Właściwości farmakodynamiczne
Apo-Doperil 5 mg

Donepezyl, będący inhibitorem esterazy acetylocholinowej z grupy psychoanaleptyków (kod ATC N06 DA02), wykazuje selektywne i odwracalne hamowanie aktywności tego enzymu w mózgu. W badaniach in vitro substancja ta okazała się ponad 1000-krotnie skuteczniejsza w inhibicji esterazy acetylocholinowej niż esterazy butyrylocholinowej, co podkreśla jej specyficzność działania w ośrodkowym układzie nerwowym. W badaniach klinicznych u pacjentów z otępieniem w przebiegu choroby Alzheimera, dawki 5 mg i 10 mg donepezylu na dobę powodowały zahamowanie aktywności esterazy acetylocholinowej w erytrocytach odpowiednio o 63,6% i 77,3%, co korelowało z poprawą funkcji poznawczych ocenianych skalą ADAS-Cog.

Właściwości farmakodynamiczne donepezylu

Donepezyl, substancja czynna leku Apo-Doperil, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków psychoanaleptycznych, a dokładniej do inhibitorów esterazy cholinowej, stosowanych w leczeniu otępienia. Oznaczenie według kodu ATC to N06 DA02. 1

Mechanizm działania

Chlorowodorek donepezylu charakteryzuje się wybiórczym i odwracalnym działaniem hamującym aktywność esterazy acetylocholinowej, która jest główną esterazą cholinową występującą w mózgu. Badania przeprowadzone w warunkach laboratoryjnych (in vitro) wykazały, że substancja ta jest ponad 1000-krotnie skuteczniejszym inhibitorem tego enzymu w porównaniu do esterazy butyrylocholinowej, enzymu zlokalizowanego głównie poza strukturami ośrodkowego układu nerwowego. 2

Farmakodynamika w otępieniu w chorobie Alzheimera

Badania kliniczne przeprowadzone u pacjentów z rozpoznanym otępieniem w przebiegu choroby Alzheimera wykazały, że stosowanie chlorowodorku donepezylu w dawkach jednorazowych 5 mg lub 10 mg na dobę powoduje znaczące zahamowanie aktywności esterazy acetylocholinowej. Efekt ten był mierzony w błonach komórkowych erytrocytów po podaniu leku i wynosił odpowiednio 63,6% dla dawki 5 mg oraz 77,3% dla dawki 10 mg. 3

Dawka donepezylu chlorowodorku Stopień zahamowania aktywności esterazy acetylocholinowej w krwinkach czerwonych
5 mg na dobę 63,6%
10 mg na dobę 77,3%

Istotną obserwacją z badań klinicznych jest fakt, że zahamowanie aktywności esterazy acetylocholinowej w krwinkach czerwonych przez chlorowodorek donepezylu wykazuje korelację ze zmianami obserwowanymi w skali ADAS-Cog (Alzheimer’s Disease Assessment Scale-Cognitive subscale). Skala ta służy do oceny wybranych aspektów funkcji poznawczych u pacjentów z chorobą Alzheimera. 4

Wpływ na neuropatologię choroby Alzheimera

Należy podkreślić, że dotychczas nie przeprowadzono badań oceniających bezpośredni wpływ chlorowodorku donepezylu na neuropatologiczne zmiany charakterystyczne dla choroby Alzheimera. W związku z tym, nie można stwierdzić, że lek ten ma jakikolwiek wpływ na naturalny przebieg choroby oraz jej progresję na poziomie patofizjologicznym. Działanie terapeutyczne ogranicza się do efektu objawowego, poprzez zwiększenie stężenia acetylocholiny w ośrodkowym układzie nerwowym. 5

  1. 21.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl