Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Allopurinolu Aurovitas

Poniższa treść stanowi szczegółowy przegląd zagrożeń i środków ostrożności, które należy uwzględnić przy zalecaniu pacjentom leczenia allopurynolem. Informacje te są niezbędne dla zapewnienia bezpiecznej i skutecznej farmakoterapii.¹

Stosowanie w dnie moczanowej i ostrych napadach

Allopurynol powinien być włączany do terapii wyłącznie po całkowitym ustąpieniu ostrego napadu dny moczanowej, gdyż istnieje ryzyko wywołania kolejnych napadów. W początkowym okresie leczenia może wystąpić zaostrzenie objawów dny, podobnie jak ma to miejsce przy stosowaniu leków urykozurycznych. Z tego powodu rekomenduje się jednoczesne profilaktyczne zastosowanie odpowiedniego leku przeciwzapalnego lub kolchicyny przez minimum jeden miesiąc od rozpoczęcia terapii allopurynolem.²

Jeżeli u pacjenta otrzymującego allopurynol rozwinie się ostry napad dny, nie należy przerywać leczenia. Właściwym postępowaniem jest kontynuacja podawania allopurynolu w dotychczasowej dawce przy jednoczesnym zastosowaniu odpowiedniego leku przeciwzapalnego w celu opanowania ostrego napadu.³

Reakcje nadwrażliwości i ciężkie działania niepożądane

Konieczność natychmiastowego przerwania leczenia występuje w przypadku pojawienia się wysypki skórnej lub innych objawów nadwrażliwości. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek należy zredukować dawkę leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów leczonych z powodu nadciśnienia tętniczego lub niewydolności serca, którzy przyjmują leki moczopędne lub inhibitory ACE, gdyż mogą oni mieć współistniejące zaburzenia czynności nerek.⁴

Reakcje nadwrażliwości na allopurynol mogą manifestować się w różny sposób, w tym jako:⁵

• Rumień grudkowo-plamkowy
• Zespół nadwrażliwości (znany także jako DRESS)
• Zespół Stevensa-Johnsona (SJS)
• Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN)

Powyższe reakcje są rozpoznaniami klinicznymi, a ich obraz kliniczny stanowi podstawę do podejmowania decyzji terapeutycznych. W przypadku pojawienia się którejkolwiek z tych reakcji na dowolnym etapie leczenia, należy natychmiast zaprzestać podawania allopurynolu. Pacjenci, u których wystąpił zespół nadwrażliwości lub SJS/TEN, nie powinni być ponownie narażani na kontakt z tym lekiem. Warto zauważyć, że zastosowanie glikokortykosteroidów może korzystnie wpłynąć na łagodzenie skórnych reakcji nadwrażliwości.⁶

Czynniki ryzyka wystąpienia nadwrażliwości

Pacjenci z przewlekłymi zaburzeniami czynności nerek, zwłaszcza stosujący jednocześnie leki moczopędne (szczególnie tiazydy), mają zwiększone ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości na allopurynol, w tym SJS/TEN. W tej grupie pacjentów konieczne jest zachowanie szczególnej czujności wobec potencjalnych objawów zespołu nadwrażliwości lub SJS/TEN. Należy poinformować pacjenta o konieczności natychmiastowego i całkowitego zaprzestania leczenia przy pierwszych objawach reakcji nadwrażliwości.⁷

Znaczenie allelu HLA-B*5801 w ryzyku reakcji nadwrażliwości

Wykazano istotny związek pomiędzy obecnością allelu HLA-B*5801 a zwiększonym ryzykiem rozwoju zespołu nadwrażliwości oraz SJS/TEN związanych ze stosowaniem allopurynolu. Częstość występowania tego allelu różni się znacząco między grupami etnicznymi:⁸

Przed rozpoczęciem leczenia allopurynolem należy rozważyć przeprowadzenie badania przesiewowego w celu wykrycia allelu HLA-B*5801, szczególnie w podgrupach pacjentów o znanej, wysokiej częstości występowania tego allelu. Dodatkowym czynnikiem zwiększającym ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości u tych pacjentów jest współistniejąca przewlekła choroba nerek.⁹

Jeśli przeprowadzenie genotypowania HLA-B*5801 nie jest możliwe u pacjentów pochodzenia chińskiego (Han), tajskiego lub koreańskiego, konieczna jest dokładna ocena stosunku korzyści do ryzyka przed rozpoczęciem leczenia. Zastosowanie genotypowania w innych populacjach pacjentów nie zostało jednoznacznie określone.¹⁰

W przypadku zidentyfikowania pacjenta jako nosiciela allelu HLA-B*5801 (zwłaszcza pochodzenia chińskiego, tajskiego lub koreańskiego), należy unikać rozpoczynania leczenia allopurynolem, chyba że nie ma innych opcji terapeutycznych, a potencjalne korzyści wyraźnie przewyższają zagrożenia. W takiej sytuacji konieczne jest wzmożone monitorowanie pacjenta pod kątem objawów zespołu nadwrażliwości oraz SJS/TEN. Pacjent musi zostać poinformowany o konieczności natychmiastowego przerwania terapii po wystąpieniu pierwszych objawów niepożądanych.¹¹

Należy podkreślić, że objawy SJS lub TEN mogą wystąpić również u pacjentów z negatywnym wynikiem badania na obecność allelu HLA-B*5801, niezależnie od ich pochodzenia etnicznego.¹²

Postępowanie w bezobjawowej hiperurykemii

Bezobjawowa hiperurykemia sama w sobie nie stanowi zazwyczaj wskazania do stosowania allopurynolu. W takich przypadkach modyfikacja diety, spożycia płynów oraz leczenie choroby podstawowej mogą wystarczyć do poprawy stanu klinicznego pacjenta.¹³

Ryzyko odkładania się złogów ksantynowych

W stanach klinicznych związanych ze znacznym nasileniem wytwarzania moczanów, takich jak:¹⁴

• Choroby nowotworowe i ich leczenie
• Zespół Lescha-Nyhana

Całkowite stężenie ksantyny w moczu może w rzadkich przypadkach zwiększyć się do poziomu powodującego odkładanie się złogów ksantynowych w drogach moczowych. Ryzyko to można zminimalizować poprzez zapewnienie odpowiedniego nawodnienia pacjenta, co sprzyja optymalnemu rozcieńczeniu moczu.¹⁵

Ryzyko zaklinowania kamieni nerkowych

Prawidłowo prowadzone leczenie allopurynolem może prowadzić do rozpuszczania dużych złogów moczanowych zlokalizowanych w miedniczkach nerkowych. W konsekwencji istnieje niewielkie ryzyko zaklinowania się fragmentów kamieni w moczowodach. Aby zminimalizować to ryzyko, podczas terapii dny moczanowej i kamicy nerkowej, zaleca się:¹⁶

• Utrzymywanie objętości wytwarzanego moczu na poziomie co najmniej 2 litrów na dobę
• Utrzymywanie pH moczu w zakresie 6,4-6,8

Wpływ na funkcję tarczycy

W długotrwałym otwartym badaniu kontynuacyjnym zaobserwowano zwiększone wartości TSH (powyżej 5,5 µIU/ml) u pacjentów poddanych długotrwałemu leczeniu allopurynolem. Z tego powodu zaleca się zachowanie ostrożności podczas stosowania leku u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami czynności tarczycy.^{Istotne informacje związane ze składnikami pomocniczymi}

Nietolerancja laktozy: Allopurinol Aurovitas zawiera laktozę jednowodną (46,22 mg w tabletce 100 mg lub 138,65 mg w tabletce 300 mg). Pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami takimi jak nietolerancja galaktozy, niedobór laktazy (typu Lapp) lub zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego produktu leczniczego.^{18 19}

Zawartość sodu: Lek zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na tabletkę, co oznacza, że zasadniczo „nie zawiera sodu” i nie stanowi zagrożenia dla pacjentów na diecie niskosodowej.²⁰