające się wymiotami z krwią, smoliste stolce, jawne krwawienie z odbytu
• Ośrodkowego układu nerwowego – krwotok śródczaszkowy, który jest niezbyt częstym ale potencjalnie zagrażającym życiu powikłaniem
• Układu moczowego – krwiomocz
• Skóry – wybroczyny, siniaczenie, przedłużone krwawienie po skaleczeniach
• Okołozabiegowe – zwiększone ryzyko krwawień w okresie okołooperacyjnym

Duszność

Duszność to bardzo częste działanie niepożądane tikagreloru, występujące u znaczącego odsetka pacjentów. Może mieć charakter przejściowy lub utrzymywać się przez dłuższy czas. Charakteryzuje się uczuciem trudności w oddychaniu lub zwiększonym wysiłkiem oddechowym. W większości przypadków duszność ma nasilenie łagodne do umiarkowanego i ustępuje bez konieczności przerwania leczenia.⁹

Zaburzenia metaboliczne

Hiperurykemia (podwyższony poziom kwasu moczowego we krwi) jest często występującym działaniem niepożądanym tikagreloru. W niektórych przypadkach może prowadzić do dny moczanowej lub dnawego zapalenia stawów, które występują niezbyt często.¹⁰

Reakcje nadwrażliwości

U pacjentów przyjmujących tikagrelor mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy, które mogą stanowić poważne powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Częstość tych reakcji jest nieznana.¹¹

Zaburzenia neurologiczne

Często obserwowane są zawroty głowy, omdlenia i bóle głowy. Niezbyt często może wystąpić krwotok śródczaszkowy, będący poważnym powikłaniem wymagającym pilnej interwencji medycznej. Zaobserwowano również przypadki splątania u pacjentów, choć występują one niezbyt często.¹²

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

U pacjentów przyjmujących tikagrelor mogą wystąpić zaburzenia rytmu serca, takie jak bradyarytmia oraz blok przedsionkowo-komorowy (blok AV). Zaobserwowano również przypadki niedociśnienia, które występują często.¹³

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Częste działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego obejmują krwotok z przewodu pokarmowego, biegunkę, nudności, niestrawność oraz zaparcia. Niezbyt często może wystąpić krwotok zaotrzewnowy, który stanowi poważne powikłanie.¹⁴

Zaburzenia nerkowo-moczowe

Często występującym działaniem niepożądanym jest krwawienie z układu moczowego. Ponadto, podczas leczenia tikagrelorem często obserwuje się zwiększone stężenie kreatyniny we krwi, co może wskazywać na tymczasowe zmiany w funkcji nerek.¹⁵

Zaburzenia skórne

Do często występujących działań niepożądanych dotyczących skóry zalicza się krwawienia podskórne lub do skóry właściwej, wysypkę oraz świąd. Manifestują się one jako siniaki, wybroczyny i przedłużone krwawienie po niewielkich urazach.¹⁶

Powikłania pozabiegowe

U pacjentów leczonych tikagrelorem często występują krwotoki pozabiegowe oraz krwawienia pourazowe. Z tego powodu przed planowanymi zabiegami operacyjnymi należy rozważyć odpowiednie dostosowanie leczenia przeciwpłytkowego.¹⁷

Szczególne grupy ryzyka

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów, u których występuje zwiększone ryzyko krwawień, np. u osób:

• Po niedawno przebytym urazie
• Po niedawno przeprowadzonym zabiegu chirurgicznym
• Z zaburzeniami krzepnięcia krwi
• Z czynną chorobą wrzodową
• Przyjmujących jednocześnie leki przeciwzakrzepowe lub fibrynolityczne
• Z historią krwawień wewnątrzczaszkowych

U tych pacjentów stosunek korzyści do ryzyka stosowania tikagreloru powinien być starannie oceniony przed rozpoczęciem leczenia oraz w trakcie jego trwania.